Humanitext Reader

小塞内卡 · 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §1636-1718

赠予弓箭与柴堆上赫拉克勒斯的祈祷

第 19 段,共 22 段 · 拉丁语

内容简介

赫拉克勒斯将弓箭托付给波阿斯之子菲洛克忒忒斯,身披作为其象征的涅墨亚狮皮躺上柴堆。在安抚了悲痛欲绝的母亲阿尔克墨涅后,他向父亲朱庇特祈祷,请求被接纳至星空,并英勇地索求烈火。

§1636nullique priscum profuit luco decus; §1637aggeritur omnis silva et alternae trabes §1638in astra tollunt Herculi angustum rogum: §1639raptura flammas pinus et robur tenax §1640et brevior ilex.
没有任何圣林古老的荣耀能庇护它;所有的树木被堆积起来,交错的圆木为赫拉克勒斯托起一座直插星空的高耸柴堆:易燃的松木、坚韧的橡木,以及较矮的冬青。
alba sed complet rogum §1641populea silva, frontis Herculeae decus.
但那作为赫拉克勒斯额头之光、洁白的白杨树林填满了整座柴堆。
§1642at ille, ut ingens nemore sub Nasamonio §1643aegro reclinis pectore immugit leo, §1644fertur: quis illum credat ad flammas rapi?
而他,就像在纳萨莫尼亚林中,因受伤的胸膛而躺着怒吼的巨狮一般,被抬了过来:谁能相信他是被推向烈火?
§1645voltus petentis astra, non ignes erat, §1646ut pressit Oeten ac suis oculis rogum §1647lustravit omnem, fregit impositus trabes.
当他踏上俄伊塔山,用双眼审视着整座柴堆,并在躺下时压碎了圆木,他的面容是向往着星空而非烈火。
§1648arcus poposcit, 'accipe haec' inquit, 'sate §1649Poeante, dona, hoc munus Alcidae cape.
他要过弓来,说道:“收下这些礼物吧,”他说,“波阿斯之子,收下阿尔克伊得斯的这件赏赐。
§1650has hydra sensit, his iacent Stymphalides §1651et quicquid aliud eminus vici malum.
许德拉曾感受过它们,斯廷法鲁斯的怪鸟因它们而躺倒,还有所有其他我曾从远处征服的妖魔。
§1652† victrice felix, iuvenis, has numquam irritas §1653mittes in postem; sive de media voles §1654auferre volucres nube, descendent aves §1655et certa praedae tela de caelo fluent, §1656nec fallet umquam dexteram hic arcus tuam: §1657librare tela didicit et certam dare §1658fugam sagittis, ipsa non fallunt iter
†因胜利而幸福的†年轻人,你绝不会虚发这些箭去射击敌阵;无论你想从云雾中夺取飞鸟,鸟儿都将坠落,而确信猎物的箭矢会从天而降,这把弓绝不会辜负你的右手:它已学会平衡箭矢,使飞箭去向明确,从弦上射出的羽箭自身绝不会偏离轨道。
§1659emissa nervo tela: tu tantum precor §1660accommoda ignes et facem extremam mihi.
我只求你为我燃起炉火,点燃最后的火把。
§1661hic nodus' inquit 'nulla quem cepit manus, §1662mecum per ignes flagret; hoc telum Herculem
“这根任何人的手都未曾夺下的木槌,”他说, “让我与它一同在烈火中燃烧吧;唯有这件武器将追随赫拉克勒斯。
§1663tantum sequetur, hoc quoque acciperes' ait §1664'si ferre posses, adiuvet domini rogum. '
如果你能拿得动,你本也可以收下它,”他说, “现在让它来助推主人的柴堆吧。
§1665tum rigida secum spolia Nemeaei mali §1666arsura poscit; latuit in spolio rogus.
” 随后他要来那坚硬的涅墨亚猛兽之皮,与他一同燃烧;柴堆便隐没在那兽皮之下。
§1667ingemuit omnis turba nec lacrimas dolor §1668cuiquam remisit, mater in luctum furens §1669diduxit avidum pectus atque utero tenus §1670exerta vastos ubera in planctus ferit.
所有人齐声哀悼,悲痛未曾免去任何人的眼泪;母亲在疯狂的哀痛中,扯开她焦灼的胸膛,捶打着裸露至腹部的乳房,发出巨大的恸哭。
§1671superosque et ipsum vocibus pulsans Iovem §1672implevit omnem voce feminea locum.
她用呼喊震动了上天与朱庇特本人,用女性的哭号填满了整个空间。
§1673'deforme letum, mater, Herculeum facis, §1674compesce lacrimas' inquit, 'introrsus dolor §1675femineus abeat; Iuno cur laetum diem §1676te flente ducat? paelicis gaudet suae §1677spectare lacrimas, comprime infirmum iecur,
“母亲,你让赫拉克勒斯的死变得难看了,收起你的眼泪吧,”他说,“让女性的悲哀退回内心深处;为什么朱诺要在你的哭泣中度过快乐的一天? 她乐于看到自己情敌的眼泪。
§1678mater: nefas est ubera atque uterum tibi §1679laniare, qui me genuit.
母亲,克制你软弱的心肠:你撕扯曾孕育我的乳房和子宫,这是对神明的不敬。
