Humanitext Reader

小塞内卡 · 致卢基里乌斯道德书简 §122.1-122.8

批判颠倒昼夜与违背自然的奢靡

第 248 段,共 254 段 · 拉丁语

内容简介

塞内卡批评那些昼夜颠倒生活的人是在违背自然,并谴责了其他不自然的奢侈行为,如空腹饮酒、反季节园艺以及在海上建造温水浴场。

§122.1Detrimentum iam dies sensit.
白昼已经感到了它的缩减。
Resiluit aliquantum, ita tamen ut liberate adhuc spatium sit, si quis cum ipso, ut ita dicam, die surgat.
它已经缩短了相当多,但如果有人能像人们所说的那样,与白昼一同起床,那么仍然有充足的时间供其自由支配。
Officiosior meliorque, si quis illum exspectat et lucem primam excipit; turpis, qui alto sole semisomnus iacet, cuius vigilia medio die incipit; et adhuc multis hoc antelucanum est.
凡是等待白昼并迎接第一道曙光的人,是更有责任感、更优秀的;而那些在太阳高照时还半睡半醒地躺着、直到中午才开始醒来的人,则是可鄙的;甚至对许多人来说,这仍是黎明前的时间。
§122.2Sunt qui officia lucis noctisque perverterint nec ante diducant oculos hesterna graves crapula quam adpetere nox coepit.
有些人颠倒了白昼和黑夜的职责,直到黑夜降临,才睁开因昨晚宿醉而沉重的双眼。
Qualis illorum condicio dicitur, quos natura, ut ait vergilius, sedibus nostris subditos e contrario posuit, " Nosque ubi primus equis Oriens adflavit anhelis, Illis sera rubens accendit lumina Vesper;
正如人们所说的那些人的处境一样,自然如维吉尔所说,将他们置于我们居住地的相反一侧: “当清晨的第一缕阳光驾着喘息的骏马,最先吹拂我们时,晚霞那红润的光芒已为他们点亮了迟到的灯盏。
" talis horum contraria omnibus non regio, sed vita est.
” 这些人的生活与所有人相反,不是因为他们所在的地区,而是因为他们的生活方式。
Sunt quidam in eadem urbe antipodes, qui, ut M. Cato ait, nec orientem umquam solem viderunt nec occidentem.
在同一座城市里,有一些“对蹠人”,正如马尔库斯·加图所说,他们既未见过日出,也未见过日落。
§122.3Hos tu existimas scire quemadmodum vivendum sit, qui nesciunt quando? Et hi mortem timent, in quam se vivi condiderunt? Tam infausti quam nocturnae aves sunt.
那些连什么时候该生活都不知道的人,你认为他们知道该如何生活吗? 而这些人竟然害怕死亡,可他们活着时就已经把自己埋葬在黑暗中了? 他们和夜行鸟一样不祥。
Licet in vino unguentoque tenebras suas exigant, licet epulis et quidem in multa fericula discoctis totum perversae vigiliae tempus educant, non convivantur, sed iusta sibi faciunt.
即使他们在美酒与香油中度过自己的黑暗,即使他们在享用分装在许多盘子里的佳肴中消磨这颠倒的觉醒时间的全部,他们也不是在举行宴会,而是在为自己举行丧礼。
Mortuis certe interdiu parentatur.
因为对死者的祭奠,确实是在白天进行的。
At mehercules nullus agenti dies longus est.
但凭赫拉克勒斯发誓,对于有所作为的人来说,没有一天是漫长的。
Extendamus vitam; huius et officium et argumentum actus est.
让我们延长生命吧;生命的职责和证明都在于行动。
Circumscribatur nox, et aliquid ex illa in diem transferatur.
限制黑夜,将黑夜的一部分转移到白昼中去。
§122.4Aves, quae conviviis conparantur, ut inmotae facile pinguescant, in obscuro continentur; ita sine ulla exercitatione iacentibus tumor pigrum corpus invadit, et superba umbra iners sagina subcrescit.
那些为了宴会准备的鸟类,为了让它们在静止中容易发胖,被关在黑暗中;这样,在没有任何运动的情况下,虚肿侵袭了它们懒散的身体,在不活发地喂养中,赘肉在阴影中滋长。
At istorum corpora, qui se tenebris dicaverunt, foeda visuntur.
然而,那些把自己奉献给黑暗之人的身体,看起来却是丑陋的。
Quippe suspectior illis quam morbo patientibus color est, languidi et evanidi albent, et in vivis caro morticina est.
事实上,他们的脸色比病患的脸色更令人怀疑,他们面色苍白、软弱无力,在活人身上却有着死尸般的肉。
Hoc tamen minimum in illis malorum dixerim.
然而,我会说这是他们恶行中最小的一个。
Quanto plus tenebrarum in animo est! Ille in se stupet, ille caligat, invidet caecis.
他们的灵魂中有着多么深重的黑暗啊! 灵魂在自身中麻木、昏暗,甚至嫉妒盲人。
Quis umquam oculos tenebrarum causa habuit?
谁曾为了黑夜而拥有眼睛呢?
§122.5Interrogas, quomodo haec animo pravitas fiat aversandi diem et totam vitam in noctem transferendi? Omnia vitia contra naturam pugnant, omnia debitum ordinem deserunt.
你问,这种厌恶白昼、将整个生命转移到黑夜中的灵魂扭曲是如何产生的? 所有的恶行都与自然相对抗,所有的恶行都背弃了应有的秩序。
Hoc est luxuriae propositum, gaudere perversis nec tantum discedere a recto, sed quam longissime abire, deinde etiam e contrario stare.
这就是奢侈的目的:在反常的事物中寻找快乐,不仅偏离正道,而且要走得尽可能远,甚至最后站在对立面。
§122.6Non videntur tibi contra naturam vivere qui ieiuni bibunt, qui vinum recipiunt inanibus venis et ad cibum ebrii transeunt? Atqui frequens hoc adulescentium vitium est, qui vires excolunt, ut in ipso paene balinei limine inter nudos bibant, immo potent et sudorem, quem moverunt potionibus crebris ac ferventibus, subinde destringant.
在空腹时饮酒,让酒精流入空虚的血管,并在醉酒状态下进食的人,难道在你看来不是在违背自然生活吗? 但这却是那些锻炼体力的年轻人的常见恶习,他们几乎就在浴室的门口,在赤裸的人群中饮酒,甚至狂饮,并随即刮去因频繁喝下滚烫的酒而排出的汗水。
Post prandium aut cenam bibere vulgare est; hoc patres familiae rustici faciunt et verae voluptatis ignari.
在午餐或晚餐后饮酒是寻常的事;这是乡村的家长和那些不懂得真正快乐的人所做的。
Merum illud delectat, quod non innatat cibo, quod libere penetrat ad nervos; illa ebrietas iuvat, quae in vacuum venit.
那不漂浮在食物之上、能自由渗透到神经中的纯酒才会带来愉悦;那进入空腹的酩酊大醉才让人受用。
§122.7Non videntur tibi contra naturam vivere qui commutant cum feminis vestem? Non vivunt contra naturam qui spectant, ut pueritia splendeat tempore alieno? Quid fieri crudelius vel miserius potest? Numquam vir erit, ut diu virum pati possit? Et cum illum contumeliae sexus eripuisse debuerat, non ne aetas quidem eripiet?
与女人互换衣服的人,难道在你看来不是在违背自然生活吗? 那些期望在不属于少年的年纪里让青春闪耀的人,难道不是在违背自然生活吗? 还有什么比这更残忍、更悲惨的事呢? 他难道永远不成为男人,以便能长久地顺从男人吗? 当他的性别本该将他从这种屈辱中解救出来时,难道连年龄也不能将他解救吗?
§122.8Non vivunt contra naturam qui hieme concupiscunt rosam fomentoque aquarum calentium et calorum apta mutatione bruma lilium, florem vernum, exprimunt? Non vivunt contra naturam qui pomaria in summis turribus serunt? Quorum silvae in tectis domuum ac fastigiis nutant, inde ortis radicibus quo inprobe cacumina egissent? Non vivunt contra naturam qui fundamenta thermarum in mari iaciunt et delicate natare ipsi sibi non videntur, nisi calentia stagna fluctu ac tempestate feriantur?
那些在冬天渴望玫瑰,并通过温水的滋润和温度的适当调节,在冬至时强行让百合——这种春天的花朵——绽放的人,难道不是在违背自然生活吗? 那些在最高的塔顶上种植果园的人,难道不是在违背自然生活吗? 他们的森林在房屋的屋顶和山墙上摇曳,树根居然生长在本来应当无理地伸展树梢的地方? 那些在海中建造温水浴场基础的人,除非温水池受到波浪和暴风雨的拍击,否则就不认为自己是在优雅地游泳,这些人难道不是在违背自然生活吗?

