Humanitext Reader

小塞内卡 · 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §1894-1996

神格化的赫尔克勒斯显圣与升天

第 22 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

在阿尔克墨涅召唤全世界为赫拉克勒斯哀悼之际,神格化的赫拉克勒斯自天而降安抚母亲。阿尔克墨涅确信了其升天,歌队则歌颂其永恒的德行,全剧就此落幕。

§1894fregit nostri dextera nati: §1895date Bistoniae verbera matres §1895bgelidusque sonet planctibus Hebrus: §1896flete Alciden.
被我儿子的右手击碎:击打胸膛吧,色雷斯的母亲们,让冰冷的赫布罗斯河因哀悼而轰鸣:哀悼阿尔克伊得斯。
§1897quod non stabulis' nascitur infans §1898nec vestra greges viscera carpunt; §1899fleat Antaeo libera tellus §1900et rapta fero plaga Geryonae: §1901mecum miserae plangite gentes, §1902audiat ictus utraque Tethys, §1903vos quoque, mundi turba citati, §1904flete Herculeos. numina, casus: §1905vestrum Alcides cervice meus §1906mundum, superi, caelumque tulit, §1907cum stelligeri vector Olympi §1908pondere liber spiravit Atlans: §1909ubi nunc vestrae, Iuppiter, arces?
因为你们的马厩里不再有幼兽诞生,它们也不再像羊群一样吞噬你们的血肉;让从安泰俄斯手中解放出来的土地哀悼,以及从残暴的革律翁手中夺回的地区:可怜的各民族啊,与我一同捶胸痛哭,让大洋两岸的泰堤斯都听见这击打声,还有你们,宇宙中快速运转的星群,众神啊,为赫拉克勒斯的厄运痛哭:天上的神明啊,我的阿尔克伊得斯曾用他的肩膀承受了你们的世界和天空,那时,背负着繁星闪烁的奥林匹斯山、卸下重担的阿特拉斯得以喘息:朱庇特啊,你现在的城堡在哪里?
§1910ubi promissi regia mundi?
那承诺过的宇宙宫殿在哪里?
§1911nempe Alcides mortalis obit, §1912nempe sepultus.
诚然,阿尔克伊得斯作为凡人死去了,诚然他被埋葬了。
quotiens telis §1913facibusque tuis ille pepercit, §1914quotiens ignis spargendus erat!
他曾多少次宽恕了你的武器和你的火炬,在必须散播烈火的时候!
§1914bin me saltem iaculare facem §1915Semelenque puta.
至少把火炬投向我,把我当作塞墨勒吧。
§1916iamne Elysias, o nate, domus, §1917iam§ litus habes §1918ad quod populos natura vocat?
吾儿啊,你是否已经占有了埃里西翁的居所,是否已经占有了§ 自然召唤万民前去的那个彼岸?
§1919an post raptum Styx atra canem §1920praeclusit iter teque in primo §1921limine Ditis fata morantur?
还是在恶犬被夺走后,漆黑的斯提克斯河阻断了道路,命运让你在迪斯的门口徘徊?
§1922quis nunc umbras, nate, tumultus §1923manesque tenet?
吾儿啊,现在是什么样的骚乱笼罩着阴影和亡灵?
§1924fugit abducta navita cumba §1925et Centauris Thessala motis §1926ferit attonitos ungula manes §1927anguesque suos hydra sub undas §1928territa mersit
船夫是否抛下小舟逃走了,被惊扰的忒萨利亚肯陶洛斯的蹄子,是否在踢打着惊愕的亡灵,而惊恐的许德拉,是否将她的蛇群沉入了水底?
§1929teque labores, o nate. timent?
吾儿啊,你曾经的那些劳绩(怪物)在害怕你吗?
§1930fallor, fallor vaesana furens.
我错了,我疯了,在狂乱中弄错了。
§1931nec te manes umbraeque timent.
亡灵和阴影并不害怕你。
§1932non Argolico rapta leoni §1933fulva pellis contecta iuba §1934laevos operit dira lacertos §1935vallantque ferae tempora dentes: §1936donum pharetrae cessere tuae t §1937telaque mittet iam dextra minor; §1938vadis inermis, nate, per umbras, §1939ad quas semper mansurus eris.
那从阿耳戈斯雄狮身上夺取、覆有黄色鬣毛的凶猛皮囊,不再覆盖你的左臂,野兽的利齿也不再保护你的太阳穴:你箙中作为礼物的箭矢已经离去,如今将由较弱的右手来发射飞矢;吾儿啊,你正赤手空拳地穿过阴影,走向你将永远留驻的地方。
§1940Quid me tenentem regna siderei poli ' §1941caeloque tandem redditum planctu iubes
为什么你用哀悼,命令占有着星空领域、终于重返天庭的我去感受凡人的命运?
§1942sentire fatum? parce: iam virtus mihi §1943in astra et ipsos fecit ad superos iter.
罢手吧:如今德行已为我开辟了通往星辰和天神本身的道路。
§1944Vnde, unde sonus trepidas aures
这声音从何处,从何处击打着我惊惶的耳朵?
§1945ferit? unde meas inhibet lacrimas
这轰鸣声从何处阻止了我的泪水?
§1946fragor? agnosco victum esse chaos.
我承认,混沌已被战胜。
§1947A Styge, nate, redis iterum mihi
吾儿啊,你再次从斯提克斯回到我身边了吗?
§1948fractaque nou semel est mors horrida?
那可怕的死亡不止一次被击碎了吗?
§1949vicisti rursus mortis loca §1950puppis et infernae vada tristia?
你再次征服了死亡之地,和那冥府小舟的悲伤深渊吗?
§1951pervius est Acheron iam languidus
如今死水般的阿刻戎河可以通行了吗?
§1952et remeare licet soli tibi §1953nec te fata tenent post funera?
是否唯独允许你一人返回,命运在死后也不再拘留你吗?
§1954an tibi praeclusit Pluton iter §1955et pavidus regni metuit sibi?
还是普路同阻断了你的道路,因害怕自己的王国而为自己担忧?
§1956certe ego te vidi flagrantibus §1957impositum silvis, cum plurimus §1958in caelum fureret flammae metus: §1959arsisti.
我确实看到你被置于燃烧的木柴堆上,当时极度恐怖的火焰正向天空肆虐:你燃烧了。
cur te, cur ultima §1960non tenuere tuas umbras loca?
为什么,为什么最深处的地方没有留住你的阴影?
§1961quid timuere tui manes, precor?
请告诉我,你的亡灵在害怕什么?
§1962umbra quoque es Diti nimis horrida?
难道即使作为阴影,你对迪斯来说也太可怕了吗?
§1963HERC Non me gementis stagna Cocyti tenent §1964nec puppis umbras furva transvexit meas; §1965iam parce, mater, questibus: manes semel §1966umbrasque vidi; quicquid in nobis tui §1967mortale fuerat, ignis evictus tulit: §1968paterna caelo, pars data est flammis tua.
哀鸣的科库托斯沼泽没有留住我,黑暗的小舟也没有运载我的阴影度过;母亲啊,现在平息你的哀怨吧:我曾一度见过亡灵和阴影;我们之中凡是属于你的、可朽的部分,已被征服的烈火带走:父辈的部分在天庭,属于你的部分已交给了火焰。
§1969proinde planctus pone, quos nato paret §1970genetrix inerti; luctus in turpes eat: §1971virtus in astra tendit, in mortem timor.
因此,放下母亲为无能的儿子准备的哀悼吧;让悲伤归于卑微者:德行迈向星辰,恐惧迈向死亡。
§1972praesens ab astris, mater, Alcides cano: §1973poenas, cruentus iam tibi Eurystheus dabit; §1974curru superbum vecta transcendes caput.
母亲啊,我作为来自星辰的阿尔克伊得斯在显圣宣告:残暴的欧律斯透斯现在将向你偿还罪罚;你将乘着战车,踏过他傲慢的头颅。
§1975me iam decet subire caelestem plagam: §1976inferna vici rursus Alcides loca.
现在我应当进入天上的领域:阿尔克伊得斯再次征服了冥府之地。
§1977Mane parumper, cessit, ex oculis, abit, §1978in astra fertur, fallor an voltus putat §1979vidisse natum? misera mens incredula est.
稍留片刻! ――他离去了,从眼前消失,走了,飞向星空。 是我看错了吗,还是我的目光以为看到了儿子? 我可怜的心不敢置信。
§1980es numen et te mundus aeternum tenet,
你已经是神明,宇宙将永远保有你。
§1981credo triumphis, regna Thebarum petam §1982novumque templis additum numen canam.
我坚信你的凯旋。 我将前往忒拜王国,歌颂神殿中新增的神明。
§1983Numquam Stygias fertur ad umbras §1984inclita virtus: vivunt fortes §1985nec Lethaeos saeva per amnes §1986vos fata trahent, sed cum summas §1987exiget horas consumpta dies, §1988iter ad superos gloria pandet.
显赫的德行绝不会被带往斯提克斯的阴影:强者万古长存,残暴的命运不会拉着你们穿过勒忒河,但当燃尽的光阴索求最后的时刻时,荣耀将开辟通往天神的道路。
§1989sed tu, domitor magne ferarum §1990orbisque simul pacator, ades; §1991nunc quoque nostras respice terras, §1992et si qua novo belua voltu §1993quatiet populos terrore gravi, §1994tu fulminibus frange trisulcis: §1995fortius ipso genitore tuo §1996fulmina mitte.
然而你,伟大的百兽征服者,以及世界的平定者,降临吧;现在也请眷顾我们的土地,如果有什么新面目的怪兽以沉重的恐怖震动万民,请用你三叉的雷霆将其击碎:请比你自己的父亲更强力地发射雷霆。

