Humanitext Reader

小塞内卡 · 奥克塔维娅 §685a-777

民众暴动呼吁与波佩亚的凶梦

第 8 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

歌队煽动市民摧毁波佩亚的肖像并袭击宫殿。随后,乳母安抚从宫殿中惊慌走出的波佩亚,后者讲述了昨夜梦见阿格里皮娜的亡魂、前夫与儿子出现以及被尼禄残杀的凶兆,而乳母则试图将其解读为吉兆。

§685aiuncta Neroni!
与尼禄联结在一起!
§685baffligat humo violenta manus §686similes nimium vultus dominae §687ipsamque toris detrahat altis §688petat infestis mox et flammis §689telisque feris principis aulam.
愿暴烈的手将它摔在地上,那太像其女主人的面容,并将她本人从高贵的婚榻上拖下,且愿众人不久便用敌意的烈火和凶残的武器去袭击君王的宫殿。
§690Quo trepida gressum coniugis thalamis tui
你面带惊恐,我的孩子,正从你丈夫的婚房中迈向何方?
§691effers, alumna, quidve secretum petis
为何要寻找这隐秘之所,面容如此焦灼?
§692turbata vultu? cur genae fletu madent?
为何双颊因哭泣而湿润?
§693certe petitus precibus et votis dies §694nostris refulsit: Caesari iuncta es tuo §695taeda iugali, quem tuus cepit decor §696et culpa †Senecae, tradidit vinctum tibi §697genetrix Amoris, maximum numen, Venus.
明明那被我们的祈祷和誓言所企盼的一天已然破晓闪耀:你已在婚礼的火炬中与你的凯撒结为连理,你的美貌俘获了他,还有†塞内卡的过错†,爱神的生母、至高无上的神明维纳斯,已将他缚住并交托给你。
§698o qualis altos quanta pressisti toros
噢,当你在这宫廷里安坐、压着那高贵的榻席时,那是何等的风姿,何等的尊贵!
§699residens in aula! vidit attonitus tuam §700formam senatus, tura cum superis dares §701sacrasque grato spargeres aras mero, §702velata summum flammeo tenui caput; §703et ipse lateri iunctus atque haerens tuo §704sublimis inter civium laeta omina §705incessit habitu atque ore laetitiam gerens §706princeps superbo: talis emersam freto §707spumante Peleus coniugem accepit Thetin, §708quorum toros celebrasse caelestes ferunt, §709pelagique numen omne consensu pari.
当你在向诸神奉献香火,并用悦人的美酒祭洒神圣的祭坛时,元老院曾惊愕地注视着你的容颜;那时你那高贵的头上覆着轻薄的花嫁面纱;而君王本人也紧贴着、依偎着你的身旁,在臣民们欢欣的祝祷声中步履高贵,他那高傲的神态与脸庞上洋溢着喜悦:正如佩琉斯接娶那从泡沫翻腾的海中浮现的妻子忒提斯,世人传说,天上的众神以及海中的所有神明,都以一致的赞同庆贺了他们的婚礼。
§710quae subita vultus causa mutavit tuos?
是什么突然的原因改变了你的神色?
§711quid pallor iste, quid ferant lacrimae doce.
请告诉我是何等苍白、何等泪水带给你这般模样。
§712Confusa tristi proximae noctis metu §713visuque, nutrix, mente turbata feror, §714defecta sensu.
被昨夜悲戚的恐惧与幻象所困惑,乳母啊,我的心神大乱,几近失去知觉。
laeta nam postquam dies §715'sideribus atris cessit et nocti polus, §716inter Neronis iuncta complexus mei §717somno resolvor; nec diu placida frui §718quiete licuit.
因为当那欢乐的一天让位于晦暗的星辰、天空归于黑夜之后,我依偎在我那尼禄的怀抱中,渐渐沉入梦乡;然而我没能长久地享受安宁的平静。
visa nam thalamos meos §719celebrare turba est maesta: resolutis comis §720matres Latinae flebiles planctus dabant; §721inter tubarum saepe terribilem sonum §722sparsam cruore coniugis genetrix mei §723vultu minaci saeva quatiebat facem, §724quam dum sequor coacta praesenti metu, §725diducta subito patuit ingenti mihi §726tellus hiatu; lata quo praeceps toros §727cerno iugales pariter et miror meos, §728in quis residi fessa.
因为我梦见一群悲伤的人涌入了我的新房:拉丁的母亲们披头散发,正发出悲痛的哀号;在阵阵可怕的军号声中,我丈夫的母亲满身溅着鲜血,面容狰狞地挥舞着一把火炬,在迫在眉睫的恐惧逼迫下,我跟随着那火炬,突然间,大地裂开一个巨大的深渊,展展现我眼前;在那宽阔的深渊里,我看见自己坠落下去,同时惊异地看着我那婚姻之榻,我精疲力竭地坐在其上。
venientem intuor §729comitante turba coniugem quondam meum §730natumque; properat petere complexus meos §731Crispinus, intermissa, libare oscula: §732irrupit intra tecta cum trepidus mea §733ensemque iugulo condidit saevum Nero.
我看见我的前夫在众人的簇拥下走来,还有我的儿子;克里斯皮努斯急切地想投入我的怀抱,去重温那被中断的亲吻:就在这时,惊恐慌乱的尼禄闯入我的屋子,将他那残暴的剑刺入了前夫的喉咙。
