Humanitext Reader

小塞内卡 · 特洛伊妇女 §376-465

死后消亡之歌与赫克托尔对安德洛玛刻的告诫

第 5 段,共 13 段 · 拉丁语

内容简介

合唱队歌唱了死后灵魂的彻底消亡。随后,安德洛玛刻登场,向一位老人讲述了丈夫赫克托尔的亡灵在梦中警告她藏匿并拯救儿子阿斯提阿纳克斯的经历,并看着酷似丈夫的儿子悲叹不已。

§376non prodest animam tradere funeri, §377sed restat miseris vivere longius?
将灵魂交托给死亡难道毫无益处,反而给悲惨的人留下了更长久的苟活?
§378an toti morimur nullaque pars manet
还是说我们彻底死去,没有留存下我们的任何部分?
§379nostri, cum profugo spiritus halitu §380immixtus nebulis cessit in aera §381et nudum tetigit subdita fax latus?
当逃逸的生命之息与雾气混合并消散在虚空之中,且置于下方的火炬触及到赤裸的躯体之时?
§382Quicquid sol oriens, quicquid et occidens §383novit, caeruleis Oceanus fretis §384quicquid bis veniens et fugiens lavat,, §385aetas Pegaseo corripiet gradu.
凡是初升的太阳,以及凡是下落的太阳所知晓的一切,凡是俄刻阿诺斯用蔚蓝的海峡在两次来回中冲刷的一切,时间都将以柏伽索斯般的步伐夺走。
§386quo bis sena volant sidera turbine, §387quo cursu properat volvere saecula §388astrorum dominus, quo properat modo §389obliquis Hecate currere flexibus: §390hoc omnes petimus fata nec amplius, §391iuratos superis qui tetigit lacus, §392usquam est: ut calidis fumus ab ignibus §393vanescit, spatium per breve sordidus, §394ut nubes, gravidas quas modo vidimus, §395arctoi Boreae dissicit impetus: §396sic hic, quo regimur, spiritus effluet.
正如十二星座在其漩涡中飞驰,正如群星之主在轨道上急于转动世代,又正如赫卡忒急于在倾斜的弯曲轨道上奔跑一样:我们所有人都在奔向这个命运,而一旦触及了天神立誓的湖泊,便不再存在于任何地方:正如热火中升起的浓烟消逝,仅在极短的时间里留下污浊,又正如我们刚才还看见孕育着雨水的云朵,被北方暴风的冲击吹得烟消云散:同样,统治着我们的这股生命之息也将流逝。
§397post mortem nihil est ipsaque mors nihil, §398velocis spatii meta novissima; §399spem ponant avidi, solliciti metum: §400tempus nos avidum devorat et chaos.
死后万事皆空,死本身亦无一物,它是快速赛道上的终极终点;让贪婪者放下希望,忧虑者放下恐惧:贪食的时间和混沌将把我们吞噬。
§401mors individua est, noxia corpori §402nec parcens animae: Taenara et aspero §403regnum sub domino limen et obsidens §404custos non facili Cerberus ostio §405rumores vacui verbaque inania §406et par sollicito fabula somnio.
死亡是不可分割的,不仅对肉体有害,亦不放过灵魂:泰纳隆、以及在暴虐的主宰统治下的冥国,还有把守着门户而令人难以通过的看门犬刻耳柏洛斯,全都是虚无的传闻、空洞的话语,是等同于焦虑梦境的虚构故事。
§407quaeris quo iaceas post obitum loco?
你问死后你将躺在什么地方?
§408quo non nata iacent. —
躺在未出生者所躺的地方。
§409Quid, maesta Phrygiae turba, laceratis comas §410miseramque tunsae pectus effuso genas
为何,フリュギア的悲伤人群啊,你们要撕扯头发,捶胸顿足,用涌流的泪水湿润悲惨的双颊?
§411fletu rigatis? levia perpessae sumus, §412si flenda patimur.
如果我们所遭受的只是值得哭泣的事,那我们所受的苦便算轻了。
Ilium vobis modo, §413mihi cecidit olim.
特洛伊对你们而言只是现在才灭亡,但对我而言早已毁灭。
cum ferus curru incito §414mea membra raperet et gravi gemeret sono §415Peliacus axis pondere Hectoreo tremens.
当那残暴的人用疾驰的战车拖曳我丈夫的遗体,重重地发出呻吟般的声响,佩里翁的战车轴因赫克托尔的重压而颤抖轧作一团之时。
§416tunc obruta atque eversa quodcumque accidit §417torpens malis rigensque sine sensu fero.
从那时起,我便被击碎和颠覆,无论后来发生什么,我都因不幸而麻木僵硬,毫无知觉地承受着。
§418iam erepta Danais coniugem sequerer meum, §419nisi hic teneret: hic meos animos domat §420morique prohibet; cogit hic aliquid deos §421adhuc rogare— tempus aeramnae addidit, §422hic mihi malorum maximum fructum abstulit, §423nihil timere: prosperis rebus locus §424ereptus omnis, dira qua veniant habent, §425miserrimum est timere, cum speres nihil.
