Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §123.10-123.17

对享乐诱惑的警惕与美德的修习

第 251 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞涅卡警告卢西里乌斯要警惕享乐主义的言论,以及那些打着斯多葛学派幌子怂恿放纵的伪哲学家。他强调美德并非偶然获得,而是必须通过学习,并敦促人们勇于面对生活的艰难。

§123.10Inde ad haec pervenitur verba: "virtus et philosophia et iustitia verborum inanium crepitus est.
由此,我们便听到了这些话: “美德、哲学和正义,不过是空洞言词的声响。
Una felicitas est bene vitae facere.
唯一的幸福是让自己的生命过得好。
Esse, bibere, frui patrimonio, hoc est vivere, hoc est se mortalem esse meminisse.
吃喝、享受家产,这才是生活,这才是记住自己是凡人。
Fluunt dies et inreparabilis vita decurrit; dubitamus sapere? Quid iuvat aetati non semper voluptates recepturae interim, dum potest, dum poscit, ingerere frugalitatem? Eo mortem praecurre et quidquid illa ablatura est, iam sine tibi interire.
日子在流逝,无法挽回的生命在飞奔;我们还在犹豫是否要明智享受吗? 对于那无法永远接受快乐的年龄,在其能够、在其要求快乐的期间,把节制强加于它,又有什么益处呢? 因此,你要走在死亡前面,凡是死亡注定要夺走的,现在就让它为你消耗掉吧。
Non amicam habes, non puerum, qui amicae moveat invidiam; cottidie sobrius prodis; sic cenas tamquam ephemeridem patri adprobaturus: non est istud vivere, sed alienae vitae interesse.
你没有情人,也没有一个能让情人嫉妒的男童;你每天清醒地出门;你吃晚饭,仿佛是要向父亲报账一样:那不是生活,而是作为旁观者参与他人的生活。
§123.11Quanta dementia est heredis sui res procurare et sibi negare omnia, ut tibi ex amico inimicum magna faciat hereditas.
为自己的继承人管理财产,却拒绝自己的一切,这是多么大的疯狂,以至于巨额的遗产会为你把朋友变成敌人。
Plus enim gaudebit tua morte, quo plus acceperit.
因为他得到的越多,就会越为你的死亡而高兴。
Istos tristes et superciliosos alienae vitae censores, suae hostes, publicos paedagogos assis ne feceris nec dubitaveris bonam vitam quam opinionem bonam malle.
那些阴沉、傲慢的他人生活的监察官,自己生活的敌人,世人的教育者,你连一个铜板也不要放在心上,也不要犹豫选择好生活而非好名声。
" §123.12Hae voces non aliter fugiendae sunt quam illae, quas Ulixes nisi alligatus praetervehi noluit.
” 必须逃避这些声音,就像乌利西斯若不被绑住就不愿驶过的那歌声一样。
Idem possunt; abducunt a patria, a parentibus, ab amicis, a virtutibus et in turpem vitam misera nisi turpi spe illidunt.
它们拥有同样的力量;它们让人远离祖国、远离父母、远离朋友、远离美德,并用悲惨的、或者更确切地说是丑恶的希望,把人们抛入丑陋的生活。
Quanto satius est rectum sequi limitem et eo se perducere, ut ea demum sint tibi iucunda, quae honesta.
遵循正确的道路,并引导自己达到只有高尚的事物才让你感到愉悦的境地,这是多么令人满足啊。
§123.13Quod adsequi poterimus', si scierimus duo esse genera rerum, quae nos aut invitent aut fugent.
如果我们知道有两类事物,它们要么吸引我们,要么排斥我们,我们就能达到这一点。
Invitant ut divitiae, voluptates, forma, ambitio, cetera blanda et adridentia; fugat labor, mors, dolor, ignominia, victus adstrictior.
像财富、快乐、美貌、野心以及其他诱人且迎合的事物会吸引我们;劳苦、死亡、痛苦、耻辱和更克制的饮食会排斥我们。
Debemus itaque exerceri, ne haec timeamus, ne illa cupiamus.
因此,我们必须锻炼自己,不惧怕后者,也不渴望前者。
In contrarium pugnemus et ab invitantibus recedamus, adversus petentia concitemur.
让我们向相反的方向战斗,远离吸引我们的事物,振作起来对抗袭击我们的事物。
§123.14Non vides, quam diversus sit descendentium habitus et ascendentium? Qui per pronum eunt, resupinant corpora, qui in arduum, incumbunt.
难道你看不出下坡者和上坡者的姿势有多么不同吗? 顺着斜坡走的人,身体往后仰;往陡峭处攀登的人,身体往前倾。
Nam si descendas, pondus suum in priorem* partem dare, si ascendas, retro abducere cum vitio, Lucili, consentire est.
因为,卢西里乌斯啊,如果你下坡时把重力放在前部,上坡时把重力引向后方,那就是向恶行妥协。
In voluptates descenditur, in aspera et dura subeundum est; hic inpellamus corpora, illic refrenemus.
我们是走下坡路进入快乐,而必须往上攀登进入粗砺和艰难;在此处我们要推着身体向前,在彼处则要克制自己。
§123.15Hoc nunc me existimas dicere, eos tantum perniciosos esse auribus nostris, qui voluptatem laudant, qui doloris metus, per se formidabiles res, incutiunt? Illos quoque nocere nobis existimo, qui nos sub specie Stoicae sectae hortantur ad vitia.
你以为我现在是在说,只有那些赞美快乐、灌输对痛苦(这本身就是可怕的事物)的恐惧的人,才对我们的耳朵有害吗? 我认为,那些打着斯多葛学派幌子怂恿我们作恶的人,也同样在伤害我们。
Hoc enim iactant: solum sapientem et doctum esse amatorem.
因为他们吹嘘说:只有智者和学者才是情人。
"Solus sapit ad hanc artem; aeque conbibendi et convivendi sapiens est peritissimus.
“只有他精通这门艺术;同样,在共饮和共宴上,智者也是最熟练的。
Quaeramus, ad quam usque aetatem iuvenes amandi sint. "
让我们探讨一下,年轻人应该被爱到多大岁数。
§123.16Haec Graecae consuetudini data sint, nos ad illa potius aures derigamus: "Nemo est casu bonus.
” 这些就让给希腊的习俗吧,我们还是把耳朵转向这些话:“没有人是偶然成为善人的。
Discenda virtus est.
美德必须学习。
voluptas humilis res et pusilla est et in nullo habenda pretio, communis cum mutis animalibus, ad quam minima et contemptissima advolant.
快乐是卑微、微不足道的事物,不值一文,与无言的动物所共有,最微小、最可鄙的造物都会飞向它。
Gloria vanum et volucre quiddam est auraque mobilius.
名声是虚无飘渺的东西,比风还要多变。
Paupertas nulli malum est nisi repugnanti.
贫穷对任何不抗拒它的人来说都不是坏事。
Mors malum non est; quid quaeris? Sola ius aecum generis humani.
死亡不是坏事;你还追求什么? 它本身就是人类唯一的平等法则。
Superstitio error insanientis est; amandos timet; quos colit, violat.
迷信是疯子的错误;它害怕本该爱戴的对象;它亵渎自己所崇拜的对象。
Quid enim interest, utrum deos neges an infames?"
因为,否定神明与丑化神明,又有什么区别呢?
§123.17Haec discenda, immo ediscenda sunt; non debet excusationes vitio philosophia suggerere.
” 这些必须学习,甚至必须背诵;哲学不应该为恶行提供借口。
Nullam habet spem salutis aeger, quem ad intemperantiam medicus hortatur.
如果医生怂恿病人无节制,那病人就没有痊愈的希望。
VALE,
保重。

