§1800laresque miseros? Argos Eurystheus tenet;
还有我那可怜的家园?
§1801marita Thebas regna et Ismenon petam §1802thalamosque nostros, in quibus quondam Iovem §1803dilecta vidi? pro nimis felix, nimis,
欧律斯透斯占领着阿耳戈斯;我该去往因婚姻而得到的底比斯王国,去往伊斯墨诺斯河,以及我们的新房,在那里,我曾作为被爱者看见过朱庇特?
§1804si fulminantem et ipsa sensissem Iovem!
哦,太幸福了,太幸福了,如果我自己也曾感受到那手握雷霆的朱庇特!
§1805utinam meis visceribus Alcides foret
但愿阿尔克伊得斯在婴儿时期就从我的腹中被剖出!
§1806exectus infans! nunc datum est tempus: datum est §1807videre natum laude certantem Iovi, §1808ut et hoc daretur, scire quid fatum mihi
如今时候已到:目睹儿子在荣耀上与朱庇特并驾齐驱的时候已经到了,以此也让我得知,命运能从我这里夺走什么。
§1809eripere posset, quis memor vivit tui,
我的儿子啊,还有哪个部族活着并铭记着你?
§1810o nate, populus? omne iam ingratum est genus.
如今整个人类都是忘恩负义的。
§1811petam Cleonas? Arcadum populos petam
我该去往克勒奥奈吗? 去往阿耳卡狄亚的人民那里吗?
§1812mentisque terras nobiles quaeram tuis?
去寻找因你的功勋而闻名的土地吗?
§1813hic dira serpens cecidit, hic ales fera, §1814hic rex cruentus, hic tua fractus manu §1815qui te sepulto possidet caelum leo: §1816si grata terra est, populus Alcmenen tuam §1817defendat omnis.
在这里,那条可怕的巨蛇倒下了;在这里,那只狂暴的怪鸟;在这里,那残暴的国王;在这里,被你的手所摧毁的、在你下葬后占领着天空的雄狮倒下了:如果这片土地懂得感恩,所有的人民都会保护你的阿尔克墨涅。
Thracias gentes petam §1818Hebrique populos? haec quoque est meritis tuis
我该去往色雷斯的部族,去往赫布罗斯河的人民那里吗?
§1819defensa tellus: stabula cum regno iacent.
这片土地同样因你的功绩而得到了庇护:马厩与王国一同倒塌。
§1820hic pax cruento rege prostrato data est: §1821ubi enim negata est? quod tibi infelix anus §1822quaeram sepulchrum? de tuis totus rogis
在这里,随着残暴的国王被推翻,和平得以实现:因为何处曾拒绝过和平? 我这不幸的老妇人该为你寻找怎样的坟墓?
§1823contendat orbis, reliquias magni Herculis §1824quis populus aut quae templa, quae gentes rogant?
让整个世界为你的柴堆而争夺吧:伟大的赫拉克勒斯的遗骨,有哪些人民,或哪些神殿,哪些部族在请求得到它?
§1825quis, quis petit, quis poscit Alcmenes onus?
是谁,是谁在求,是谁在索要阿尔克墨涅怀中的重担?
§1826quae tibi sepulchra, nate, quis tumulus sat est?
儿子啊,怎样的坟墓,怎样的陵墓才配得上你?
§1827hic totus orbis famae erit titulus tibi.
这整个世界都将是你名声的墓志铭。
§1828quid, anime, trepidas? Herculis cineres tenes;
我的灵魂啊,你为何战栗?
§1829complectere ossa: reliquiae auxilium dabunt, §1830erunt satis praesidia, terrebunt tuae §1831reges vel umbrae.
你怀抱着赫拉克勒斯的骨灰;拥抱这些遗骨吧:遗骸会给予你帮助,它们将是足够的盾牌,甚至你的魂魄也能让国王们胆战心惊。
§1831bDebitos nato quidem §1832compesce fletus, mater Alcidae induti, §1833non est gemendus nec gravi urgendus prece, §1834virtute quisquis abstulit fatis iter: §1835aeterna virtus Herculem fieri vetat.
不过,确实该克制为儿子应流的眼泪了,披着(荣耀的)阿尔克伊得斯的母亲啊;他不该被哀悼,也不该用沉痛的祈求去挽留,任何人,只要他凭借德行夺走了运命的道路:永恒的德行不容许赫拉克勒斯(像凡人一样)消逝。
§1837Sedabo questus vindice amisso parens?
” “失去了保护我的儿子,我这做母亲的怎能平息哀怨?
大地和海洋,以及那驾着明亮车轮的绯红烈日照耀着两端大洋(奥克阿诺斯)的一切地方(都在哀悼)。
§1840Quot "misera in uno condidi natos parens?
我这可怜的母亲,在这一子身上,埋葬了多少个儿子?