§734tandem quietem magnus excussit timor; §735quatit ossa et artus horridus nostros tremor §736pulsatque pectus; continet vocem timor, §737quam nunc fides pietasque produxit tua.
终于,极大的恐惧震醒了我的梦境;可怕的战栗抖动着我的骨头和四肢,撞击着我的胸膛;恐惧阻碍了我的言语,而如今是你的忠诚与深情将它重新引出。
§738heu quid minantur inferum manes mihi §739aut quem cruorem coniugis vidi mei?
唉,阴间的亡魂究竟在向我昭示什么威胁,我又见到了我丈夫怎样的鲜血?
§740Quaecumque mentis agitat intentus vigor, §741ea per quietem sacer et arcanus refert §742veloxque sensus.
凡是心灵集中精力所思考的事物,那神圣、奥秘而敏捷的感知,便会在安眠中将其重新带回。
coniugem thalamos toros §743vidisse te miraris amplexu novi §744haerens mariti? sed movent laeto die
你若在新的丈夫怀抱中依偎,又怎会惊异于梦见前夫、卧房与婚床?
§745pulsata palmis pectora et fusae comae?
然而,在这一喜庆之日,那用手捶胸和披散的头发让你动摇了吗?
§746Octaviae discidia planxerunt sacros §747inter penates fratris et patrium larem.
人们是在她那兄弟的神圣家神与祖先的拉尔神之间,为奥克塔维娅的离异而哀哭。
§748fax illa, quam secuta es, Augustae manu §749praelata clarum nomen invidia tibi §750partum ominatur.
至于你跟随的那把火炬,由皇太后之手高擎在前,预示着你将因嫉妒而获得显赫的名声。
inferum sedes toros §751stabiles futuros spondet aeternae domus.
至于阴府的处所,则许诺你们的婚榻将在永恒的家屋中稳固长存。
§752iugulo quod ensem condidit princeps tuus: §753bella haud movebit, pace sed ferrum teget.
至于你的君王将利刃刺入喉咙这一节:他绝不会挑起战争,而会在和平中将兵刃收起。
§754recollige animum, recipe laetitiam, precor.
请宽慰你的心灵,重获喜悦吧,我祈求你。
§755timore pulso redde te thalamis tuis.
驱散恐惧,回到你自己的婚房里去吧。
§756Delubra et aras petere constitui sacras, §757caesis litare victimis numen deum, §758ut expientur noctis et somni minae §759terrorque in hostes redeat attonitus meos.
我已决定前往圣所与神圣的祭坛,宰杀祭牲以求得神明之力的庇佑,好使黑夜与梦境带来的威胁得以消解,并使那令人震惊的恐怖降临回我的敌人身上。
§760tu vota pro me suscipe et precibus piis §761superos adora, maneat ut praesens status.
请你为我许下誓愿,并用虔诚的祈祷顶礼上神,愿我们如今的地位能得以保全。
§762Si vera loquax fama Tonantis §763furta et gratos narrat amores §764(quem modo Ledae pressisse sinum §765tectum plumis pennisque ferunt, §766modo per fluctus raptam Europen §767taurum tergo portasse trucem), §768quae regit et nunc deseret astra, §769petet amplexus, Poppaea, tuos, §770quos et Ledae praeferre potest §771et tibi, quondam cui miranti §772fulvo, Danae, fluxit in auro.
如果多嘴的传闻所言非虚,讲述着雷神那些隐秘而欢愉的爱恋(世人传说他时而覆着羽毛翅膀紧抱着勒达的胸口,时而化作凶猛的公牛用脊背驮着被劫夺去跨越波涛的欧罗巴),那统治着群星的神明如今亦会离开星空,来寻求你的怀抱,波佩亚,他定会认为这怀抱更胜于勒达,也更胜于你,达那埃,昔日对你那流泻在灿烂黄金中的惊异之躯。
§773formam Sparte iactet alumnae §774licet et Phrygius praemia pastor: §775vincet vultus haec Tyndaridos §776qui moverunt horrida bella §777Phrygiaeque solo regna dedere.
任凭斯巴达去夸耀其娇女的姿容,任凭弗里吉亚的牧羊人去夸口他的战利品;她的容颜终将战胜廷达瑞奥斯之女,正是后者挑起了惨烈的战争,并使弗里吉亚的帝国化为焦土。

词汇与语法注释

  1. §696culpa †Senecae — 该处手稿传承不确定,常加短剑号(†),但在句法上它属于由 `quem`(指代尼禄)引导、以 `Venus`(`genetrix Amoris... Venus`)为主语的关系从句 `quem tuus cepit decor et... tradidit vinctum tibi`。`vinctum` 是与 `quem` 一致的宾语补足语。
  2. §702velata — 虽为被动完成分词,但在此起中动语态(希腊式关系宾格/宾格宾语)的作用,直接支配宾格的 `caput`(意为“蒙住她的头部”)。`flammeo tenui`(夺格)表示手段,`summum` 修饰 `caput`,指“头顶”。
  3. §726quo — 关系副词(或表示方向的夺格/宾格),指代前文的 `hiatu`(“向着那深渊之中”)。`praeceps` 是与主语(波佩亚)一致的形容词,在此作副词用,意为“头朝下地、猛然堕落”。

引用这一段

小塞内卡, 奥克塔维娅 §685a-777. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi010.humanitext-lat2:685a-777

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。