Humanitext Reader

小塞内卡 · 梯厄斯忒斯 §268-359

阿特柔斯的吃子阴谋与真正的君王

第 4 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

阿特柔斯策划对提埃斯特斯进行残忍的报复,计划让他吞食自己的孩子,并派儿子们将他引入陷阱。合唱队则歌颂道,真正的王权不在于财富和权力,而在于征服内心的恐惧和欲望。

§268supraque fines moris humani tumet
并膨胀超越了人类道德的界限。
§269instatque pigris manibus— haud quid sit scio, §270sed grando quiddam est.
并催促着我迟疑的双手——我不知那是什么,但它是某种巨大的东西。
ita sit.
愿其如此。
hoc, anime, occupa.
我的灵魂啊,抢先着手此事吧。
§271dignum est Thyeste facinus et dignum Atreo: §272quod uterque faciat, vidit infandae domus
这是配得上提埃斯特斯的恶行,也配得上阿特柔斯:那是他们二人都会做出的勾当。
§273Odrysia mensas— fateor, immane est scelus, §274sed occupatum: maius hoc aliquid dolor §275inveniat, animum Baulis inspira parens §276sororque; causa est similis: assiste et manum §277impelle nostram, liberos avidus pater §278gaudetque Iaceret et suos artus edat.
那可诅咒之家的奥德里西亚食桌曾亲眼目睹——我承认,这是极大的罪恶,但已被抢先犯下:愿我的痛苦能找到某种比这更大的事情;达乌里斯之母啊,请启迪我的心灵,以及你的姐妹;原因如此相似:请协助我并推动我的手吧;让贪婪的父亲欣喜地撕裂并吞食他自己的骨肉。
§279bene est, abunde est.
甚好,足够了。
hic placet poenae modus §280tantisper, ubinam est? tam diu cur innocens §281versatur Atreus? tota iam ante oculos meos
暂且,这种刑罚的方式深合我意;他究竟在何处? 为什么如此之久,阿特柔斯仍是一身清白?
§282imago caedis errat, ingesta orbitas §283in ora patris— anime, quid rursus times §284et ante rem subsidis? audendum est, age:
如今在我的眼前,屠杀的整个幻象在飘荡,失去孩子的惨状被强加在父亲的脸上——我的灵魂啊,你为何再次恐惧,并在行动前退缩?
§285quod est in isto scelere praecipuum nefas, §286hoc ipse faciet,
必须敢于去做,来吧:在那罪行中最主要的邪恶,将由他自己亲手完成。
§286bSed quibus captus dolis §287nostros dabit perductus in laqueos pedem?
侍臣:但是,他会被什么样的诡计所捕获,被引诱着将脚踏入我们的陷阱之中?
§288inimica credit cuncta,
他认为一切都是敌对的。
§288bNon poterat capi, §289nisi capere vellet, regna nune sperat mea:
阿特柔斯:他是无法被捕获的,除非他自己也想夺取。
§290hac spe minanti fulmen occurret Iovi, §291hac spe subibit gurgitis tumidi minas §292dubiumque Libycae Syrtis intrabit fretum, §293hac spe, quod esse maximum retur malum, §294fratrem videbit.
他现在正觊觎我的王国:怀着这种希望,他甚至会迎向那发出威胁雷霆的朱庇特,怀着这种希望,他将承受汹涌深渊的威胁,并闯入利比亚叙尔提斯那险恶的海峡;怀着这种希望,他甚至会去见他的兄弟—— 这本是他认为最大的灾难。
§294bQuis fidem pacis dabit?
侍臣:谁来向他提供和平的保证?
§295cui tanta credet?
他对谁会有如此大的信任?
§295bCredula est spes improba.
阿特柔斯:邪恶的希望总是盲信的。
§296gnatis tamen mandata quae patruo ferant §297dabimus: relictis exul hospitiis vagus §298regno ut miserias mutet atque Argos regat
然而,我们将给我的孩子们带去送给他们叔父的口信:让他们转告他,离开流亡与漂泊的寄食之地,以王位换取悲惨的境境,并作为共同的统治者治理阿尔戈斯。
§299ex parte dominus, si nimis durus preces §300spernet Thyestes, liberos eius rudes §301malisque fessos gravibus et faciles capi §302prece commovebunt: hinc vetus regni furor, §303illinc egestas tristis ac durus labor §304quamvis rigentem tot malis subigent virum.
如果提埃斯特斯过于顽固,蔑视这些请求,那么他那尚未经世、因沉重的苦难而疲惫不堪、且极易被说服的孩子们,将用恳求打动他:一方面是旧日对王权的狂热,另一方面是凄惨的贫困与艰苦的劳作,都将使那即使因诸多苦难而变得冷酷坚硬的男人屈服。
§305Iam tempus illi fecit aerumnas leves.
侍臣:如今时间已经使他的苦难对他变得微不足道了。
§306Erras: malorum sensus accrescit die.
阿特柔斯:你错了:对灾难的感觉日复一日在增长。
§307leve est miserias ferre, perferre est grave
忍受悲惨是容易的,但长期忍受下去则是沉重的。
§308Alios ministros consili tristis lege.
侍臣:请为这阴暗的计划选择其他的执行者。
§309Peiora iuvenes facile praecepta audiunt.
阿特柔斯:年轻人总是很容易听信更坏的教唆。
§310In patre facient quicquid in patruo doces: §311saepe in magistrum scelera redierunt sua.
侍臣:您教导他们如何对待叔父,他们将来就会如何对待父亲:恶行常常会回到教唆者自己身上。
§312Vt nemo doceat fraudis et sceleris vias, §313regnum docebit, ne mali fiant times?
阿特柔斯:纵使无人教导欺诈和罪恶的途径,王位也会教会他们。 你害怕他们变坏吗?
§314nascuntur, istud quod vocas saevum asperum
他们天生如此。
§315agique dure credis et nimium impie, §316fortasse et illic agitur,
你所说的那些残暴、苛烈、并认为行事过于残酷和极其不敬的事,或许在他们那里也正同样在上演。
§316bHanc fraudem scient §317nati parari?
侍臣:子嗣们会知道这一欺诈正在筹划之中吗?
§317bTacita tam rudibus fides §318non est in annis; detegent forsan dolos: §319tacere multis discitur vitae malis.
阿特柔斯:沉默的信义并不会存在于如此稚嫩的岁月中;他们或许会泄露这些诡计:学会在生活中保持沉默,是通过人生的许多灾难来习得的。
§320SAT,. Ipsosque per quos fallere alium cogitas §321falles?
侍臣:那么,您连那些您指望用来欺骗他人的孩子们本身,也要一并欺骗吗?
§321bVt ipsi crimine et culpa vacent,
阿特柔斯:为了使他们自身免于罪恶和责难。
§322quid enim necesse est liberos sceleri meos
因为何必非要把我的孩子们卷入罪恶之中?
§323inserere? per nos odia se nostra explicent.
就让我们之间的仇恨通过我们自身来解决吧。
§324male agis, recedis, anime: si parcis tuis,
—— 你做得不对,你在退缩,我的灵魂啊:如果你放过你自己的孩子,你也同样会放过他的孩子。
§325parces et illis, consili Agamemnon mei §326sciens minister fiat et fratri sciens
让阿伽门农作为知情者来执行我的计划,并让门涅拉乌斯作为知情者在一旁协助他的兄弟。
§327Menelaus adsit, prolis incertae fides §328ex hoc petatur scelere: si bella abnuunt §329et gerere nolunt odia. si patruum vocant. §330pater est, eatur.
让这血统可疑的子嗣的忠诚,通过这场罪行来接受检验:如果他们拒绝战争,不愿怀抱仇恨,如果他们称呼他为叔父,他就是他们的父亲。 那就开始行动吧。
—— multa sed trepidus solet §331detegere vultus, magna nolentem quoque §332consilia produnt: nesciant quantae rei
——然而,一个战战兢兢的人往往会因面部表情而泄露许多事情,宏大的计划甚至会背叛那些不情愿的人:让他们不要知道自己正在作为多么重大事情的执行者。
§333fiant ministri, nostra tu coepta occides.
你要把我们的计划隐瞒起来。
§334Haud sum monendus: ista nostro in pectore §335fides timorque, sed magis claudet fides.
侍臣:无须警告:在我的胸怀之中,有着忠诚与畏惧,但忠诚将更紧地闭合它。
§339Quis vos exagitat furor, §340alternis dare sanguinem §341et sceptrum scelere aggredi?
合唱:是什么疯狂在驱使着你们,轮流流血,并以罪恶之手去夺取王权?
§342nescitis, cupidi arcium, §343regnum qua iaceat loco.
渴望高耸城堡的人啊,你们并不知道,王权究竟坐落在何处。
§344regem non faciunt opes, §345non vestis Tyriae color, §346non frontis nota regiae, §347non auro nitidae trabes: §348rex est qui posuit metus §349et diri mala pectoris, §350quem non ambitio inpotens §351et numquam stabilis favor §352vulgi praecipitis movet, §353non quicquid fodit Occideris §354ant unda Tagus aurea §355claro devenit alveo, §356non quicquid Libycis terit §357fervens area messibus, §358quem non concutiet cadens §359obliqui via fulminis,
财富并不能造就国王,泰尔服饰的色彩不能,王室额头的标记不能,那闪耀黄金光芒的梁柱也不能:国王是那放下畏惧的人,并摒弃了那可怕胸怀中的恶念,既不为无法自控的野心所动,亦不为那绝不稳定的狂躁民众的好恶所动摇,西方大地掘出的财宝不能,或者塔古斯河带着黄金的波涛在清澈河床中流淌而下的金砂不能,那酷热的脱粒场上磨碎的利比亚麦穗不能,斜斜落下的雷霆轨迹也不能令他震撼,

