Humanitext Reader

小塞内卡 · 阿伽门农 §734-830

卡珊德拉的幻视与阿伽门农的对话

第 9 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

在预言的狂澜中,卡珊德拉幻视了笼罩迈锡尼的复仇女神、阿伽门农的惨死以及冥界的凄惨景象。恢复理智后,她与凯旋的阿伽门农进行了充满宿命感的对话,随后歌队高歌赞美阿耳戈斯以及赫拉克勒斯诞生的奇迹。

§734quid ista vaecors tela feminea manu
为什么那个狂女用女人的手挥舞并伸出那些武器?
§735destricta praefert? quem petit dextra virum §736Lacaena cultu, ferrum Amazonium gerens?
那穿着斯巴达装束、拿着亚马逊铁剑的右手,是在寻找哪个男人?
§737quae versat oculos alia nunc facies meos?
如今又有什么别样的景象在旋转着我的双眼?
§738victor ferarum colla sublimis iacet §739ignobili sub dente Marmaricus leo, §740morsus cruentos passus audacis leae.
野兽的征服者、那头马尔马里卡的雄狮傲然倒在卑下的牙齿之下,承受了大胆雌狮的血腥咬伤。
§741quid me vocatis sospitem solam e meis, §742umbrae meorum? te sequor testis, pater,
我亲族的亡灵啊,为什么你们单单召唤我这一名幸存者?
§743Troiae sepultae; frater, auxilium Phrygum §744terrorque Danaum, non ego antiquum decus §745video aut calentes ratibus exustis manus, §746sed lacera membra et saucios vinclo gravi §747illos lacertos; te sequor, nimium cito §748congresse Achilli Troile; incertos geris, §749Deiphobe, vultus, coniugis munus novae,
我跟随你,父亲,作为被埋葬的特洛伊的见证人;兄长啊,弗里吉亚人的拯救,达奈人的恐怖,我看到的不是你昔日的荣耀,也不是在战船被焚毁时你炽热的手,而是被撕裂的肢体,和那些被沉重锁链伤害的臂膀;我跟随你,特罗伊罗斯,你太快与阿喀琉斯交战;你带着模糊不清的面容,德伊福玻斯啊,这是你新妻子的恩赐。
§750iuvat per ipsos ingredi Stygios lacus, §751iuvat videre Tartari saevum canem
跨入斯提克斯湖本身是令人欣喜的,亲眼目睹塔尔塔罗斯的恶犬和贪婪的迪斯的王国是令人欣喜的!
§752avidique regna Ditis! haec hodie ratis §753Phlegethontis atri regias animas vehet, §754victamqne victricemqne.
今天,这艘黑暗的弗勒格同河之舟,将载着征服者与被征服者双方的王者之魂。
vos. umbrae, precor. §755iurata superis unda. te pariter precor: §756reserate paulum terga nigrantis poli, §757levis ut Mycenas turba prospiciat Phrygum.
亡灵们啊,我向你们祈求,神明起誓的水啊,我同样向你祈求:请稍微开启那漆黑天空的背后,让特洛伊轻盈的亡魂之众能俯瞰迈锡尼。
§758spectate. miseri: fata se vertunt retro.
看着吧,不幸的人们:命运正在逆转。
§759Instant sorores squalidae §760sanguinea iactant verbera.
肮脏的复仇女神迫近,挥舞着血红的鞭子。
§761fert laeva semustas faces §762turgentque pallentes genae §763et vestis atri funeris §764exesa cingit ilia, §765strepuntque nocturni metus §766et ossa vasti corporis §767corrupta longinquo situ §768palude limosa iacent.
左手拿着半燃的火把,苍白的双颊肿胀,黑色葬礼的衣衫围着干瘪的腰肋,夜间的恐惧在喧嚣,庞大身躯的骨骼因长期的遗弃而腐烂,躺在泥泞的沼泽中。
§769et ecce, defessus senex §770ad ora ludentes aquas §771non captat oblitus sitim, §772maestus futuro funere: §773exultat et ponit gradus §774pater decoros Dardanus.
看啊,疲惫的老人对在口边戏耍的流水忘记了干渴而不再试图捕捉,为即将到来的死亡而悲伤:始祖达尔达诺斯欢欣鼓舞并迈出优雅的步伐。
§775Iam pervagatus ipse se fregit furor, §776caditque flexo qualis ante aras genu §777cervice taurus vulnus incertum gerens,
如今,传遍全身的狂乱已自我折断,她像一头在祭坛前屈膝、颈部带着致命一击的雄牛般倒下。
§778relevemus artus, en deos tandem suos §779victrice lauru cinctus Agamemnon adit, §780et festa coniunx obvios illi tulit §781gressus reditque iuncta concordi gradu.
让我们扶起她的肢体;看啊,终于,戴着胜利月桂冠的阿伽门农走向了他自己的神明,盛装的妻子也迈步迎接他,两人步伐一致,和谐地一同走回。
§782Tandem reverter sospes ad patrios lares; §783o cara salve terra, tibi tot barbarae
终于,我安然回到了父祖的家园;噢,亲爱的大地,致敬。
§784dedere gentes spolia, tibi felix diu §785potentis Asiae Troia summisit manus,
为你,如此多野蛮的部落献上了战利品;为你,那在强盛的亚洲长期富庶的特洛伊俯首臣服。
§786quid ista vates corpus effusa ac tremens §787dubia labat cervice? famuli, attollite,
为什么那个女先知身体瘫软、颤抖,摇晃着脖子倒下?
§788refovete gelido latice.
侍从们,扶起她,用冷水使她苏醒。
iam recipit diem §789marcente visu.
现在,她恢复了光亮,视线虽还模糊。
suscita sensus tuos: §790optatus ille portus aerumnis adest, §791festus dies est.
唤醒你的神志吧:痛苦之中那令人渴望的港湾就在眼前,今天是个节日。
§791bFestus et Troiae fuit.
特洛伊也曾有过节日。
§792Veneremur aras.
让我们崇敬祭坛。
§792bCecidit ante aras pater.
父亲在祭坛前倒下了。
§793Iovem precemur pariter.
让我们同样向朱庇特祈祷。
§793bHerceum Iovem?
向守护庭院的朱庇特吗?
§794Credis videre te Ilium?
你以为你看到了伊利乌姆?
§794bEt Priamum simul.
同时也看到了普里阿摩斯。
§795Hic Troia non est.
这里不是特洛伊。
§795bHelena ubi est Troiam puto.
海伦所在的地方,我认为就是特洛伊。
§796Ne metue dominam famula, §796bLibertas adest.
不要害怕女主人,女奴隶,自由已在眼前。
§797Secura vive.
无忧无虑地生活吧。
§797bMihi mori est securitas.
对我来说,死亡就是无忧无虑。
§798Nullum est periclum tibimet.
你自己毫无危险。
§798bAt magnum tibi.
但对你却有大危险。
§799Victor timere quid potest?
征服者能害怕什么?
§799bQuod non timet.
害怕他所不害怕的事物。
§800Hanc fida famuli turba, dum excutiat deum, §801retinete ne quid impotens peccet furor.
忠诚的侍从们,在她摆脱神灵之前,留住她,别让那失控的狂乱做出坏事。
§802at te, pater, qui saeva torques fulmina §803pellisque nubes, sidera et terras regis, §804ad quem triumphi spolia victores ferunt, §805et te sororem cuncta pollentis viri, §806Argolica limo, pecore votivo libens §807Arabumque donis supplice et fibra colam.
至于你,父亲啊,你挥舞着可怕的雷霆并驱散乌云,统治着星辰与大地,征服者们向你奉献凯旋的战利品,还有你,那无所不能的丈夫的姐姐,阿耳戈斯的朱诺,我将乐意用许愿的牲畜、阿拉伯的贡品以及恳求者的内脏来供奉。
§808Argos nobilibus nobile civibus, §809Argos iratae carum novercae, §810semper ingentes alumnos §811educas, numerum deorum §812imparem aequasti: tuus ille §813bis seno meruit labore §813badlegi caelo §814magnus Alcides, cui lege mundi §815Iuppiter rupta geminavit horas §816roscidae noctis iussitque Phoebum §817tardius celeres agitare currus §818et tuas lente remeare bigas, §819pallida Phoebe; §819brettulit pedem §820nomen alternis stella quae mutat §821seque mirata est Hesperum dici; §822Aurora movit ad solitas vices §823caput et relabens imposuit seni §823bcollum marito.
阿耳戈斯,因高贵的公民而高贵,阿耳戈斯,为愤怒的继母所钟爱,你总是培育出伟大的养子,并使神明奇数的数量归于均衡:你那伟大的阿尔喀得斯,因十二次劳役而配得上被列入天国,为了他,朱庇特打破了宇宙的法则,将挂满露水的黑夜时间加倍,并命令波伊玻斯更慢地驱赶敏捷的战车,让你的双马战车缓慢退回,苍白的波伊庇;那交替改变名字的星辰退回了脚步,并惊讶于自己被称为赫斯珀洛斯;欧若拉为了往常的交替移动了头部,并重新滑落,将脖子靠在年迈的丈夫身上。
§824sensit ortus, sensit occasus §825Herculem nasci: violentus ille §826nocte non una poterat creari.
东方感受到了,西方感受到了赫拉克勒斯的诞生:那强悍的人无法在单单一个夜晚被孕育出来。
§827tibi concitatus substitit mundus, §828o puer subiture caelum.
为你,那被震撼的宇宙停下了脚步,噢,注定进入天国的孩子。
§829te sensit Nemeaeus arto §830pressus lacerto fulmineus leo
涅墨亚那如闪电般的狮子感受到了你,它被你紧绷的手臂紧紧压迫着。

