Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §87.10-87.17

卡托的简朴与唯美德为善的论证

第 147 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡赞美了卡托简朴的旅行方式,解释了“障碍物”(行李)的本意,随后提出斯多葛学派关于唯有美德为善的论证,并回应了逍遥学派的反驳。

§87.10O quantum erat saeculi decus, imperatorem triumphalem, censorium, quod super omnia haec est, Catonem uno caballo esse contentum et ne toto quidem! Partem enim sarcinae ab utroque latere dependentes occupabant.
哦,那是多么伟大的时代荣耀啊! 一个荣登凯旋式的将军,一个监察官,而且——超越这一切的是——卡托,竟然满足于仅有一匹马,甚至不能完全占有它! 因为两边垂挂着的行囊占去了一部分。
Ita non omnibus obesis mannis et asturconibus et tolutariis praeferres unicum illum equum ab ipso Catone defrictum?
那么,难道你不会把那匹由卡托亲自刷洗的独一无二的马,看得比所有那些肥胖的矮马、阿斯图里亚斯名驹和快速步行的马更珍贵吗?
§87.11Video non futurum finem in ista materia ullum, nisi quem ipse mihi fecero.
我看,在这个话题上是不会有任何终结的,除非我自己为自己设定一个终结。
Hic itaque conticescam, quantum ad ista, quae sine dubio talia divinavit futura, qualia nunc sunt, qui primus appellavit "inpedimenta.
因此,在这里,关于那些事情我将保持沉默,而那个最早将它们称为“障碍物”的人,毫无疑问早已预见到它们未来的样子正是如今的这般模样。
"Nunc volo paucissimas adhuc interrogationes nostrorum tibi reddere ad virtutem pertinentes, quam satisfacere vitae beatae contendimus.
现在,我只想向你转述我们学派极少数关于美德的论证,我们主张美德足以令人获得幸福的生活。
§87.12"Quod bonum est, bonos facit.
“凡是善的,能使人变善。
Nam et in arte musica quod bonum est, facit musicum.
因为即使在音乐艺术中,凡是好的,也能使人成为音乐家。
Fortuita bonum non faciunt.
偶然之物不能使人变善。
Ergo non sunt bona.
因此,它们不是善。
"Adversus hoc sic respondent Peripatetici, ut quod primum proponimus, falsum esse dicant.
”对此,逍遥学派的反驳是,说我们提出的第一个前提是错误的。
"Ab eo," inquiunt, "quod est bonum, non utique fiunt boni.
“从那些好的事物中,”他们说,“人们并不一定会变好。
In musica est aliquid bonum tamquam tibia aut chorda aut organum aliquod aptatum ad usus canendi.
在音乐中,也有某种好的东西,比如长笛、琴弦或某种适合唱歌之用的乐器。
Nihil tamen horum facit musicum.
然而,这些东西没有一个能使人成为音乐家。
" §87.13Hic respondebimus: "Non intellegitis, quomodo posuerimus quod bonum est in musica.
” 在此我们将回答:“你们不理解我们是如何界定音乐中的好的。
Non enim id dicimus, quod instruit musicum, sed quod facit; tu ad supellectilem artis, non ad artem venis.
因为我们并不是指那些装备音乐家的东西,而是指造就音乐家的东西;你们关注的是艺术的装备,而不是艺术本身。
Si quid autem in ipsa arte musica bonum est, id utique musicum faciet.
但是,如果音乐艺术本身有什么好的东西,那必定会造就音乐家。
" §87.14Etiamnunc facere istuc planius volo.
” 现在我想把这一点说得更明白些。
Bonum in arte musica duobus modis dicitur, alterum, quo effectus musici adiuvatur, alterum, quo ars.
音乐艺术中的“好”有两种说法:一种是辅助音乐效果的,另一种是辅助艺术本身的。
Ad effectum pertinent instrumenta, tibiae et organa et chordae, ad artem ipsam non pertinent.
属于效果的是乐器、长笛、管风琴和琴弦;它们不属于艺术本身。
Est enim artifex etiam sine istis; uti forsitan non potest arte.
因为即使没有这些,艺术家依然是艺术家;他可能只是无法施展他的艺术。
Hoc non est aeque duplex in homine; idem enim est bonum et hominis et vitae.
