Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §90.8-90.16

批判器具与技术发明实为奢侈的产物

第 160 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡反驳了波塞动尼乌斯的观点,指出钥匙、锁以及用于高大建筑的复杂木工等技术进步并非哲学的成果,而是奢侈的产物。他进一步指出,金属冶炼、日常工具和华丽装饰并非贤人的发明,真正的贤人应当满足于大自然的恩赐,过着简朴的生活。

§90.8Quid ais? Philosophia homines docuit habere clavem et seram? Quid aliud erat avaritiae signum dare? Philosophia haec cum tanto habitantium periculo inminentia tecta suspendit? Parum enim erat fortuitis tegi et sine arte et sine difficultate naturale invenire sibi aliquod receptaculum.
“你说什么? 难道是哲学教导人们拥有钥匙和锁吗? 这除了是给贪婪发出信号之外,还能是什么呢? 难道是哲学,冒着居住者如此巨大的危险,把这些逼近头顶的屋顶悬挂起来的吗? 因为,仅仅由偶然之物所遮蔽,并且毫无技术、毫无困难地为自己找到某种天然的避难所,已经不够了。
Mihi crede, felix illud saeculum ante architectus fuit, ante tectores.
相信我,那个幸福的时代存在于建筑师之前,存在于抹灰工之前。
§90.9Ista nata sunt iam nascente luxuria, in quadratum tigna decidere et serra per designata currente certa manu trabem scindere, " Nam primi cuneis scindebant fissile lignum.
这些事物是在奢华刚刚诞生之时才产生的:把木料砍成方形,在确定的手势下让锯子沿着画好的线路移动来锯开梁木, ‘因为最初的人们是用楔子来劈开易裂的木头的。
" Non enim tecta cenationi epulum recepturae parabantur, nec in hunc usum pinus aut abies deferebatur longo vehiculorum ordine vicis intrementibus, ut ex illa lacunaria auro gravia penderent.
’ 因为那时既没有为了举办宴会而准备的餐厅屋顶,也没有为了这种用途,在让街道震动的漫长车辆队伍中运送松木或冷杉,以便从中悬挂起因黄金而沉重的格天井。
Furcae utrimque suspensae fulciebant casam.
两边立起的叉柱支撑着小屋。
§90.10Spissatis ramalibus ac fronde congesta et in proclive disposita decursus imbribus quamvis magnis erat.
密集的细枝和堆积起来、排成斜坡的树叶,使得无论多么大的雨水都能流泻而下。
Sub his tectis habitavere, sed securi.
他们在这样的屋顶下生活,但无忧无虑。
Culmus liberos texit, sub marmore atque auro servitus habitat.
茅草遮蔽着自由的人,而在大理石和黄金之下居住着奴役。
In illo quoque dissentio a Posidonio, quod ferramenta fabrilia excogitata a sapientibus viris iudicat.
在这一点上我也不同意波塞动尼乌斯:他认为工匠的铁制工具是由贤人发明出来的。
§90.11Isto enim modo dicat licet sapientes fuisse, per quos " Tunc laqueis captare feras et fallere visco Inventum et magnos canibus circumdare saltus.
因为照此说来,我们也可以说那些发明了以下事物的人是贤人: ‘那时,人们学会了用网罗捕捉野兽,用鸟媒欺骗它们,并用猎犬围住巨大的林地。
" Omnia enim ista sagacitas hominum, non sapientia invenit.
’ 因为所有这些都是人类的聪明机智而非智慧发明的。
§90.12In hoc quoque dissentio, sapientes fuisse qui ferri metalla et aeris invenerint, cum incendio silvarum adusta tellus in summo venas iacentis liquefactas fudisset; ista tales inveniunt, quales colunt.
在这一点上我也表示反对,即认为发现铁和铜矿石的人是贤人,当时森林大火烧焦了大地,溶化并流出了地表上的矿脉;这些东西是由那些崇尚它们的人发现的。
§90.13Ne illa quidem tam suptilis mihi quaestio videtur quam Posidonio, utrum malleus in usu esse prius an forcipes coeperint.
在我看来,甚至连这个问题也不像波塞动尼乌斯所认为的那样微妙:究竟是锤子先开始使用,还是钳子先开始使用。
Utraque invenit aliquis excitati ingenii, acuti, non magni nec elati, et quicquid aliud corpore incurvato et animo humum spectante quaerendum est.
这两者都是由某个头脑灵活、敏锐但并不伟大或高尚的人发明的,以及其他任何必须弯下身体、目光投向地面去寻找的东西也是如此。
Sapiens facilis victu fuit, quidni?.
贤者在生活上是容易满足的,为什么不呢?
Cum hoc quoque saeculo esse quam expeditissimus cupiat.
因为即使在今天这个时代,他也渴望尽可能地轻装简行。
