Humanitext Reader

小塞内卡 · 俄狄浦斯 §622-703

莱乌斯的控诉与俄狄浦斯和克瑞翁的争辩

第 8 段,共 12 段 · 拉丁语

内容简介

莱乌斯的亡灵浑身血迹地显现,谴责俄狄浦斯的罪行是忒拜瘟疫的源头,并要求将其驱逐。俄狄浦斯听闻后,指责克瑞翁与提瑞西阿斯合谋篡位,两人随即展开了激烈的辩论。

§622geminat sacerdos, donec in apertum efferat
克瑞翁:祭司重复着(祈祷),直到他将蒙蔽的面容带入光明之中。
§623vultus opertos) Laius— fari horreo: §624stetit per artus sanguine effuso horridus, §625paedore foedo squalidam obtectus comam, §626et ore rabido fatur: 'O Cadmi effera, §627cruore semper laeta cognato domus, §628vibrate thyrsos, enthea gnatos manu §629lacerate potius— maximum Thebis scelus §630maternus amor est.
)莱乌斯——我因提起而战栗:他四肢僵直地站着,因流出的鲜血而显得面目狰狞,肮脏的污垢遮盖着他蓬乱的头发,他用狂暴的口吻说道:“噢,卡德摩斯残暴的家系,永远因亲属的鲜血而欢欣的家族,挥舞你们的岁首杖吧,用你们疯狂的手,将你们的儿子撕得更碎吧——在忒拜,最大的罪孽便是母亲的爱。
patria, non ira deum §631sed scelere raperis: non gravi flatu tibi §632luctificus Auster nec parum pluvio aethere §633satiata tellus halitu sicco nocet, §634sed rex cruentus, pretia qui saevae necis §635sceptra et nefandos occupat thalamos patris §638egitque in ortus semet et matri impios §639fetus regessit, quique, vix mos est feris, §640fratres sibi ipse genuit— implicitum malum §641magisque monstrum Sphinge perplexum sua.
祖国啊,你不是被神明的愤怒,而是被罪恶所毁灭:并非伴随沉重气息的、带来痛苦的南风(阿斯特),也非那未曾被少雨的天空所满足的土地,用干燥的呼气伤害着你,而是那个满身鲜血的国王,他作为残暴谋杀的报酬,占据了王笏和父亲那可憎的婚床,他将自己驱回自己的源头,并将不虔敬的子嗣还给了母亲,并且——这连野兽也几乎没有的习性—— 他为自己生下了兄弟——这是一个纠缠不清的祸害,是比他自己的斯芬克斯更错综复杂的怪物。
§636invisa proles: sed tamen peior parens §637quam gnatus, utero rursus infausto gravis.
令人憎恶的子嗣:然而,母亲却比儿子更糟糕,因为她那不祥的子宫再次变得沉重。
§642te, te cruenta sceptra qui dextra geris, §643te pater inultus urbe cum tota petam §644et mecum Erinyn pronubam thalami traham, §645traham sonantis verbera, incestam domum §646vertam et penates impio Marte obteram.
你,你这个用血腥的右手握着王笏的人,我这未复仇的父亲,将与整座城市一起袭击你,我将随身带来那作你婚宴女傧相的复仇女神(厄里倪厄斯),我将带来她响亮的皮鞭,将这不洁的家室倾覆,并用不虔敬的战争将这守护神踩碎。
§647proinde pulsum finibus regem ocius §648agite exulem quocumque funesto gradu; §649solum relinquat: vere florifero virens §650reparabit herbas, spiritus puros dabit §651vitalis aura, veniet et silvis decor; §652Letum Luesque, Mors Labor Tabes Dolor, §653comitatus illo dignus, excedent simul; §654et ipse rapidis gressibus sedes volet §655effugere nostras, sed graves pedibus moras §656addam et tenebo: reptet incertus viae, §657baculo senili triste praetemptans iter: §658eripite terras, auferam caelum pater. '
因此,将这个国王从边境上更迅速地驱逐出去,让他用那不吉的步履在任何地方作流亡者;让他离开这片土地:在繁花盛开的春日里,绿意盎然的土地将恢复它的草木,生命之风将给予纯净的呼吸,森林也将重获美景;『毁灭』与『瘟疫』、『死亡』、『苦难』、『衰退』、『痛苦』,这一配得上他的随从,将同时离去;他自己也将渴望以急促的步伐逃离我们的居所,但我会在他的脚上施加沉重的阻碍并留住他:让他迷失道路地爬行,用老人的手杖摸索着他悲哀的旅途:夺走他的大地吧,作为父亲,我将夺走他的天空。
§659Et ossa et artus gelidus invasit tremor; §660quicquid timebam facere fecisse arguor— §661tori iugalis abnuit Merope nefas, §662sociata Polybo; sospes absolvit manus §663Polybus meas: uterque defendit parens §664caedem stuprumque.
” 俄狄浦斯:冰冷的颤抖侵袭了我的骨骼和四肢;我曾害怕去做的任何事,如今都被指控为已经做了—— 麦罗佩拒绝婚床的罪行,因为她与波吕波斯结合;平安无事的波吕波斯宽免了我的双手:双亲中的任何一位都证明我没有谋杀与奸淫。
quis locus culpae est super?
还有什么留给罪恶的空间?
§665multo ante Thebae Laium amissum gemunt, §666Bocota gressu quam meo tetigi loca.
早在我用脚步踏上玻俄提亚的土地之前,忒拜就已经在为失去的莱乌斯哀悼了。
§667falsusne senior an deus Thebis gravis?—
是那个老人撒谎,还是有神明在重压着忒拜?
§668iam iam tenemus callidi socios doli: §669mentitur ista praeferens fraudi deos §670vates, tibique sceptra despondet mea.
—— 现在,现在我抓住了狡猾阴谋的同伙:那个预言家在撒谎,把神明当作他欺诈的幌子,并把我的王笏许诺给你。
§671Egone ut sororem regia expelli velim?
克瑞翁:难道我会希望我的妹妹被驱逐出王宫吗?
§672si me fides sacrata cognati laris §673non contineret in meo certum statu: §674tamen ipsa me fortuna terreret nimis §675sollicita semper, liceat hoc tuto tibi §676exuere pondus nec recedentem opprimat: §677iam te minore tutior pones loco.
如果同族神圣之家的神圣忠诚没有将我固定在我的地位上:然而,那总是充满焦虑的命运本身也会让我过于恐惧,愿你能安全地卸下这个重担,不要让它在退位时将你压垮:如今你将自己置于一个更低、也更安全的位置。
§678Hortaris etiam, sponte deponam ut mea §679tam gravia regna?
俄狄浦斯:你甚至在劝说我,让我自愿放下这如此沉重的王国?
§679bSuadeam hoc illis ego, §680in utrumque quis. , est liber etiamnum status: §681tibi iam necesse est ferre fortunam tuam.
克瑞翁:我会向那些处于任何一方都依然自由状态的人提出这一建议:对你而言,现在必须承受你的命运。
§682Certissima est regnare cupienti via §683laudare modica et otium ac somnum loqui; §684ab inquieto saepe simulatur quies.
俄狄浦斯:对于渴望统治的人来说,最稳妥的道路是赞美适度,并谈论闲暇与睡眠;动荡不安的人往往会伪装平静。
§685Parumne me tam longa defendit fides?
克瑞翁:我这如此长久的忠诚,难道不足以保护我吗?
§686Aditum nocendi perfido praestat fides.
俄狄浦斯:忠诚为奸诈之人提供了加害的入口。
§687Solutus onere regio regni bonis §688fruor domusque civium coetu viget, §689nec ulla vicibus surgit alternis dies §690qua non propinqui munera ad nostros lares §691sceptri redundent; cultus, opulentae dapes, §692donata multis gratia nostra salus: §693quid tam beatae desse fortunae rear?
克瑞翁:免去了君王的重担,我享受着王国的福利,我的府邸因市民的聚集而兴旺,也没有任何一天在交替更迭中升起,是王权的恩惠不充溢于我们的家宅(拉雷斯)之中;敬意、丰盛的宴席、施予许多人的恩惠就是我们的安全:我又怎会认为如此幸福的命运中缺少了什么?
§694Quod dest: secunda non habent umquam modum.
俄狄浦斯:缺少的正是:顺境从来都不知道克制。
§695Incognita igitur ut nocens causa cadam?
克瑞翁:难道我要在不为人知的情况下,作为罪人而倒下吗?
§696Num ratio vobis reddita est vitae meae?
我的生活难道没有给你们一个交代吗?
§697num audita causa est nostra Tiresiae? tamen
我们的案情难道被提瑞西阿斯听取了吗?
§698sontes videmur, facitis exemplum: sequor.
然而我们却显得有罪,你们在制造先例:我顺从。
§699Quid si innocens sum?
克瑞翁:如果我是无辜的呢?
§699bDubia pro certis solent §700timere reges.
俄狄浦斯:国王们习惯于用怀疑来代替确信去感到恐惧。
§700bQui pavet vanos metus, §701veros moretur.
克瑞翁:畏惧虚幻之恐的人,应当等候真实的恐惧。
§701bQuisquis in culpa fuit, §702dimissus odit: omne quod dubium est cadat.
俄狄浦斯:任何犯了错的人,被释放后都会心生怨恨:让一切可疑的事物都倒下吧。
§703Sic odia fiunt.
克瑞翁:憎恨就是这样产生的。

