Humanitext Reader

小塞内卡 · 阿伽门农 §183-264

乳母的劝阻与埃吉斯托斯的撺掇

第 3 段,共 11 段 · 拉丁语

内容简介

克吕泰涅斯特拉指责阿伽门农的不忠并决心复仇,但乳母劝阻她,指出阿伽门农的强大。埃吉斯托斯出现并表达了赴死的决心,再次怂恿她进行复仇。

§183sine hoste victus marcet ac Veneri vacat §184reparatque amores; neve desertus foret §185a paelice umquam barbara caelebs torus, §186ablatam Achilli diligit Lyrnesida, §187nec rapere puduit e sinu avulsam viri— §188en Paridis hostem, nunc novum vulnus gerens
虽无敌手却已落败,他日渐消沉,沉溺于爱欲之中,重温旧好;为了不让他的单身床榻永远被野蛮的姘妇冷落,他宠爱那从阿喀琉斯身旁夺来的吕耳涅索斯姑娘,甚至不以强夺那从丈夫怀中生生拉开的女人为耻―― 瞧瞧这帕里斯的死敌!
§189amore Phrygiae vatis incensus furit, §190et post tropaea Troica ac versum Ilium §191captae maritus remeat et Priami gener.
如今他带着新的伤口,因对弗里吉亚女先知的爱火中烧而发狂,在获得特洛伊的战利品并毁灭了伊利翁之后,他作为女囚的丈夫和普里阿摩斯的女婿归来。
§192Accingere, anime: bella non levia apparas.
披挂上阵吧,我的灵魂:你正在筹划非同小可的战争。
§193scelus occupandum est.
必须抢先犯下罪行。
pigra, quem expectas diem?
懒惰的人啊,你还在等待哪一天?
§194Pelopia Phrygiae sceptra dum teneant nurus?
难道要等到弗里吉亚的儿媳们执掌佩洛普斯的王权吗?
§195an te morantur virgines viduae domi §196patrique Orestes similis? horum te mala
还是说,家中未嫁的女孩子,以及酷似其父的奥瑞斯忒斯留住了你?
§197ventura moveant, turbo quis rerum imminet:
愿降临在他们身上的灾祸打动你吧,毁灭的暴风雨正逼近他们。
§198quid, misera, cessas? en adest gnatis tuis
可怜的人啊,你为何迟疑?
§199furens noverca, per tuum, si aliter nequit, §200latus exigatur ensis et perimat duos.
瞧,你孩子们那狂暴的继母已经逼近;如果没有别的办法,就让剑穿过你自己的肋旁,将两人一同毁灭。
§201misce cruorem, perde pereundo virum: §202mors misera non est commori cum quo velis.
混杂鲜血,在自我毁灭中毁灭你的丈夫:与你所愿之人一同死去,绝非可怜的死亡。
§203Regina, frena temet et siste impetus §204et quanta temptes cogita: victor venit §205Asiae ferocis, ultor Europae, trahit
王后啊,请克制你自己,遏制你的冲动,并想想你在企图做多么重大的事:那战胜了凶猛亚洲的胜者、欧洲的复仇者。
§206captiva Pergama et diu victos Phrygas; §207hunc fraude nunc conaris et furto aggredi,
他拖曳着被俘的培尔伽蒙和久已被征服的弗里吉亚人;如今你竟企图用诡计与暗算去袭击这个男人吗?
§208quem non Achilles ense violavit fero, §209quamvis procacem torvus armasset manum, §210non melior Aiax morte decreta furens, §211non sola Danais Hector et bello mora, §212non tela Paridis certa, non Memnon niger, §213non Xanthus armis corpora immixta aggerens §214fluctusque Simois caede purpureos agens, §215non nivea proles Cycnus aequorei dei, §216non bellicoso Thressa cum Rheso phalanx, §217non picta pharetras et securigera manu
纵然那面目可憎的阿喀琉斯曾武装起狂妄的双手,也未能用凶狠的利剑伤他分毫;那决定求死而发狂的、比阿喀琉斯更优秀的埃阿斯未能伤他,那作为达那奥斯人及战争唯一阻碍的赫克托耳未能伤他,帕里斯百发百中的箭矢未能伤他,黑皮肤的门农未能伤他,那将尸骨与兵刃混杂堆积、卷起因屠杀而绯红的波涛的克桑托斯与西摩伊斯未能伤他,那海神雪白之子库克诺斯未能伤他,那随好战的瑞索斯而来的色雷斯方阵未能伤他,那背着彩绘箙袋、手持战斧、提着轻盾的亚马逊女战士也未能伤他?
§218peltata Amazon? hunc domi reducem paras §219mactare et aras caede maculare impia?
如今此人安然归家,你竟打算宰杀他,并用不义的屠杀玷污祭坛吗?
§220victrix inultum Graecia hoc facinus feret?
获胜的希腊会容忍这桩罪行而不加惩罚吗?
§221equos et arma classibusque horrens fretum §222propone et alto sanguine exundans solum §223et tota captae fata Dardaniae domus §224regesta Danais, comprime affectus truces §225mentemque tibimet ipsa pacifica tuam.
且在眼前设想那充斥着战马、兵刃与战船的骇人海洋,那满溢着深红鲜血的大地,以及被占领的达耳达尼亚家族的所有命运被重新施加给达那奥斯人;压制你残暴的激情,你自己平息你自己的心灵吧。
§226Quod tempus animo semper ac mente horrui §227adest profecto, rebus extremum meis.
我心中一直畏惧的时刻确实已经来到,这是我命运的终点。
