Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §58.11-58.19

最高的存在之类与斯多亚及柏拉图的分类

第 75 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡将“存在的东西”视为最上位的类,并将其划分为物体和无体,进而划分为属下的种;同时他提及了斯多亚学派以“某个东西”为最高类的观点,并开始阐述柏拉图关于存在的分类。

§58.11Etiamnunc est aliquid superius quam corpus.
即使在现在,也有比物体更高的东西。
Dicimus enim quaedam corporalia esse, quaedam incorporalia.
因为我们说,有些事物是物体的,有些是无体的。
Quid ergo erit, ex quo haec deducantur? Illud, cui nomen modo parum proprium inposuimus," quod est.
那么,这些东西是从什么当中被派生出来的呢? 也就是我们刚才赋予其不太合适名称的那个“存在的东西”。
"Sic enim in species secabitur, ut dicamus: "quod est" aut corporale est aut incorporale.
因为它是这样被划分为种的,即我们说:“存在的东西”要么是物体的,要么是无体的。
§58.12Hoc ergo est genus primum et antiquissimum et, ut ita dicam, generale.
因此,这是第一个、最古老、且可以说是最上位的类。
Cetera genera quidem sunt, sed specialia.
其他的确实也是类,但却是属下的类。
Tamquam homo genus est.
比如“人”是一个类。
Habet enim in se nationum species: Graecos, Romanos, Parthos.
因为它自身包含着各个民族的种:希腊人、罗马人、帕提亚人。
Colorum: albos, nigros, flavos.
各种颜色的种:白的、黑的、黄的。
Habet singulos: Catonem, Ciceronem, Lucretium.
它也包含着个体:卡托、西塞罗、卢克莱修。
Ita qua multa continet, in genus cadit; qua sub alio est, in speciem.
因此,在它包含许多事物这一点上,它属于类;在它位于另一个事物之下这一点上,它属于种。
Illud genus "quod est "generale, supra se nihil habet; initium rerum est; omnia sub illo sunt.
那个最上位的类“存在的东西”在其自身之上没有任何东西;它是万物的起点;万物都在它之下。
§58.13Stoici volunt superponere huic etiamnunc aliud genus magis principale; de quo statim dicam, si prius illud genus, de quo locutus sum, merito primum poni docuero, cum sit rerum omnium capax.
斯多亚学派的人还想在这之上再放一个更根本的类;关于这一点我马上就会讲,如果我先向你证明,我所说的那个类因为能够包容一切,理应被放在首位的话。
" §58.14Quod est" in has species divido, ut sint corporalia aut incorporalia.
我将“存在的东西”划分为这些种,即它们要么是物体的,要么是无体的。
Nihil tertium est.
没有第三种。
Corpus quomodo divido? Ut dicam: aut animantia sunt aut inanima.
物体我该如何划分? 即:它们要么是有命的,要么是无生命的。
Rursus animantia quemadmodum divido? Ut dicam: quaedam animum habent, quaedam tantum animam.
那么有命之物我又该如何划分? 即:有些拥有心灵,有些仅拥有生命。
Aut sic: quaedam inpetum habent, incedunt, transeunt, quaedam solo adfixa radicibus aluntur, crescunt.
或者这样:有些拥有冲动,会行进、会移动;有些通过根部固定在土地上,被滋养并生长。
Rursus animalia in quas species seco? Aut mortalia sunt aut inmortalia.
再次,我把“动物”切分为哪些种? 它们要么是凡死者,要么是不死者。
§58.15Primum genus Stoicis quibusdam videtur "quid.
在某些斯多亚学派看来,最初的类似乎是“某个东西”。
"Quare videatur, subiciam: "In rerum," inquiunt, "natura quaedam sunt, quaedam non sunt.
我将附上他们为何如此认为的理由:“在事物的本性中,”他们说,“有些东西存在,有些东西不存在。
Et haec autem, quae non sunt, rerum natura conplectitur, quae animo succurrunt, tamquam Centauri, Gigantes et quicquid aliud falsa cogitatione formatum habere aliquam imaginem coepit, quamvis non habeat substantiam. "
而即使是这些不存在的东西,自然也将其包容,因为它们在心灵中浮现,比如半人马、巨人,以及任何其他由错误思想所塑造、虽无实体却开始拥有某种表象的东西。
§58.16Nunc ad id, quod tibi promisi, revertor, quomodo quaecumque sunt, in sex modos Plato partiatur.
” 现在我回到我对你的承诺,即柏拉图如何将一切存在着的事物划分为六种方式。
Primum illud "quod est" nec visu nec tactu nec ullo sensu conprenditur; cogitabile est.
第一,那个“存在的东西”既不能通过视觉、也不能通过触觉或任何感觉来把握;它是可以被思考的。
Quod generaliter est, tamquam homo generalis, sub oculos non venit; sed specialis venit, ut Cicero et Cato.
普遍存在的东西,比如普遍的“人”,不会呈现在眼前;但属下的“人”却会,比如西塞罗和卡托。
Animal non videtur; cogitatur.
“动物”看不见,只能被思考。
Videtur autem species eius, equus et canis.
但是它的种,马和狗,是看得见的。
§58.17Secundum ex his, quae sunt, ponit Plato quod eminet et exsuperat omnia.
在这些存在着的事物中,柏拉图将第二种置于那显赫并超越一切的事物。
Hoc ait per excellentiam esse.
他说这是因卓越而存在的。
Poeta communiter dicitur, omnibus enim versus facientibus hoc nomen est, sed iam apud Graecos in unius notam cessit; Homerum intellegas, cum audieris poetam.
“诗人”是通称,因为所有写诗的人都有这个名字,但在希腊人那里,它已经成了一个人的代称;当你听到“诗人”时,你明白指的是荷马。
Quid ergo hoc est? Deus scilicet, maior ac potentior cunctis.
那么这是什么呢? 显然是神,比所有事物都更伟大、更强大。
§58.18Tertium genus est eorum, quae proprie sunt; innumerabilia haec sunt, sed extra nostrum posita conspectum.
第三个类是那些本来就存在的事物的类;这些是无数的,但被置于我们的视线之外。
Quae sint, interrogas.
你问它们是什么?
Propria Platonis supellex est; ideas vocat, ex quibus omnia, quaecumque videmus, fiunt et ad quas cuncta formantur.
这是柏拉图特有的装备;他称之为“伊底亚”,我们所见的一切事物都由此产生,且万物都依照它们而塑造。
§58.19Hae inmortales, inmutabiles, inviolabiles sunt.
这些是不朽的、不变的、不可侵犯的。
Quid sit idea, id est, quid Platoni esse videatur, audi: "Idea est eorum, quae natura fiunt, exemplar aeternum.
听听什么是“伊底亚”,即在柏拉图看来它是什么:“伊底亚是那些由自然产生之物的永恒范本。
"Adiciam definitioni interpretationem, quo tibi res apertior fiat: volo imaginem tuam facere.
”我将在这个定义上加上解释,使事情对你更加清晰:假设我想制作你的画像。
Exemplar picturae te habeo, ex quo capit aliquem habitum mens nostra, quem operi suo inponat.
我把你作为绘画的范本,我们的心灵从中获取某种形象,以便将其施加于自己的作品中。
Ita illa, quae me docet et instruit facies, a qua petitur imitatio, idea est.
因此,那个教导并指引我、从中寻求模仿的容貌,就是“伊底亚”。
Talia ergo exemplaria infinita habet rerum natura, hominum, piscium, arborum, ad quae quodcumque fieri ab illa debet, exprimitur.
所以,事物的本性拥有着无数此类关于人、鱼、树的范本,任何必须由它制作出来的东西,都是按照这些范本被塑造出来的。

