Humanitext Reader

小塞内卡 · 腓尼基妇女 §166-246

安提戈涅的劝说与深受罪责折磨的俄狄浦斯

第 3 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

俄狄浦斯表达了通过自杀来惩罚自己弑父罪行的决心,安提戈涅则劝阻他,指出承受苦难才是真正的美德,但俄狄浦斯仍因深重的罪恶感而痛苦,甚至渴望封闭自己的感官以逃避现实,并哀叹自己残酷的命运。

§166et tu, parens, ubicumque poenarum arbiter §167adstas mearum; non ego hoc tantum scelus §168ulla expiari credidi poena satis §169umquam, nec ista morte contentus fui, §170nec me redemi parte: membratim tibi §171perire volui— debitum tandem exige.
还有你,父亲,无论你作为我刑罚的审判者立于何处;我决不相信这般滔天大罪能被任何刑罚所充分赎清,我也从未满足于那次的死亡,亦未曾用身体的一部分来赎免自己:我本愿为你肢解而死——现在终于可以索取我的债务。
§172nunc solvo poenas, tunc tibi inferias dedi.
如今我偿还刑罚,那时我为你献上了祭品。
§173ades atque inertem dexteram introrsus preme §174magisque merge: timida tunc parvo caput §175libavit haustu vixque cupientes sequi
来吧,将我无力的右手朝内推去,且陷得更深些:那时,懦弱的手仅在头部轻轻一击,几乎是把不愿顺从的眼睛勉强拉了出来。
§176eduxit oculos, haeret etiam nunc mihi §177ille animus, haeret, cum recusantem manum
如今那时的灵魂依然附着在我身上,当我的脸紧压着拒绝的手时,它依旧附着。
§178pressere vultus, audies verum, Oedipus: §179minus eruisti lumina audacter tua.
听一听真话吧,俄狄浦斯:你挖出自己双眼时的胆量,比你宣称的要小。
§180quam praestitisti, nunc manum cerebro indue: §181hac parte mortem perage qua coepi mori.
现在,把手伸进脑中:在我开始死去的地方完成死亡吧。
§182Pauca, o parens magnanime, miserandae precor §183ut verba natae mente placata audias.
伟大的父亲啊,我,你那可怜的女儿,祈求你以平静的心听几句话。
§184non te ut reducam veteris ad speciem domus §185habitumque regni flore pollentem inclito §186peto aut ut iras, temporum haut ipsa mora §187fractas, remisso pectore ac placido feras: §188at hoc decebat roboris tanti virum, §189non esse sub dolore nec victum malis §190dare terga; non est, ut putas, virtus, pater, §191timere vitam, sed malis ingentibus §192obstare nec se vertere ac retro dare.
我并非求你回到昔日家园的旧貌,或是回到那以盛名闻名的繁荣王国的状态,也不是求你以释怀和平静的心,去承受那连漫长岁月也未能折损的怒火:但这本是配得上拥有如此伟力之男子的作为—— 不屈服于痛苦,也不在灾祸面前转身逃跑;父啊,如你所想,畏惧生命并非美德,而是在巨大的灾祸面前挺身阻挡,不转身退缩。
§193qui fata proculcavit ac vitae bona §194proiecit atque abscidit et casus suos §195oneravit ipse, cui deo nullo est opus, §196quare ille mortem cupiat aut quare petat?
那个践踏命运、抛弃并割舍生命之美好、自愿加重自身灾难、无需任何神明相助的人,为何会渴望死亡,又为何会寻求死亡?
§197utrumque timidi est: nemo contempsit mori §198qui concupivit, cuius haut ultra mala §199exire possunt, in loco tuto est situs.
两者皆是懦夫所为:没有一个热望死亡的人是轻视死亡的;而灾祸无法进一步增加的人,则处于安全之地。
§200quis iam deorum, velle fac, quicquam potest §201malis tuis adicere? iam nec tu potes §202nisi hoc, ut esse te putes dignum nece— §203non es nec ulla pectus hoc culpa attigit.
哪怕神明愿意,现在还有哪位神明能为你的灾祸增添分毫? 如今连你自己也无法增添,除非你认为自己罪该万死—— 但你并非如此,也无任何罪愆触及这颗心。
§204et hoc magis te, genitor, insontem voca.
父亲,因此你更应称自己是无辜的。
§205quod innocens es dis quoque invitis, quid est §206quod te efferant, quod novos suffixerit §207stimulos dolori? quid te in infernas agit §208sedes, quid ex his pellit? ut careas die?
既然连神明违背其意愿,你也是无辜的,那又是什么让你狂怒,是什么给你的痛苦加上了新的刺痛? 是什么将你驱往冥府的居所,又是什么将你逐出此地? 为了让你失去光明?