§228quid terga vertis, anime? quid primo impetu
为什么转身逃跑,我的灵魂?
§229deponis arma? crede perniciem tibi
为什么在最初的一击下就缴械投降?
§230et dira saevos fata moliri deos: §231oppono cunctis vile suppliciis caput, §232ferrumque et ignes pectore adverso excipe, §233Aegisthe: non est poena sic nato mori.
要相信毁灭已迫在眉睫,残酷的神明正在策划可怕的命运:我将这颗微贱的头颅献给所有的惩罚,用迎向敌人的胸膛去承受刀剑与烈火吧,埃吉斯托斯:对这样出生的人来说,死并非惩罚。
§234tu nos pericli socia, tu, Leda sata, §235comitare tantum: sanguinem reddet tibi §236ignavus iste ductor ac fortis pater, §237sed quid trementes circuit pallor genas §238iacensque vultu languido optutus stupet?
你,我们危险的同伴,你,勒达的女儿,只需陪伴着我:那个懦弱的统帅却又勇敢的父亲,会向你偿还鲜血,可是,为何苍白笼罩着你颤抖的双颊,为什么你低垂的目光以虚弱的神色呆滞无神?
§239Amor iugalis vincit ac flectit retro: §240referamur illuc, unde non decuit prius §241abire; sed nunc casta repetatur fides, §242nam sera numquam est ad bonos mores via: §243quem paenitet peccasse paene est innocens.
夫妻之爱战胜了我,将我拉回:让我们回到那里,回到原本不该离开的地方;但如今,让我们重寻贞洁的忠贞,因为通往良善德行的道路永远不会太迟:悔恨自己犯错的人,几乎是无罪的。
§244Quo raperis amens? credis aut speras tibi
你被冲向何方,疯女人?
§245Agamemnonis fidele coniugium? ut nihil
你难道相信或指望阿伽门农会对你保持忠贞的婚姻?
§246subesset animo quod graves faceret metus: §247tamen superba et impotens flatu nimis §248Fortuna magno spiritus tumidos daret.
纵然你的心中没有任何会激起深重恐惧的事:然而傲慢且因顺风而过度放纵的命运,也会给大人物带来膨胀的高傲气焰。
§249gravis ille sociis stante adhuc Troia fuit: §250quid rere ad animum suapte natura trucem
特洛伊尚存之时,他对同盟者来说就已是沉重的负担:你认为,特洛伊的毁灭又给这颗本就残暴的心灵增加了什么?
§251Troiam addidisse? rex Mycenarum fuit, §252veniet tyrannus: prospera animos efferant.
他曾是迈锡尼之王,如今却将作为暴君归来:顺境会使人心高气傲。
§253effusa circa paelicum quanto venit §254turba apparatu! sola sed turba eminet
瞧瞧这散布在周围的姘妇人群伴随着何等奢华的仪仗而来!
§255tenetque regem famula veridici dei: §256feresne thalami victa consortem tui?
但在人群中只有一人格外醒目,并吸引着国王,那就是真言之神的侍女:你难道要屈服,容忍你寝床的同伴吗?
§257at illa nolet, ultimum est nuptae malum
但她绝不情愿。
§258palam mariti possidens paelex domum.
对妻子而言,最大的不幸莫过于姘妇公然占有丈夫的家园。
§259nec regna socium ferre nec taedae sciunt.
王权与婚姻皆容不得分享者。
§260Aegistbe, quid me rursus in praeceps agis §261iramque flammis iam residentem incitas?
埃吉斯托斯,你为何再次将我推向深渊,用火焰煽动我那本已平息的怒火?
§262permisit aliquid victor in captam sibi: §263nec coniugem hoc respicere nec dominam decet.
胜利者对自己宠幸女囚作了一些退让:无论是作为妻子还是女主人,去计较这些都是不合宜的。
§264lex alia solio est, alia privato in toro.
王座有王座的法则,私人的床榻有床榻的规矩。

词汇与语法注释

  1. §200perimat duos — 现在时虚拟式 perimat(使之毁灭)的主语是 ensis(剑),而宾格复数名词 duos(两人)在此语境中指克吕泰涅斯特拉自己和丈夫阿伽门农,这预示着她在201行中决意以自我毁灭来毁灭丈夫。
  2. §207hunc fraude nunc conaris et furto aggredi — 207行的宾格代名词 hunc 在经历208行至218行列举阿伽门农之强大的漫长修饰语和插入成分后,在218行被再次重复(hunc ... paras mactare),并取决于主动词 paras。这构成了长距离的倒装与语意悬置。
  3. §245ut nihil subesset animo quod graves faceret metus — 这里的连词 ut 表示让步(“即使[在你的心中]没有什么……”)。虚拟式未完成过去时 subesset 和 faceret 表达了假设或反事实的让步含义。
  4. §259nec regna socium ferre nec taedae sciunt — 动词 sciunt(懂得、能够)伴随不定式 ferre(容忍、承受),表达了王权(regna)与婚姻(taedae)在本质上不容许分享者或竞争者的排他特性。

引用这一段

小塞内卡, 阿伽门农 §183-264. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi007.humanitext-lat2:183-264

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。