词汇与语法注释

  1. §1896quod non stabulis — 由表示原因的连词 `quod`(因为)引导的从句。背景是狄俄墨得斯食人马的神话,指出由于赫拉克勒斯消灭了怪物,人们不再担心马厩(stabulis)中会诞生新的怪物幼崽(`infans`)来危害人类。
  2. §1912quotiens telis / facibusque tuis ille pepercit — 动词 `parco`(宽恕、免除、使…免受)支配与格(`telis facibusque tuis`)。比喻性地表示,通过清除地上的邪恶,赫拉克勒斯使父亲朱庇特免于投掷武器和火炬(雷霆),即让朱庇特的武器得以安息。
  3. §1936donum pharetrae cessere tuae — `cessere` 是 `cesserunt`(离去、让渡)的缩略式。`donum`(作为礼物)充当同位语,表示箭箙中的武器已作为礼物赠送给菲洛克忒忒斯而离去。
  4. §1940Quid me... sentire fatum? — 由 `iubes`(命令)支配的“对格加不定式”(A.C.I.)结构。不定式 `sentire` 的逻辑主语是带现在分词和完成分词的对格 `me tenentem... redditum`,意为“你为何命令我(处于如此状态的我)去感受凡人的命运?”。
  5. §1966quicquid in nobis tui — 第二人称单数代词属格 `tui`(源自你的部分)作为部分属格,修饰代词 `quicquid`。指“我们(即我)之中属于你(母亲阿尔克墨涅)的部分”,代表在火葬中被消灭的、可朽的肉体部分。

引用这一段

小塞内卡, 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §1894-1996. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi009.humanitext-lat2:1894-1996

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。