词汇与语法注释

  1. 122.1liberate — 抄本写作 `liberate`,通常被理解为 `liberale`(意为“充足的”、“宽裕的”中性单数形容词)的抄写错误。这里它修饰 `spatium`,表示仍有充足的时间可以支配。
  2. 122.1antelucanum — 用作名词的中性形容词,指“黎明前的时间”。这里具有讽刺意味,说明对于那些颠倒生活的人来说,世人的“正午(medio die)”在他们的感觉中只相当于“黎明前”。
  3. 122.3iusta sibi faciunt — 成语 `iusta facere`(带与格)意为“为某人举行丧礼(或对死者应尽的仪式)”。塞内卡隐喻性地批评他们:由于他们活着却置身于黑暗中,所以他们不是在宴饮,而是在为自己举行丧礼。
  4. 122.7ut diu virum pati possit — 带现在时虚拟语气 `possit` 的目的状语 `ut` 从句。动词 `pati` 在此处暗指在男性同性关系中充当被动角色。这包含罗马社会中关于性角色与年龄的典型道德批判。
  5. 122.8inde ortis radicibus quo inprobe cacumina egissent — 关系副词 `quo` 表示方向,与虚拟式过去完成时 `egissent` 连用。它几何学般地描绘了屋顶花园对自然的颠倒:在本来应该向空中伸展树梢(`cacumina`)的高处,反而让树根生长在那里。

引用这一段

小塞内卡, 致卢基里乌斯道德书简 §122.1-122.8. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi015.humanitext-lat2:122.1-122.8

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。