Humanitext Reader

小塞内卡 · 奥克塔维娅 §586-684

阿格里皮娜亡灵的复仇预言与歌队的叹息

第 7 段,共 10 段 · 拉丁语

内容简介

尼禄终止了与塞内卡的论辩,执意迎娶波佩亚。阿格里皮娜的亡灵随之现身,预言了惨烈的报应,奥克塔维娅面临流放,歌队也借此哀叹昔日罗马人民的雄风不再。

§586Facile opprimetur.
这很容易镇压。
merita te divi patris §587aetasque frangat coniugis, probitas pudor. ,
愿你神圣父亲的功绩以及妻子的年轻、正直与羞怯,能打动你。
§588Desiste tandem, iam gravis nimium mihi, §589instare: liceat facere quod Seneca improbat.
够了,别说了,你对我而言已经太烦人了,继续逼迫我:且让我去做塞内卡所反对的事吧。
§590et ipse populi vota iam pridem moror, §591cum portet utero pignus et partem mei.
其实我自己也早就拖延了人民的期望,既然她腹中正怀着我的骨肉、我的一部分。
§592quin destinamus proximum thalamis diem?
我们何不为婚礼定下最近的日子?
§593Tellure rupta Tartaro gressum extuli, §594Stygiam cruenta praeferens dextra facem §595thalamis scelestis: nubat his flammis meo §596Poppaea nato iuncta, quas vindex manus §597dolorque matris vertet ad tristes rogos.
冲破大地,我从塔耳塔洛斯迈步而出,染血的右手高擎着斯堤克斯的火炬,去往罪恶的婚寝:让波佩亚伴着这些火焰嫁给结为一体的波佩亚,复仇之手与母亲的痛苦,将把这些火焰转为悲惨的丧棺之火。
§598manet inter umbras impiae caedis mihi §599semper memoria, manibus nostris gravis §600adhuc inultis: reddita est meritis meis §601funesta merces puppis et pretium imperi §602nox illa qua naufragia deflevi mea; §603comitum necem natique crudelis nefas §604deflere votum fuerat— haud tempus datum est §605lacrimis, sed ingens scelere geminavit nefas.
在阴魂之间,那场不虔敬的谋杀记忆始终留存在我心中,对于我至今未得复仇的亡魂而言,它是沉重的:对于我的功绩,回报我的是致命的代价,那艘致命的船和帝国的代价,在我哭诉自己遭遇海难的那天夜里;哭诉同伴们的死亡和儿子残酷的罪行—— 本是我的心愿——却未被给予流泪的时间,反而,巨大的罪恶又在罪行之上加倍了不法。
§606perempta ferro, foeda vulneribus sacros §607intra penates spiritum effudi gravem
我死于利刃,伤口污损,在神圣的家神庇护之下,我吐出了沉重的生命之息。
§608erepta pelago, sanguine extinxi meo §609nec odia nati: saevit in nomen ferus §610matris tyrannus, obrui meritum cupit, §611simulacra, titulos destruit matris metu §612totum per orbem quem dedit poenam in meam §613puero regendum noster infelix amor.
虽从海中幸免;但我用自己的血也未能熄灭儿子的仇恨:暴虐的君王对母亲之名狂暴相向,企图掩埋她的功绩,出于恐惧,在整个世界中摧毁他母亲的肖像和铭文,而这个世界,是我们不幸的爱为了对我的惩罚,交给一个男孩来统治的。
§614extinctus umbras agitat infestus meas §615flammisque vultus noxios coniunx petit, §616instat', minatur, imputat fatum mihi §617tumulumque nati, poscit auctorem necis,
死去的丈夫怀着敌意纠缠着我的阴魂,用烈火向着我这有害的脸庞逼来,他步步紧逼、威胁,将他的死归咎于我,还有他儿子的坟墓,追索杀害他们的元凶。
§618iam parce: dabitur, tempus haud longum peto.
现在放过我吧:一切终将交付,我并不企求太长的时间。
§619ultrix Erinys impio dignum parat §620letum tyranno, verbera et turpem fugam §621poenasque quis et Tantali vincat sitim, §622dirum laborem Sisyphi, Tityi alitem §623Ixionisque membra rapientem rotam.
复仇的厄里倪厄斯正为这不虔敬的暴君准备相称的死刑、鞭笞和可耻的逃亡,以及那甚至超越坦塔罗斯之渴的惩罚,西绪福斯的凄惨劳役,提堤俄斯的恶鸟,和撕扯着伊克西翁四肢的飞转车轮。
§624licet extruat marmoribus atque auro tegat §625superbus aulam, limen armatae ducis §626servent cohortes, mittat immensas opes §627exhaustus orbis, supplices dextram petant §628Parthi cruentam, regna divitias ferant: §629veniet dies tempusque quo reddat sui3 §630animam nocentem sceleribus, iugulum hostibus §631desertus ac destructus et cunctis egens.
任凭他傲慢地用大理石建造宫殿并用黄金覆盖,武装的卫队守卫着统治者的门槛,枯竭的世界送来无尽的财富,哀求的帕提亚人乞求他染血的右手,诸国奉上财富:那一天和那一刻终将到来,届时他将为自己的罪行付出有罪的生命,向敌人献出自己的喉咙,被抛弃、被毁灭,且一无所有。
§632heu, quo labor, quo vota ceciderant mea?
哀哉,我的劳碌、我的祈愿,落向了何处?
§633quo te furor provexit attonitum tuus §634et fata, nate, cedat ut tantis malis §635genetricis ira quae tuo scelere occidit?
儿子啊,你那令人震惊的狂妄与命运将你带向了何方,以至于因你的罪行而死去的母亲的愤怒,竟也在这般深重的灾祸面前屈服宽恕?
§636utinam antequam te parvulum in lucem edidi §637aluique, saevae nostra lacerassent ferae
但愿在我把你这小小的婴儿带到世间、抚养你长大之前,凶残的野兽就已撕裂我的腹脏!
§638viscera: sine ullo scelere, sine sensu innocens §639meus occidisses; iunctus atque haerens mihi §640semper quietam cerneres sedem inferum, §641proavos patremque, nominis magni viros, §642quos nunc pudor luctusque perpetuus manet §643ex te, nefande, meque quae talem tuli.
没有任何罪过,没有意识,无辜地,你本会作为我的骨肉死去;你将永远与我相连相依,注视着冥府那寂静的居所,以及你的祖先和父亲,那些名声赫赫的伟人,而如今,因为你这大逆道之人,以及生育了你的我,耻辱与永恒的悲哀正等待着他们。
§644quid tegere cesso Tartaro vultus meos, §645noverca coniunx mater infelix meis?
我为何还不迟疑着将我的面容隐藏在塔耳塔洛斯中,我这既是继母、又是妻子、对于亲人而言更是不幸的母亲?
§646Parcite lacrimis urbis festo §647laetoque die, ne tantus amor §648nostrique favor principis acres §649suscitet iras vobisque ego sim §650causa malorum, non hoc primum
在城市这喜庆欢乐的日子里,省下你们的泪水,免得对我如此深切的爱与偏爱激起君主狂暴的怒火,从而让我成为你们灾祸的根源。
§651pectora vulnus mea senserunt: §652graviora tuli; dabit hic nostris §653finem curis vel morte dies:
我的胸膛并非首次感受到这样的创伤:我曾承受过更深重的痛苦;这一天将为我的忧虑画上句点,哪怕是以死亡的方式。
§654non ego saevi cernere cogar §655coniugis ora, §656non invisos intrare mihi §657thalamos famulae; §658soror Augusti, non uxor ero.
我将不必被迫注视那残暴丈夫的脸庞,也不必步入那令我憎恶的女奴的婚房;我将是奥古斯都的妹妹,而不再是他的妻子。
§659absint tantum tristes poenae §660letique metus.
只要那惨痛的惩罚与死亡的恐惧能够远离。
§661scelerum diri, miseranda, viri §662potes hoc demens sperare memor?
可怜的人啊,你这糊涂的人,记住那残暴男子的罪行,还能怀抱这样的期望吗?
§663hos ad thalamos servata diu §664victima tandem funesta cades.
被留存至今的你,终将作为致命的祭品倒在这婚礼之旁。
§665sed quid patrios saepe penates §666respicis udis confusa genis?
但你为何频频回头,用湿润的双颊望着你父亲的家神?
§667propera tectis efferre gradus, §668linque cruentam principis aulam.
快些从这屋中迈出你的步伐,离开君王那染血的宫殿吧。
§669En illuxit suspecta diu, §670fama totiens iactata dies: §671cessit thalamis Claudia diri §672pulsa Neronis, §673quos iam victrix Poppaea tenet, §674cessat pietas dum nostra gravi §675compressa metu segnisque dolor.
看啊,那预料已久、传闻屡屡提及的日子已经破晓:克劳狄娅已被逐出那残暴尼禄的婚室,如今那儿已被胜利的波佩亚占据,而我们的虔敬正因沉重的恐惧而止步,悲痛也正流于怠惰。
§676ubi Romani vis est populi, §677fregit claros quae saepe duces, §678dedit in victae leges patriae, §679fasces dignis civibus olim, §680iussit bellum pacemque, feras §681gentes domuit, §682captos reges carcere clausit?
罗马人民的力量何在,那曾屡屡挫败显赫将领、给被征服的土地制定法律、昔日将权标授予相称之公民、裁定战争与和平、驯服剽悍的外族、将就擒的国王关入囚牢的力量?
§683gravis en oculis undique nostris §684iam Poppaeae fulget imago,
看啊,波佩亚的肖像如今在各处闪耀,在我们眼前显得沉重。