' et dirum fremens, §1680qualis per urbes duxit Argolicas canem, §1681cum victor Erebi Dite contempto redit §1682tremente fato, talis incubuit rogo.
”他发出可怕的咆哮,就像当年他作为冥府的征服者,蔑视迪斯,在命运战栗中归来,牵着那只恶犬穿过阿耳戈斯诸城一样,他重重地躺在柴堆上。
§1683quis sic triumphans laetus in curru stetit
有什么得胜的征服者曾如此欢欣地站在战车上凯旋?
§1684victor? quis illo gentibus voltu dedit
有什么统治者曾以那样的神情向万民颁布法律?
§1685leges tyrannus? quanta pax habitum tulit!
多么伟大的安详承载了他的姿态!
§1686haesere lacrimae, cecidit impulsus dolor §1687nobis quoque ipsis, nemo periturum ingemit: §1688iam flere pudor est; ipsa quam sexus iubet §1689maerere,, siccis haesit Alcmene genis §1690stetitque nato paene iam similis parens.
眼泪止住了,连我们自己身上被激起的悲痛也平息了,没有人为即将逝去的人叹息:现在哭泣已是一种羞耻;甚至连被其性别赋予悲哀天职的阿尔克墨涅,也擦干面颊呆立着,这位母亲此时伫立的模样几乎与她儿子无异。
§1691Nullasne in astra misit ad superos preces §1692arsurus aut in vota respexit Iovem?
歌队:他在即将受焚时,难道没有向星空、向天神发出任何祈求,或者在誓愿中仰望朱庇特吗?
§1693Iacuit sui securus et caelum intuens §1694quaesivit oculis, parte an ex aliqua pater §1695despiceret illum, tum manus tendens ait: §1696' quacumque parte prospicis natum pater, §1697te te precor, cui nocte commissa dies §1698quievit unus.
菲洛克忒忒斯:他躺下,浑不顾自己,凝视着天空,用双眼寻找着父亲是否从某个地方俯视着他,随后伸出双手说道: “父亲啊,无论您从何处注视着您的儿子,我向您,唯独向您祈求,为了您,当黑夜与黑夜相连时,曾有整整一日停滞不前。
si meas laudes canit §1699utrumque Phoebi litus et Scythiae genus §1700et omnis ardens ora quam torret dies. §1701si pace tellus plena, si nullae gemunt §1702urbes nec aras impias quisquam inquinat, §1703si scelera desunt, spiritum admitte hunc precor §1704in astra, non me mortis infernae locus §1705nec maesta nigri regna conterrent Iovis, §1706sed ire ad illos umbra, quos vici, deos,
若福玻斯的两个彼岸、斯基泰的部族,以及烈日炙烤着的每一片炎热土地都在歌颂我的荣耀;若大地充满了和平,若没有哪个城市在哀号,也没有人玷污不虔敬的祭坛,若罪恶已然绝迹,我祈求您将这灵魂接引至星空;阴间死亡之地不能令我战栗,黑朱庇特阴郁的王国也无法使我害怕,但是,父亲啊,作为阴魂走向那些曾被我征服的伪神,我感到羞愧。
§1707pater, erubesco, nube discussa diem §1708pande, ut deorum voltus ardentem Herculem §1709spectet; licet tu sidera et mundum neges, §1710ultro, pater, cogere: si voces dolor §1711abstulerit ullas, pande tum Stygios lacus §1712et redde fatis: approba natum prius:
请拨开云雾,展露晴空,好让众神的神容能注视着燃烧中的赫拉克勒斯;即使您拒绝赐予我星辰和世界,父亲,您也将被迫同意:如果痛苦夺走了我的任何呼喊,那么到时就敞开斯堤克斯的湖泊,将我归还于命运:在此之前,请先认同您的儿子。
§1713ut dignus astris videar, hic faciet dies.
这一天将证明我配得上星空。
§1714leve est quod actum est; Herculem hic, genitor, dies §1715inveniet aut damnabit.
已成之事微不足道;父亲啊,这一天将成就赫拉克勒斯,或是否定他。
' haec postquam edidit, §1717flammas poposcit.
”在他吐露了这些话之后,他索求烈火。
'hoc age, Alcidae comes §1718non segnis' inquit 'corripe Oetaeam facem,
他说:“动手吧,阿尔克伊得斯那不曾懈怠的伙伴,抓起俄伊塔的火把。 ”

词汇与语法注释

  1. 1638Herculi — 利益与格,表示柴堆是“为赫拉克勒斯”而建。
  2. 1652victrice — 带有标记(†)的文本损坏处。虽然手稿传抄不稳定,但通常被理解为“因胜利而幸福(的年轻人)”或作形容词修饰武器为“获胜的”。
  3. 1678qui me genuit — 阳性单数关系代词 qui 的先行词是紧接其前的阳性单数名词 uterum(子宫、胎)。这里将母亲的“子宫”拟人化为“孕育了我(生出我)的器官”,并配合其阳性语法性别而使用 qui。
  4. 1710cogere — 动词 cōgō(强迫)的被动语态第二人称单数将来时(或现在时)cōgēris 的简写形式(cōgēre)。带有“即使您拒绝,您也将自然地被迫同意”的确定语气。

引用这一段

小塞内卡, 奥伊塔山的赫拉克勒斯 §1636-1718. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi009.humanitext-lat2:1636-1718

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。