词汇与语法注释

  1. 270grando — 抄本中的 `grando`(冰雹)通常被认为是 `grande`(巨大的、伟大的)的抄写错误,用以修饰中性代词 `quiddam`。本译文亦采用“某种巨大的事物”这一解释。
  2. 275Baulis — 抄本中的 `Baulis` 结合神话背景(杀死儿子并让丈夫食用的普洛克涅),被判定为源自希腊达乌里斯地区的 `Daulis parens`(达乌里斯之母)的笔误。
  3. 278gaudetque laceret — `gaudetque` 通常被视为 `gaudeatque`(愿望虚拟式)的笔误,而 `laceret` 与 `edat` 是表示愿望的独立虚拟式,与 `gaudeat`(愿其欣喜)并列。
  4. 333nostra tu coepta occides — `occides` 可以被理解为表示命令或义务的 `occulere`(隐藏)的虚拟式(或将来时),意为“你应当隐瞒我们的计划”;或者作为 `occidere`(毁灭、杀害)的将来时,意为“(如果你泄露)你将毁掉我们的计划”。从接下来的侍臣回答来看,解释为前者即要求保守秘密更为自然。
  5. 353Occideris — 原文中的 `Occideris` 是 `Occidens`(西方、日落之地)的印刷错误或抄本异体。在此被解释为“西方(日落之国)所挖掘出的财富(如黄金等)”。

引用这一段

小塞内卡, 梯厄斯忒斯 §268-359. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi008.humanitext-lat2:268-359

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。