Humanitext Reader

小塞内卡 · 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §733-816

希罗斯报告赫拉克勒斯发狂与利卡斯之死

第 9 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

德阿涅拉目睹了浸毒的长袍羊毛在阳光下恐怖融化的异象,心中升起不详的预感。她的儿子希罗斯到来,报告了赫拉克勒斯在克奈乌姆岬角举行祭祀时,因穿上长袍而被毒素吞噬、在剧痛中发狂并杀死了信使利卡斯的经过。

§733in litore ipso spumat, aut caelestibus §734aspersa tepidis tura laxantur focis, §735sic languet omne vellus et perdit comas.
它就在岸边起泡,又如撒在温热祭坛上的神圣香火消融,那整团羊毛就这样枯萎并失去了毛发。
§736dumque ista miror, causa mirandi perit; §737quin ipsa tellus spumeos motus agit §738et quicquid illa tabe contactum est labat.
当我对这些感到惊异时,惊异的原因本身却消失了;甚至大地自己也产生泡沫般的运动,凡是被那毒液触及之物都在崩溃。
§739tumensque tacita quassat caput §742I, profuge, quaere si quid ulterius patet §743terris freto sideribus Oceano inferis, §744ultra labores, mater, Alcidae fuge.
膨胀着,默默地摇着头…… 乳母:去吧,逃走吧,寻找是否有什么地方比陆地、海洋、星辰、大洋和阴间更为遥远而敞开;逃吧,母亲,逃到阿尔凯德斯的苦役之外。
§745Nescio quod animus grande praesagit malum.
德阿涅拉:我的心预感着某种莫大的灾祸。
§746Regna triumphi, templa Iunonis pete: §747haec tibi patent, delubra praeclusa omnia.
乳母:去寻找胜利之国、朱诺的神殿吧:这些向你敞开,而其他所有的神殿都关闭了。
§748Effare quis me casus insontem premat.
德阿涅拉:说吧,是何种灾祸在压迫着无罪的我。
§749Decus illud orbis atque praesidium unicum, §750quem fata terris in locum dederant Iovis, §751o mater, abiit: membra et Herculeos toros §752urit lues nescio qua; qui domuit feras, §753ille ille victor vincitur maeret dolet.
希罗斯:那个世界的荣耀和唯一的庇护,命运曾将他作为朱庇特的替代者赐予大地,噢母亲,他已经离去了:某种不知名的瘟疫正烧灼着他的肢体和赫拉克勒斯的肌肉;那曾驯服野兽之人,那个胜利者,如今已被战胜,正在哀悼和痛苦。
§754quid quaeris ultra?
德阿涅拉:你还要问什么?
§754bMiserias properant suas §755audire miseri; fare, quo posita in statu
不幸的人总是急于听到他们自己的不幸;说吧,我们的家现在处于什么状态?
§756iam nostra domus est? o lares, miseri lares!
噢,拉雷斯,可怜的家神啊!
§757nunc vidua, nunc expulsa, nunc ferar obruta.
如今我已丧偶,如今被驱逐,如今将被毁灭而带走。
§758Non sola maeres.
希罗斯:你并非独自哀悼。
Herculem, toto iacet §759mundo gemendus; fata nec, mater, tua §760privata credas: iam genus totum obstrepit.
赫拉克勒斯躺在那里,值得全世界为之哀哭;母亲,不要认为你自己的命运是私人的:如今整个人类都在喧嚣。
§761hunc ecce luctum quem gemis cuncti gemunt, §762commune terris omnibus pateris malum.
看啊,你所哀叹的这悲伤,所有人都在哀叹,你承受的是所有土地共同的灾难。
§763luctum occupasti: prima, non sola Herculem, §764miseranda, maeres.
你抢先占有了这悲伤:可怜的人啊,你是第一个,但绝非唯一一个哀悼赫拉克勒斯的人。
§764bQuam prope a leto tamen §765ede, ede quaeso iaceat Alcides mens.
然而,请告诉我,求你告诉我,我的阿尔凯德斯距离死亡有多近。
§766Mors refugit illum victa quae in regno suo §767semel est nec audent fata tam vastum nefas §768admittere, ipsas forsitan trepida colus §769Clotho manu proiecit et fata Herculis
希罗斯:死亡躲避着他,因为它曾在自己的王国里被击败过一次,命运的女神们也不敢容许如此巨大的罪恶;也许克洛托用颤抖的手扔掉了她的纱锭,害怕去终结赫拉克勒斯的命运。
§770timet peragere, pro diem, infandum diem!
噢,这日子,无法言说的日子!
§771hocne ille summo magnus Alcides erit?
德阿涅拉:这难道就是伟大的阿尔凯德斯的终点吗?
§772Ad fata et umbras adque peiorem polum §773praecedere illum dicis? an possum prior
德阿涅拉:你是说他正先一步走向命运、阴影和那更糟的极地(阴间)吗? 还是说我能抢先得到死亡?
§774mortem occupare? fare, si nondum occidit.
说吧,如果他还没有死。
§775Euboica tellus vertice immenso tumens §776pulsatur omni latere: Phrixeum mare §777scindit Caphereus, servit hoc Austro latus; §778at qua nivosi patitur Aquilonis minas, §779Euripus undas flectit instabilis vagas §780septemque cursus volvit et totidem refert, §781dum lassa Titan mergat Oceano iuga.