这在人身上并不同样是双重的;因为人的善和生活的善是同一的。
§87.15"Quod contemptissimo cuique contingere ac turpissimo potest, bonum non est.
“凡是能落入任何最可鄙、最可耻之人手中的,都不是善。
Opes autem et lenoni et lanistae contingunt.
然而财富既能落入拉皮条者手中,也能落入角斗士教练手中。
Ergo non sunt bona.
因此,财富不是善。
""Falsum est," inquiunt, "quod proponitis. Nam et in grammatice et in arte medendi aut gubernandi videmus bona humillimis quibusque contingere.
”“你们提出的前提是错误的,”他们说,“因为不论在文法学中,还是在医术或航海术中,我们都看到好的东西落入极卑微的人手中。
" §87.16Sed istae artes non sunt magnitudinem animi professae, non consurgunt in altum nec fortuita fastidiunt.
” 但这些艺术并不标榜心灵的伟大,它们不升入高空,也不蔑视偶然之物。
Virtus extollit hominem et super cara mortalibus conlocat; nec ea, quae bona, nec ea, quae mala vocantur, aut cupit nimis aut expavescit.
美德提升人,并将人置于凡人所珍爱的事物之上;对于那些被称为善或恶的事物,它既不产生过度的渴望,也不感到恐惧。
Chelidon, unus ex Cleopatrae mollibus, patrimonium grande possedit.
克娄巴特拉的男宠之一切利东曾拥有一笔巨大的遗产。
Nuper Natalis tam inprobae linguae quam inpurae, in cuius ore feminae purgabantur, et multorum heres fuit et multos habuit heredes.
最近,口舌既邪恶又肮脏的纳塔利斯——在口中女人得以净化——既成了许多人的继承人,又拥有许多继承人。
Quid ergo? Utrum illum pecunia inpurum effecit an ipse pecuniam inspurcavit? Quae sic in quosdam homines quomodo denarius in cloacam cadit.
那么,究竟是金钱使他肮脏,还是他自己玷污了金钱? 财富落入某些人的手中,就像一枚银币掉进下水道一样。
§87.17Virtus super ista consistit.
美德超越那些事物之上。
Suo aere censetur.
它以自身的货币来衡量。
Nihil ex istis quolibet incurrentibus bonum iudicat.
在那些从四面八方涌入的东西中,它不判定任何一样为善。
Medicina et gubernatio non interficit sibi ac suis admiratione talium rerum Qui non est vir bonus, potest nihilominus medicus esse, potest gubernator, potest grammaticus tam mehercules quam cocus.
医学和航海术并不因对这类事物的崇拜而毁灭自己及其同类。 一个不善良的人,依然可以是医生,可以是舵手,可以是文法学者,凭赫拉克勒斯起誓,正如他也可以是厨师一样。
Cui contingit habere rem non quamlibet, hunc non quemlibet dixeris; qualia quisque habet, talis est.
如果一个人有幸拥有非同一般的事物,你便不能称他为寻常之人;每个人拥有怎样的东西,他就是怎样的人。

词汇与语法注释

  1. 87.10Catonem uno caballo esse contentum — 由主格宾语 `Catonem` 和不定式 `esse contentum` 组成的“宾格加不定式”结构(AcI)。它作为感叹句 `O quantum erat saeculi decus`(“那是多么伟大的时代荣耀啊”)的同位语或解释说明,表示“卡托满足于……这件事”。
  2. 87.11quam satisfacere vitae beatae contendimus — 关系代词 `quam` 指代先行词 `virtutem`(阴性单数宾格)。在由 `contendimus` 支配的“宾格加不定式”结构(即 `[virtutem] satisfacere vitae beatae`“我们主张美德足以令人获得幸福的生活”)中,`quam` 充当不定式 `satisfacere` 的主格宾语(即逻辑主语)。
  3. 87.16Quae sic in quosdam homines — `Quae` 是置于句首的连接性关系代词(中性复数主格),指代前文财富(如 pecunia 或 bona)。根据后半句的对比(`quomodo denarius in cloacam cadit`),本句省略了主动词(如 `cadunt`“落下”)。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §87.10-87.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:87.10-87.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。