§209cares; ut altis nobilem muris domum
你已失去;为了让你逃离高墙环绕的高贵家园和祖国?
§210patriamque fugias? patria tibi vivo perit; §211natos fugis matremque? ab* aspectu omnium
在你活着的时候祖国就已灭亡;你逃离孩子和母亲?
§212fortuna te summovit, et quicquid potest §213auferre cuiquam mors, tibi hoc vita abstulit; §214regni tumultus? turba fortunae prior §215abscessit a te iussa, quem, genitor, fugis?
命运已将你从众人的视线中移开,而凡是死亡能从任何人身上夺走的一切,生命早已将它从你身上夺去;是王国的动乱? 昔日命运的嘈杂人群已遵命离你而去;父亲,你在逃避谁?
§216Me fugio, fugio conscium scelerum omnium §217pectus, manumque hanc fugio et hoc "caelum et deos.
我逃避我自己,逃避这深知一切罪孽的心灵,逃避这双手,逃避这天空与诸神。
§218. §219ego hoc solum, frugifera quo surgit Ceres,
. 我是否正践踏着这片丰饶的谷物女神升起的大地?
§220premo? has ego auras ore pestifero traho?
我是否正用我这带毒的口吸入这些微风?
§221ego laticis haustu satior aut ullo fruor §222almae parentis munere? ego castam manum §223nefandus incestificus exsecrabilis
我是否正因饮水而满足,或享受着慈爱大地的任何恩赐? 我这卑劣、乱伦、该诅咒之人,竟触碰你纯洁的手?
§224attrecto? ego ullos aure concipio sonos, §225per quos parentis nomen aut nati audiam?
我的耳朵是否捕捉到了任何声音,让我能听到父亲或孩子的称呼?
§226utinam quidem rescindere has quirem vias §227manibusque adactis omne qua voces meant §228aditusque verbis tramite angusto patet §229eruere possem: nata, iam sensum tui, §230quae pars meorum es criminum, infelix pater §231fugissem.
但愿我真的能切断这些通道,亲手探入,将所有声音所经之处、言语通过狭窄通路得以进入的入口全部挖除:女儿啊,这样一来,这个不幸的父亲早就逃离了对你的感觉,而你曾是我罪孽的一部分。
inhaeret ac recrudescit nefas §232subinde, et aures ingerunt quicquid mihi §233donastis, oculi, cur caput tenebris grave §234non mitto ad umbras Ditis aeternas? quid hic
罪恶紧紧依附,并随即重新恶化,耳朵向我灌输着你们—— 眼睛啊,曾给予我的一切。 为何我不将这沉浸于黑暗的头颅送往迪斯的永恒阴影之中?
§235manes meos detineo? quid terram gravo §236mixtusque superis erro? quid restat mali?
为何在这里留住我的魂魄? 为何加重土地的负担,混杂在生者中彷徨? 还剩下什么痛苦?
§237regnum parentes liberi, virtus quoque §238et ingeni sollertis eximium decus §239periere, cuncta sors mihi infesta abstulit: §240lacrimae supererant: has quoque eripui mihi.
王国、父母、孩子,连同德行,以及聪慧心智的卓越荣耀皆已消逝,敌对的命运夺走了我的一切:曾剩下了眼泪,可我也把它们从我身上夺走了。
§241absiste, nullas animus admittit preces §242novamque poenam sceleribus quaerit parem.
走开吧,我的心不接受任何祈求,并在寻找与罪行相当的新刑罚。
§243et esse par quae poterit? infanti quoque §244decreta mors est.
可是有什么能与之相当? 甚至对婴儿而言,死亡也是注定的。
— fata quis tam tristia §245sortitus umquam? videram nondum diem §246uterique nondum solveram clausi moras,
——谁曾分得过如此悲惨的命运? 我还不曾见过光明,还不曾解开幽闭子宫的迟滞,

词汇与语法注释

  1. 174timida — 阴性单数形容词 timida 修饰从前文推导出的名词 dextra(右手),并作为动词 libavit 的主语。
  2. 197timidi est — 属格 timidi 是表示性质或特征的所有属格(叙述性属格),意思是“是懦夫的特征”或“是懦夫所为”。
  3. 202nisi hoc, ut — 短语 nisi hoc 限制前文的 iam nec tu potes(“除了这一点之外”)。由 ut 引导的名词从句与 hoc 构成同位语,具体说明其内容。
  4. 226utinam — 未完成过去时虚拟语气 quirem 和 possem 表示目前无法实现的愿望(“但愿我能”),而其后的过去完成时虚拟语气 fugissem 则作为与过去事实相反的条件句主句(“我本已逃离”),构成了一种混合型的虚拟结构。

引用这一段

小塞内卡, 腓尼基妇女 §166-246. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi003.humanitext-lat2:166-246

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。