§90.14Quomodo, oro te, convenit, ut et Diogenen mireris et Daedalum? Uter ex his sapiens tibi videtur? Qui serram commentus est, an ille qui cum vidisset puerum cava manu bibentem aquam, fregit protinus exemptum e perula calicem cum hac obiurgatione sui: "quamdiu homo stultus supervacuas sarcinas habui! "qui se conplicuit in dolio et in eo cubitavit?
请问,你既崇拜第欧根尼又崇拜代达罗斯,这怎么能说得通呢? 在这两人中,你认为哪一个是贤者? 是那个发明了锯子的人,还是那个看见一个男孩用捧起的手喝水,就立刻砸碎了从小口袋里拿出来的杯子,并自我责备道:“我这个愚蠢的人,居然背负了这么久的无用行李! ”并且把自己缩进木桶里睡在里面的那个人?
§90.15Hodie utrum tandem sapientiorem putas, qui invenit quemadmodum in inmensam altitudinem crocum latentibus fistulis exprimat, qui euripos subito aquarum impetu implet aut siccat et versatilia cenationum laquearia ita coagmentat, ut subinde alia facies atque alia succedat et totiens tecta quotiens fericula mutentur, an eum, qui et aliis et sibi hoc monstrat, quam nihil nobis natura durum ac difficile imperaverit, posse nos habitare sine marmorario ac fabro, posse nos vestitos esse sine commercio sericorum, posse nos habere usibus nostris necessaria, si contenti fuerimus iis quae terra posuit in summo? Quem si audire humanum genus voluerit, tam supervacuum sciet sibi cocum esse quam militem.
时至今日,你到底认为哪一个更聪明呢? 是那个发明了如何通过隐藏的管道将藏红花喷射到极高处、如何用突发的水流注满或排干人工运河、如何将餐厅的旋转式格天井拼接得如此精巧,以至于不同的景象交替出现、每换一道菜屋顶就跟着变换一次的人;还是那个向他人及自己证明了这一点的人:自然没有向我们提出任何严苛和困难的要求,我们可以不用大理石匠和木匠就能居住,我们可以不用丝绸贸易就能穿衣,只要我们满足于大地放置在地表上的东西,我们就能拥有供日常使用的必需品? 人类如果愿意听从他的话,就会明白,厨师对他们来说就像军人一样是多余的。
§90.16Illi sapientes fuerunt aut certe sapientibus similes, quibus expedita erat tutela corporis.
那些人是贤者,或者至少类似于贤者,对他们而言,身体的保护是轻而易举的。
Simplici cura constant necessaria; in delicias laboratum Non desiderabis artifices;
必需之物靠着简单的照料就能维持;我们的劳作是为了奢华。
sequere naturam.
你将不会渴求工匠;顺从自然吧。
Illa noluit esse districtos.
自然不希望我们焦虑分心。
Ad quaecumque nos cogebat, instruxit.
凡是自然强迫我们去做的事,她都为我们做好了准备。
"Frigus intolerabilest corpori nudo.
“赤裸的身体难以忍受寒冷。
"Quid ergo? Non pelles ferarum et aliorum animalium a frigore satis abundeque defendere queunt? Non corticibus arborum pleraeque gentes tegunt corpora? Non avium plumae in usum vestis conseruntur? Non hodieque magna Scytharum pars tergis vulpium induitur ac murum, quae tactu mollia et inpenetrabilia ventis sunt?"
”那么又怎样呢? 难道野兽和其他动物的皮革不能充分且绰绰有余地御寒吗? 难道大多数民族不是用树皮来遮蔽身体的吗? 难道鸟类的羽毛不曾被缝合起来用作衣服吗? 难道甚至在今天,斯基泰人的大部分人不也是穿着狐狸和鼠类的皮毛吗? 那些皮毛摸起来柔软,而且风吹不透。 ”

词汇与语法注释

  1. §90.8cum tanto habitantium periculo — 伴随情况夺格(ablative of attendant circumstance),表示高耸的屋顶在给居住者带来巨大危险的情况下被悬挂起来。
  2. §90.9in quadratum tigna decidere... trabem scindere — 这些不定词短语作为同位语(apposition),具体解释了作为 'nata sunt' 主语的中性复数代词 'Ista'。
  3. §90.11dicat licet — 无人称句构,'licet' 后接虚拟式 'dicat',表示让步或许可,意为“可以说”、“允许说”。
  4. §90.13facilis victu — 'victu' 是目的动名词(supine)的夺格,作为限定夺格(ablative of specification)来修饰形容词 'facilis',意为“在生活维持上是容易的”。
  5. §90.15Hodie utrum tandem sapientiorem putas, qui... an eum... — 长篇对比句的骨架。结构为 'utrum [eum] sapientiorem putas, qui [A]... an eum [sapientiorem putas], qui [B]...',对比了 [A](发明技术奢华之物的人)与 [B](展示依自然简单生活的人)。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §90.8-90.16. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:90.8-90.16

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。