希罗斯:尤波亚之地因一处巨大的山峰而隆起,四周都受到拍击:卡斐琉斯岬劈开普里克索斯之海,这一侧服从于南风;但在承受多雪北风威胁的地方,动荡不安的欧里普斯海峡扭转着它漂泊的波涛,翻滚着七个流向,又带回同样多的次数,直到泰坦将他疲惫的轭具沉入大洋。
§782hic rupe celsa, multa quam nubes ferit, §783annosa fulgent templa Cenaei Iovis.
在此处的巍峨岩石上,许多云朵拍击其上,克奈乌姆的朱庇特的古老神殿正闪耀着光芒。
§784ut stetit ad aras omne votivum pecus §785totumque tauris gemuit auratis nemus, §786spolium leonis sordidum tabo exuit §787posuitque clavae pondus et pharetra graves §788laxavit umeros, veste tum fulgens tua, §789cana revinctus populo horrentem comam,
当他同所有许愿的牲畜一同站在祭坛前,整个树林因镀金的公牛而呻吟时,他脱下了被毒血弄脏的狮皮,放下了大棒的重负,并让沉重的肩膀脱离箭筒;接着,他身着你的长袍闪闪发光,用白杨木叶束起他那令人敬畏的头发,点燃了祭坛。
§790succendit aras: 'accipe has' inquit 'focis §791non false messis genitor et largo sacer §792splendescat ignis ture, quod Phoebum colens §793dives Sabaeis colligit truncis Arabs.
“在你的火炉上接受这些吧,”他说,“并非虚假的收割之父,愿这神圣的火因丰盛的香而闪耀,这是崇拜太阳的富有阿拉伯人从萨巴的树干上采集而来的。
§794pacata tellus' inquit 'et caelum et freta, §795feris subactis omnibus victor redi:
大地、天空与海洋皆已太平,”他说,“所有的野兽已被降伏。
§796depone fulmen.
我作为胜利者归来:请放下你的雷霆。
' gemitus in medias preces §797stupente et ipso cecidit; hinc caelum horrido §798clamore complet: qualis impressa fugax §799taurus bipenni volnus et telum ferens §800delubra vasto trepida mugitu replet, §801aut quale mundo fulmen emissum tonat, §802sic ille gemitu sidera et pontum ferit, §803et vasta Chalcis sonuit et voces Cyclas §804excepit omnis; hinc petrae Capherides, §805hinc omne voces reddit Herculeas nemus.
”在祈祷的中途,一声呻吟落下,连他自己也惊呆了;接着他用可怕的喊叫声充满了天空:正如一头被砍入双刃斧的逃跑公牛,带着伤口和武器,用巨大的咆哮充满震颤的神殿,又如在世界中释放的雷霆轰鸣,他就这样以呻吟拍击着星辰和海洋,广阔的卡尔基斯回响起来,所有的环状群岛(基克拉泽斯)都接收了他的声音;这一侧是卡斐琉斯的岩石,那一侧则是整片树林,都在回荡着赫拉克勒斯的声音。
§806flentem videmus, volgus antiquam putat §807rabiem redisse; tum fugam famuli petunt.
我们看到他在哭泣,民众以为他昔日的疯狂又回来了;接着仆人们寻求逃跑。
§808at ille voltus ignea torquens face §809imum inter omnis sequitur et quaerit Lichan.
而他转动着如烈火般燃烧的目光,在所有人中追逐并搜寻处在最深处的利卡斯。
§810complexus aras ille tremibunda manu §811mortem metu consumpsit et parvum sui §812poenae reliquit, dumque moribundum manu §813tenuit cadaver: 'hac manu, hac' inquit 'ferar,
利卡斯用颤抖的手抱着祭坛,因恐惧而耗尽了生命,只留下一丁点肉体来承受惩罚;当他手中抓着那具垂死的尸体时,他说:“通过这只手,通过这只手,噢命运,我将作为败者被带走吗?
§814o fata, victus? Herculem vicit Lichas?
利卡斯战胜了赫拉克勒斯吗?
§815ecce alia clades: Hercules perimit Lichan.
看啊,又一个灾难:赫拉克勒斯杀死了利卡斯。
§816facta inquinentur: fiat hic summus labor.
让功绩被玷污吧:让这成为我最后的苦役。
'

词汇与语法注释

  1. 733caelestibus — 形容词 `caelestibus`(夺格复数)跨行修饰 `tepidis ... focis`(温热的祭坛),形成交错构文(hyperbaton)。它描述的是祭坛的神圣或天上属性,而非香(`tura`)。
  2. 751abiit — 主语是第749行的 `decus illud orbis atque praesidium unicum`,意为“已经离去”或“消失”。由于随后的从句描述赫拉克勒斯仍在世但处于痛苦中(例如第753行的 `urit lues` 和 `maeret dolet`),此处的 `abiit` 戏剧性地指代他昔日辉煌自我的消逝,而非实际的肉体死亡。
  3. 811mortem metu consumpsit — 字面意为“因恐惧而消耗了死亡”。这是一种修辞性的夸张表达,指利卡斯在实际被赫拉克勒斯物理处决之前,就已经因极度的恐惧而死亡。

引用这一段

小塞内卡, 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §733-816. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi009.humanitext-lat2:733-816

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。