§82gravare questu? regium hoc ipsum reor:
用哀叹来加重痛苦有什么用?
§83adversa capere, quoque sit dubius magis §84status et cadentis imperi moles labet, §85hoc stare certo pressius fortem gradu; §86haud est virile terga Fortunae dare.
我认为这正是国王的本分:去承受逆境,而且当形势越是动荡,崩塌中的帝国之重担越是摇晃,勇敢的人就越要以坚定而更紧凑的步伐挺立;向命运屈服绝非男儿所为。
§87Abest pavoris crimen ac probrum procul, §88virtusque nostra nescit ignavos metus: §89si tela contra stricta, si vis horrida §90Mavortis in me rueret— adversus feros §91audax Gigantas obvias ferrem manus.
恐惧的罪责与耻辱离我很远,我们的美德不知懦弱的畏惧:若有利刃相向,若战神凶猛的力量向我袭来——面对凶残的巨人,我也将大胆地伸出迎击之手。
§92nec Sphinga caecis verba nectentem modis §93fugi: cruentos vatis infandae tuli §94rictus et albens ossibus sparsis solum; §95cumque e superna rupe iam praedae imminens §96aptaret alas verbera et caudae movens §97saevi leonis more conciperet minas, §98carmen poposci: sonuit horrendum insuper, §99crepuere malae, saxaque impatiens morae §100revulsit ungui viscera expectans mea; §101nodosa sortis verba et implexos dolos §102ac triste carmen alitis solvi ferae.
我亦未曾逃避那用隐晦曲调编织谜语的斯芬克斯:我承受了那难以言说之女预言者血腥的大口,以及散落着白骨的苍白土地;当她从高耸的岩壁上,已然逼近猎物,调整双翼,并如猛狮般摆动尾巴发出威胁之时,我要求听她的歌:头顶上方响起了可怕的声音,她的双颊咯咯作响,她按捺不住等待,用爪子撕裂岩石,等待着我的内脏;我解开了这有翼恶兽那命运的盘根错节之词、纠缠不清的诡计以及忧伤之歌。
§103Quid sera mortis vota nunc demens facis?
愚蠢的人啊,为何你现在才作这迟来的求死誓愿?
你本可以死去,这权杖作为你赞美的代价,以及这杀害斯芬克斯的奖赏被赐予了你。
那个,那个狡猾怪物的可怕灰烬,正在对我们进行反扑;那曾经被消灭的瘟疫如今正毁灭着忒拜。
现在只剩下一个生路,只要福玻斯指明一条得救之道。
§110Occidis, Cadmi generosa proles, §111urbe cum tota; viduas colonis §112respicis terras, miseranda Thebe.
你们正在死去,卡德摩斯高贵的后裔,与整座城市一同;你回头看见那失去了农夫的荒芜土地,可怜的忒拜。
§113carpitur leto tuus ille, Bacche, §114miles, extremos comes usque ad Indos, §115ausus Eois equitare campis §116figere et mundo tua signa primo: §117cinnami silvis Arabas beatos §118vidit et versos equites, sagittis' §119terga fallacis metuenda Parthi; §120litus intravit pelagi rubentis: §121promit hinc ortus aperitque lucem §122Phoebus et flamma propiore nudos §123inficit Indos.
巴克科斯啊,你那曾一直追随至极远印度的战士,正在被死亡收割,他曾敢于在东方的平原上驰骋,并在世界初开之地插上你的军旗: He 见到了肉桂林中幸福的阿拉伯人,也见到了转身的骑兵,以及那因箭术而令人畏惧、奸诈的帕提亚人的后背;他踏入了红海的海岸:福玻斯从这里带出旭日并开启光明,并用更近的火焰染黑了赤裸的印度人。
§124Stirpis invictae genus interimus, §125labimur saevo rapiente fato; §126ducitur semper nova pompa Morti: §127longus ad manes properatur ordo §128agminis maesti, seriesque tristis §129haeret et turbae tumulos petenti §130non satis septem patuere portae.