词汇与语法注释

  1. §58.11quod est — 词组“quod est”(存在的东西)在前面的 §58.7 中作为 τὸ ὄν 的译语被引入,在这里被视为省略了关系代词先行词的名词性短语。正如“cui nomen...”中所提到的,这是作为乌西亚(essentia)的等价物而临时引入的暂定表达,但塞内卡将其定位为最高类(genus primum)来推进论证。
  2. §58.12qua... qua — 关系代词 qui 的夺格阴性单数形式 qua 被对比性地用作副词,意为“在……的程度上”或“在……这一点上”。“qua multa continet”(在它包含许多事物这一点上)修饰主句的“in genus cadit”,而“qua sub alio est”(在它位于另一个事物之下这一点上)修饰“in speciem [cadit]”。
  3. §58.15Primum genus Stoicis quibusdam videtur "quid" — 这里解释了斯多亚学派将“某个东西(quid / τί)”而非“存在的东西(quod est / ὄν)”置于最高类的学说。“quid”(代词 quis 的中性单数主格/宾格)被定义为一个更广泛的范畴,它甚至包容了那些仅存在于心灵中(animo succurrunt)、缺乏实体(substantia)的虚构存在(如半人马等)。
  4. §58.19quem operi suo inponat — 关系从句“quem... inponat”中的动词“inponat”是现在时虚拟式,修饰先行词“aliquem habitum”(某种形状/性质),构成了表示主观意图或目的(“为了施加于自己的作品中”)的特征或目的关系从句。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §58.11-58.19. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:58.11-58.19

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。