词汇与语法注释

  1. 123.10bene vitae facere — 此处的 'vitae' 是阴性单数名词 'vita' 的与格。该表达基于 'bene facere alicui'(善待某人、对某人好)的句法,在此意为“善待(享受)自己的生命”。若将其解释为属格而译为“行生命之善”,在语法上不甚自然。
  2. 123.10Esse — 这是动词 'edo'(吃)的不定式,而非 'sum'(存在)的不定式。通过与紧随其后的 'bibere'(喝)和 'frui patrimonio'(享受家产)等关于饮食与享乐的不定式并列,可以明确其词义。
  3. 123.12misera nisi turpi spe — 'misera' 是阴性单数夺格,修饰 'spe'(夺格)。中间夹着 'nisi'(除非,或者说),与同样是夺格的形容词 'turpi' 相呼应,共同构成一个表示手段的夺格副词短语(“凭借悲惨的,或者更确切地说是丑恶的希望”)。虽然也有人将 'misera' 视为中性复数宾格(名词性地译为“悲惨的人/事”),但从通过 'nisi' 并列形容词的关系来看,将其视为夺格修饰语更为自然。
  4. 123.14si descendas, pondus suum in priorem partem dare, si ascendas, retro abducere — 这个长主语部分由包含两个条件从句的不定式短语组成:“如果下坡,就把重力放在前部(dare)”以及“如果上坡,就把重力引向后方(abducere)”,它们共同作 'cum vitio consentire est'(与恶行同调)的主语。这是一个物理比喻,指在走向快乐的下坡路上任由重力加速,以及在走向美德的上坡路上向后退缩。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §123.10-123.17. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:123.10-123.17

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。