词汇与语法注释

  1. §587aetasque frangat — frangat(动词 frango 的现在时虚拟语气单数第三人称)是表示愿望(祈愿)的虚拟语气,虽然主语包括并列的多个名词(merita, aetas, probitas, pudor),但语法上与最近的名词 aetas 保持数的一致。
  2. §596quas vindex manus — quas(阴性复数宾格关系代名词)的先行词为前文的 flammis(阴性复数夺格)。在关系从句中充当直接宾语,意为“复仇之手与母亲的痛苦将把这些火焰(quas)转变为……”。
  3. §613puero regendum — regendum 是修饰 quem(其先行词为 orbem)的动形容词(gerundive),与表示施事者的与格 puero 连用,构成表示“应当由那男孩统治(的世界)”这一具有义务/意图色彩的结构。
  4. §621poenasque quis — quis 是关系代名词夺格复数形式 quibus 的古雅/诗歌体缩写。指向先行词 poenas,并在关系从句中作工具夺格(意为“凭借这些惩罚,他将超越……”)。
  5. §661scelerum ... memor — 形容词 memor(主格阴性单数,修饰奥克塔维娅)支配着由于远距离倒装(hyperbaton)而发生割裂的属格短语 scelerum diri... viri(“那残暴男子的罪行”),意为“心中牢记那男子的罪行”。

引用这一段

小塞内卡, 奥克塔维娅 §586-684. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi010.humanitext-lat2:586-684

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。