词汇与语法注释

  1. 625obtectus — 被动过去分词 obtectus 带有表示限定的宾格(或称希腊语宾格)squalidam comam,意为“(他那污秽的头发)被遮盖着”。
  2. 636peior parens quam gnatus — 此处 parens(母亲,指约卡斯塔)与 gnatus(儿子,指俄狄浦斯)进行比较。在上下文中,莱乌斯指责母亲比儿子更糟糕,因为她再次用不幸的子宫孕育了儿子。
  3. 671Egone ut ... velim — 此处 ut 引导现在时虚拟语气 velim 的句式,是表示愤慨或强烈否定的“愤慨虚拟语气”(indignate subjunctive),意为“难道我竟会希望……吗?(绝不可能)”。
  4. 672si ... non contineret ... terreret — 这是一句使用未完成过去时虚拟语气(contineret, terreret)的虚拟条件句,表示与现在事实相反的假设:“即使亲属的忠诚没有将我固定在现在的地位上,命运本身也会让我感到恐惧。”
  5. 701veros moretur — 动词 moretur 是 moror(推迟、等待、招致)的现在时虚拟语气(劝告或潜在用法)。与前句的 vanos metus(虚幻的恐惧)相对比,构成格言式的表达:“害怕无端恐惧的人,必将等来(或招致)真实的恐惧。”

引用这一段

小塞内卡, 俄狄浦斯 §622-703. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi006.humanitext-lat2:622-703

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。