Humanitext Reader

小塞内卡 · 特洛伊妇女 §550-634

安德洛玛刻伪称子死与尤利西斯的审问

第 7 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

尤利西斯要求安德洛玛刻交出阿斯提阿纳克斯,以防止未来特洛伊的复兴。尽管安德洛玛刻谎称儿子已死并立下誓言,但尤利西斯通过无情的审问和心理战试图揭穿她的谎言。

§550Troiam iacentem, magna res Danaos movet, §551futurus Hector: libera Graios metu.
倾覆的特洛伊——一件大事正触动着丹奈人,那便是未来的赫克托尔:免除希腊人的恐惧吧。
§552haec una naves causa deductas tenet, §553hac classis haeret, neve crudelem putes,
正是这唯一的理由滞留了已下水的船只,因这一原因,舰队停滞不前。
§554quod sorte iussus Hectoris natum petam: §555petissem Oresten.
请不要认为我残忍,因为我受命运的指派来索要赫克托尔之子:即使是奥雷斯特斯,我也会同样索要。
patere quod victor tulit.
忍受战胜者带来的旨意吧。
§556Vtinam quidem esses, nate, materna in manu, §557nossemque quis te casus ereptum mihi §558teneret, aut quae regio— non hostilibus §559confossa telis pectus aut vinclis manus §560secantibus praestricta, non acri latus §561utrumque flamma cincta maternam fidem §562umquam exuissem.
孩子,但愿你真的在母亲的手中,但愿我知道是什么厄运将你从我身边夺走并扣留,或者你身处哪个地区——即使我的胸膛被敌人的武器刺穿,或者我的双手被割裂的绳索紧缚,即使我的两侧被猛烈的火焰包围,我也绝不会丢弃母亲的忠贞。
nate, quis te nunc locus, §563fortuna quae possedit? errore avio
孩子,如今是什么地方、什么命运占有了你?
§564vagus arva lustras? vastus an patriae vapor
你是在人迹罕至的迷途中流落,在田野间徘徊? 还是祖国漫天的烈火热气夺去了你的四肢?
§565corripuit artus? saevus an victor tuo
还是残酷的胜者用你的鲜血来戏耍?
§566lusit cruore? numquid immanis ferae §567morsu peremptus pascis Idaeas aves?
或是你已被巨大野兽的利齿咬死,正沦为伊达山群鸟的食饵?
§568Simulata remove verba; non facile est tibi §569decipere Vlixen: vicimus matrum dolos §570etiam dearum.
收起你虚饰的话语;对你来说,欺骗尤利西斯绝非易事:我们曾战胜过母亲们的,甚至是女神们的诡计。
cassa consilia amove; §571ubi natus est?
收起无用的预谋;孩子在哪里?
§571bVbi Hector? ubi cuncti Phryges?
赫克托尔在哪里? 所有的弗里吉亚人在哪里?
§572ubi Priamus? unum quaeris: ego quaero omnia.
普里阿摩斯在哪里? 你索要一个;我索要全部。
§573VLBL Coacta dices sponte quod fari abnuis.
既然你拒绝自愿说出,你就将在被迫下招供。
§574Tuta est, perire quae potest debet cupit.
那能够死、应当死、且渴望死的人是安全的。
§575Magnifica verba mors prope admota excutit.
迫近的死亡会打碎豪言壮语。
§576Si vis, Vlixe, cogere Andromacham metu, §577vitam minare: nam mori votum est mihi.
尤利西斯,如果你想用恐惧来强迫安德洛玛刻,就用生命来威胁我吧:因为死亡是我的祈愿。
§578Verberibus igni t morte cruciatu eloqui §579quodcumque celas adiget invitam dolor §580et pectore imo condita arcana eruet: §581necessitas plus posse quam pietas solet.
鞭笞、火焰、拷问以及痛苦将迫使你违背意愿,吐露出你所隐瞒的一切,并掘出埋藏在胸膛深处的秘密:强迫力往往比亲情更具威力。
§582Propone flammas, vulnera et diras mali §583doloris artes et famem et saevam sitim §584variasque pestes undique, et ferrum inditum §585visceribus istis, carceris caeci luem, §586et quicquid audet victor iratus timens: §588animosa nullos mater admittit metus.
把火焰、伤口以及邪恶痛苦的可怕折磨摆在我面前吧,还有饥饿、残酷的干渴、来自四面八方的各种灾难、刺入这内脏的利刃、黑暗牢狱的腐烂,以及愤怒而又恐惧的战胜者所敢于做出的一切:勇敢的母亲不接受任何恐惧。
§589Hic ipse, quo nunc contumax perstas, amor §590consulere parvis liberis Danaos monet.
正是你现在顽固坚持的这份爱,提醒着丹奈人要为他们自己的幼子考虑。
§591post arma tam longinqua, post annos decem §592minus timerem quos facit Calchas metus, §593si mihi timerem: bella Telemacho paras.
在如此漫长的远征之后,在十年之后,如果我是为自己感到害怕,我就不会如此惧怕卡尔卡斯所制造的恐惧;但你正在为忒勒玛科斯准备战争。
§594Invita, Vlixe, gaudium Danais dabo: §595dandum est; fatere quos premis luctus, dolor.
尤利西斯,违背我意愿地,我将给丹奈人带来欢乐:必须要给;我的痛苦啊,招认你所压抑的哀伤吧。
§596gaudete, Atridae, tuque laetifica, ut soles, §597refer Pelasgis: Hectoris proles obit.
阿特柔斯之子们,欢呼吧! 而你,一如既往地带着令人愉悦的消息,去向皮拉斯基人复命吧:赫克托尔的子嗣已经死了。
§598Et esse verum hoc qua probas Danais fide?
安德洛玛刻,你用什么保证来向丹奈人证明这是真实的?
§599Ita quod minari maximum victor potest §600contingat et me fata maturo exitu §601facilique solvant ac meo condant solo §602et patria tellus Hectorem leviter premat,
正如他确实失去了光明一样,愿战胜者所能威胁的最大灾祸降临于我,愿命运以适时而安详的死亡将我解脱,并将我葬在自己的土地上,愿祖国的泥土轻轻地压在赫克托尔身上。
§603ut luce caruit: inter extinctos iacet §604datumque tumulo debita exanimis tulit.
他躺在死者之中,并且,已无生息的他得到了托付给坟墓的应得之物。
§605Expleta fata stirpe sublata Hectoris §606solidamque pacem laetus ad Danaos feram— §607quid agis, Vlixe? Danaidae credent tibi: §608tu cui? parenti— fingit an quisquam hoc parens, §609nec abominandae mortis auspicium pavet?
赫克托尔的子嗣既除,命运业已满足;我将高高兴兴地把稳固的和平带给丹奈人—— 你在做什么,尤利西斯? 丹奈人会相信你;但你相信谁? 母亲吗? ——难道有哪位母亲会编造这种谎言,而不害怕那令人憎恶之死的前兆吗?
§610auspicia metuunt qui nihil maius timent.
那些不害怕更大事物的人,才会害怕前兆。
§611fidem alligavit iure iurando suam— §612si peierat, timere quid gravius potest?
她已用誓言约束了自己的信用—— 如果她发了假誓,她还能害怕什么更严重的事呢?
§613nunc advoca astus, anime, nunc fraudes, dolos. §614nunc totum Vlixen; veritas numquam perit.
现在唤起你的诡计吧,我的灵魂,现在是欺瞒、策略,现在展现出完整的尤利西斯;真理永不消亡。
§615scrutare matrem, maeret, illacrimat, gemit; §616sed et huc et illuc anxios gressus refert §617missasque voces aure sollicita excipit: §618magis haec timet, quam maeret.
观察这位母亲:她哀悼、流泪、呻吟;但她焦虑的脚步却在忽左忽右地移动,并且用焦虑的耳朵捕捉发出的声音:她害怕更甚于哀悼。
ingenio est onus.
她的心头有着重担。
§619Alios parentes alioqui in luctu decet: §620tibi gratulandum est. misera, quod nato cares. §621quem mors manebat saeva praecipitem datum §622e turre, lapsis sola quae muris manet.
对于其他父母来说,哀悼在其他情况下是得体的;而你,可怜的女人,却应该为失去了儿子而受到祝贺,因为残酷的死亡正在等待着他,他将被倒栽着从那在坍塌城墙中唯一残留的塔楼上扔下去。
§623Reliquit animus membra, quatiuntur, labant §624torpetque vinctus frigido sanguis gelu.
神志离开了四肢,它们在颤抖、摇晃,血液被冷冽的冰霜冻结而凝滞。
§625Intremuit: hac, hac parte quaerenda est mihi; §626matrem timor detexit: iterabo metum.
她颤抖了:必须在这个、在这个部分由我来探查;恐惧暴露了这位母亲:我将重复这一恐怖。
§627ite, ite celeres, fraude materna abditum §628hostem, Pelasgi nominis pestem ultimam, §629ubicumque latitat, erutam in medium date.
—— 去,快去,那被母亲的诡计所隐藏的敌人,皮拉斯基之名的最终祸害,无论他潜藏在哪里,都将他揪出来带到大家面前。
§630bene est: tenetur, perge, festina, attrahe— §631quid respicis trepidasque? iam certe perit.
太好了:被抓住了! 上,快点,拖出来—— 你为何回头并战栗? 现在他确实要死了。
§632Vtinam timerem, solitus ex longo est metus: §633dediscit animus †scire quod didicit diu.
但愿我只是在害怕! 害怕早已是习惯;但我的心却忘记了它长期以来确知的事。
§634Lustrale quoniam debitum muris puer
既然这男孩是作为城墙所欠下的净化祭品……