我们这不可战胜之血脉的子孙正在消亡,我们在残酷命运的裹挟下衰落;死亡前总是排起新的行列:悲伤人群的长长队伍正赶往阴间,阴郁的队列紧紧相随,而对于寻找坟墓的群众,七座城门显得不够宽阔。
§135Colla facturus steterat sacerdos: §136dum manus certum parat alta vulnus, §137aureo taurus rutilante cornu §138labitur segnis; patuit sub ictu §139ponderis vasti resoluta cervix: §140nec cruor ferrum maculavit: alta §141turpis est plaga sanies profusa.
神官曾站立着准备斩断颈项:当高悬的手正准备给予确定的一击时,那只长着闪闪发光金角的公牛却无力地倒下;在沉重躯体的一击下,瘫软的颈项裂开:然而鲜血并未染污刀刃:从深深的伤口中流出的是肮脏难看的脓血。
跑得更慢的骏马在它的旋转中倒下,并用低垂的肩膀摔下了主人。
§133Prima vis tardas tetigit bidentes: §134laniger pingues male carpsit herbas; §146taurus armento pereunte marcet: §147deficit pastor grege deminuto §148tabidos inter moriens iuvencos.
最初的暴力触及了迟钝的羊群:披着羊毛的家畜勉强吃着肥沃的草;公牛随着牛群的灭绝而衰弱:牧人在牛群减少、垂死的病牛之中死去。
§145incubant agris pecudes relictae; §149non lupos cervi metuunt rapaces, §150cessat irati fremitus leonis, §151nulla villosis feritas in ursis; §152perdidit pestem latebrosa serpens: §153aret et sicco moritur veneno.
被遗弃的牲畜在田野中躺着;鹿群不再惧怕贪婪的狼,愤怒雄狮的咆哮平息,乱毛熊身上没有了野性;潜藏在洞穴中的蛇失去了它的毒害:它在干涸中死于自己干燥的毒液。
§154Non silva sua decorata coma §155fundit opacas montibus umbras, §156non rura virent ubere glebae, §157non plena suo vitis Baccho §158bracchia curvat: §159omnia nostrum sensere malum.
森林没有了它自己树叶的装饰,不再向山峦投下阴凉,农田不再因肥沃而葱绿,葡萄藤不再因缀满自己的巴克科斯而弯曲其枝条:万物都感受到了我们的灾难。
§160Rupere Erebi claustra profundi §161turba sororum face Tartarea §162Phlegethonque suam mutat ripam: §163miscuit undis Styga Sidoniis.
她们打破了深邃埃里波斯的关锁,拿着冥府火炬的复仇女神群起,弗莱格索恩河改变了它的河岸:它将斯堤克斯河与西顿的波涛相混杂。
§164Mors atra avidos oris hiatus §165pandit et omnis explicat alas; §166quique capaci turbida cumba §167flumina servat durus senio §168navita crudo vix assiduo §169bracchia conto lassata refert, §170fessus turbam vectare novam.
漆黑的死亡张开它贪婪的大口,展开它所有的双翼;那个在宽阔的船上守卫着浑浊河流、在饱经风霜的暮年中依然坚强的老船夫,勉强挥动着因不停撑篙而疲惫的双臂,疲于运送新来的亡魂。
§171quin Taenarii vincula ferri §172rupisse canem fama et nostris §173errare locis, mugisse solum, §174vaga per lucos simulacra virum §174l* §175maiora viris, bis Cadmeum §176nive discussa tremuisse nemus, §177bis turbatam sanguine Dircen, §178nocte silenti §179Amphionios ululasse canes.
更有传言说那只犬挣脱了泰纳隆的铁链,在我们的土地上游荡,大地在轰鸣,游荡在树林中人们的虚影, * 比常人更巨大,卡德摩斯的树林因雪被震落而颤抖了两次,狄耳刻泉水两次被鲜血染红,在静寂的夜里安菲翁的猎犬们在号叫。