词汇与语法注释

  1. 734vaecors — 形容词 `vaecors`(狂乱的、发疯的)修饰中性复数宾格名词 `tela`(武器、刀刃),描绘了由女性之手(克吕泰涅斯特拉)在疯狂中拔出的致命武器。
  2. 738ignobili sub dente — 由介词 `sub` 引导的夺格短语。它表示马尔马里卡雄狮(阿伽门农)倒在雌狮(克吕泰涅斯特拉)那“卑下的牙齿”之下的屈辱状态。
  3. 744non ego antiquum decus video — 否定词 `non` 构成了强烈的对比。卡珊德拉表示,她在亡灵面前看到的并不是特洛伊昔日的“古老荣耀”或“英勇作战的手”,而是如今被撕裂、被锁链束缚的惨状。
  4. 782Tandem reverter — 此处的 `reverter` 在不同手稿中亦写作 `revertor`(我归来)或 `reverteris` 的缩写形式 `revertere`(你归来)。从上下文看,这被理解为阿伽门农宣告自己平安回到祖国殿堂的胜利宣告。
  5. 811numerum deorum imparem aequasti — 意为“使神明奇数的数量归于均衡(成偶数)”。指阿尔喀得斯(赫拉克勒斯)经历十二次劳役加入神明行列,使原为奇数的神明数量增加为偶数,以此象征天界秩序的完满与均衡。

引用这一段

小塞内卡, 阿伽门农 §734-830. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi007.humanitext-lat2:734-830

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。