词汇与语法注释

  1. §556Vtinam quidem esses, nate, materna in manu, nossemque... — 始于使用未完成/过去完成时虚拟语气(esses, nossem,“但愿你那时在母亲手中”)的与过去事实相反的愿望,但随后的主要动词(exuissem)同样使用过去完成时虚拟语气,并伴有让步分词(confossa“即使被刺穿”、praestricta“即使被捆绑”、cincta“即使被包围”),起到了与事实相反条件句的归结从句的作用。
  2. §599Ita... contingat... ut... — 誓言的公式表达(ita... ut...)。它希望主句的内容(contingat, solvant, condant, premat,“愿最坏的事降临于我……”)在与ut从句的内容(ut luce caruit,“他已失去光明”)属实的相同程度上得以实现。安德洛玛刻冒着对自己施加最恶毒诅咒的风险,来誓称儿子确实已经死了。
  3. §632Vtinam timerem — 使用未完成时虚拟语气(timerem)的与现在事实相反的愿望。意思是“但愿我只是在害怕(相信儿子还活着)!”实际上,她正遭受着一种毁灭性的怀疑的折磨——由于尤利西斯的诡计,她的儿子可能真的被杀了,这超越了仅仅是习惯性的恐惧。

引用这一段

小塞内卡, 特洛伊妇女 §550-634. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi002.humanitext-lat2:550-634

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。