§1841regno carebam, regna sed poteram dare.
我虽没有王位,却能赐予王权。
§1842una inter omnes terra quas matres gerit §1843votis peperci, nil ego a superis peti §1844incolume nato: quid dare Herculeus mihi
在万物大地上所有的母亲中,唯独我免去了祈求;只要儿子平安,我未曾向天神求过一物:赫拉克勒斯的炽热激情,有什么是不能给予我的?
§1845non poterat ardor? quis deus quicquam mihi
又有哪位神明能对我有所拒绝?
祈求本就在这只手中:凡是朱庇特拒绝的,赫拉克勒斯都会赐予。
§1848quid tale genetrix ulla mortalis tulit?
有哪个凡人母亲曾承受过这样的事情?
§1849deriguit aliqua mater, ut toto stetit §1850succisa fetu, bisque septenos gregem §1851deplanxit una: gregibus aequari meus §1852quot ille poterat? matribus miseris adhuc
曾有母亲化为顽石,因她眼睁睁看着所有的孩子被夺去生命,独自一人为两倍于七人的子嗣哭泣:但我的儿子能与多少个这样的子嗣相提并论?
§1853exemplar ingens derat: Alcmene dabo.
在可怜的母亲们中间,迄今为止还缺少一个伟大的榜样:我,阿尔克墨涅,将给出这个榜样。
§1854cessate, matres, pertinax si quas dolor §1855adhuc iubet lugere, quas luctus gravis §1856in saxa vertit; cedite his cunctae malis.
停止吧,母亲们,如果那执拗的悲痛仍在命令你们哀哭,如果沉重的哀伤已将你们化为顽石;你们所有人都向这苦难让步吧。
§1857agedum senile pectus, o miserae manus,
来吧,衰老的心房,哦,可怜的双手,击打吧!
但为了如此伟大的葬礼,仅仅一个衰迈、气力已绝的老妇难道就足够了吗?
§1860† iam quaeret orbis? expedi in planctus tamen
很快,整个世界 †现在都将寻找它?
† 然而,即使双臂已经疲惫,也请准备好捶胸痛哭:为了让神明因你们的哀悼而嫉妒,呼唤全人类加入这场痛哭吧。
§1863Ite Alcmenae §1864magnique Iovis plangite natum, §1865cui concepto lux una perit §1866noctesque duas contulit Eos: §1867ipsa quiddam plus luce perit,
去吧,去痛哭阿尔克墨涅的、以及伟大的朱庇特的儿子,当他被孕育时,一天的光明逝去,黎明女神(厄俄斯)将两夜合为一宿:某些比光明本身更伟大的事物已经逝去。
§1868totae pariter plangite gentes, §1869quarum saevos ille tyrannos §1870iussit Stygias penetrare domos §1871populisque madens ponere ferrum.
所有的民族啊,一同痛哭吧,因他曾命令那些残暴的暴君进入斯堤克斯的阴间,并让饱受战火的诸国人民放下血染的刀剑。
§1872fletum meritis reddite tantis, §1873totus, totus personet orbis: §1874fleat Alciden caerula Crete, §1875magno tellus cara Tonanti: §1876centum populi bracchia pulsent; §1877nunc Curetes, nunc Corybantes §1878arma Idaea quassate manu: §1879armis illum lugere decet; §1880nunc, nunc funus plangite verum: §1881iacet Alcides §1882non minor ipso, Creta, Tonante.
为如此伟大的功绩献上眼泪吧,让整个、整个世界回荡着哭声:让蔚蓝的克里特哀悼阿尔克伊得斯,那是伟大的雷神所珍爱的土地:让她的百城人民捶胸顿足;现在,库雷特斯啊,现在,科律班特斯啊,用伊达山之手挥舞你们的兵刃:用武器来哀悼他是最相宜的;现在,现在,哀悼真正的葬礼吧:阿尔克伊得斯躺下了,克里特啊,他并不亚于那雷神本身。
§1883flete Herculeos, Arcades, obitus, §1884nondum Phoebe nascente genus: §1885iuga Parthenii Pheneique sonent §1886feriatque gravis Maenala planctus §1887magno Alcidae poscit gemitum §1888stratus vestris saetiger agris §1889alesque sequi iussa sagittas §1890totum pinna velante diem.
哀悼赫拉克勒斯的死吧,阿耳卡狄亚人,在月亮(斐柏)诞生之前就已存在的古老民族:让帕耳特尼俄斯和斐涅俄斯的山脊回响,让迈纳洛斯山捶打出沉痛的哀悼;为了伟大的阿尔克伊得斯,那躺倒在你们田野里的多鬃毛的(厄律曼托斯)野猪正在索求哀鸣,还有那被命令跟从箭矢的、双翼遮蔽了整日天空的(斯廷法洛斯)怪鸟。