我本已摆脱达奈人去追随我的丈夫,若非这孩子留住了我:是他驯服了我的心,阻止我死去;是他强迫我至今还要向神明乞求些什么——他给我的苦难增加了时间,他夺走了我痛苦之中的最大果实,即“一无所惧”:顺境的余地已被全部夺走,而灾难仍有其降临的途径;在一无所望之时仍要恐惧,这是最悲惨的事。
§426Quis te repens commovit afflictam metus?
是什么突然降临的恐惧惊扰了备受折磨的你?
§427Exoritur aliquod maius ex magno malum, §428nondum mentis Ilii fatum stetit.
在巨大的灾难中正生出某种更大的灾难,特洛伊注定灭亡的命运仍未画上句号。
§429Et quas reperiet, ut velit, clades deus?
就算神明想要,他还能找到什么废墟?
§430Stygis profundae claustra et obscuri specus §431laxantur et, ne desit e versis metus, §432hostes ab imo conditi Dite exeunt— §433solisne retro pervium est Danais iter?
深邃的斯提克斯的重门和阴暗的洞穴正在敞开,为了不让毁灭的国家失去恐惧,深藏于冥府最底层的仇敌正在走出来—— 难道唯独达奈人有重返阳间的通道吗?
§434certe aequa mors est— turbat atque agitat Phrygas §435communis iste terror, hic proprie meum §436exterret animum, noctis horrendae sopor.
死亡确实应当是平等的—— 这共同的恐惧惊扰并动荡着フリュギア人,但这却专门惊吓了我的心灵,即这可怖之夜的睡眠。
§437Quae visa portas? effer in medium metus.
你带来了什么幻象? 把你的恐惧在众人面前说出来。
§438Partes fere nox alma transierat duas §439clarumque septem verterant stellae iugum; §440ignota tandem venit afflictae quies §441brevisque fessis somnus obrepsit genis, §442si somnus ille est mentis attonitae stupor: §443cum subito nostros Hector ante oculos stetit, §444non qualis ultro bella in Argivos ferens §445Graias petebat facibus Idaeis rates, §446nec caede multa qualis in Danaos furens §447vera ex Achille spolia simulato tulit, §448non ille vultus flammeum intendens iubar, §449sed fessus ac deiectus et fletu gravis §450similisque maesto, squalida obtectus coma.
慈爱的黑夜已几乎过去了三分之二,七颗星已转动了它们闪亮的战车;饱受折磨的我终于迎来了未知的安宁,短暂的睡眠悄悄爬上我疲惫的双眼,如果那可以被称为睡眠,而不是震惊之极的心灵麻木的话:突然间,赫克托尔伫立在我的眼前,并非是他主动向阿耳戈斯人宣战、手持伊达山的火炬逼近希腊战船时的英姿,亦非他在达奈人中狂怒地大肆杀戮、从伪装的阿喀琉斯身上夺走真正的战利品时的模样,脸上也没有那如烈火般闪耀的光芒,而是疲惫、沮丧,因泪水而显得沉重,宛如悲伤之人,被蓬乱污秽的头发覆盖。
§451iuvat tamen vidisse; tum quassans caput: §452'dispelle somnos' inquit et natum eripe, §453o fida coniunx: lateat, haec una est salus.
然而,能见到他仍是欣慰;接着,他摇着头说: ‘驱散睡眠,’他说,‘救出我们的儿子,忠实的妻子啊:让他藏起来,这是唯一的生路。
§454omitte fletus— Troia quod cecidit gemis?
别再哭了——你是在为特洛伊的毁灭而叹息吗?
§455utinam iaceret tota.
但愿它整座城市都倒塌了。
festina, amove §456quocumque nostrae parvulam stirpem domus.
快点,把我们家族的这棵幼小苗木带到随便什么地方去。
' §457mihi gelidus horror ac tremor somnum expulit, §458oculosque nunc huc pavida, nunc illuc ferens §459oblita nati misera quaesivi Hectorem: §460fallax per ipsos umbra complexus abit.
’ 冰冷的战栗和颤抖将我的睡眠驱散,我惊恐地将目光一会儿投向这里,一会儿投向那里,悲惨地忘记了儿子,只顾寻找赫克托尔:然而那虚幻的亡灵却穿过我的拥抱消失了。
§461O nate, magni certa progenies patris, §462spes una Phrygibus, unica adflictae domus, §463veterisque suboles sanguinis nimium inclita §464nimiumque patri similis: hos vultus meus §465habebat Hector, talis incessu fuit
噢,儿子啊,伟大父亲的可靠骨肉,フリュギア人唯一的希望,饱受折磨的家族唯一的依靠,古老血脉中无比显赫的后裔,且与你父亲太像了:我的赫克托尔就长着这样的面容,连走路的姿态也一模一样

词汇与语法注释

  1. 376non prodest animam tradere funeri / sed restat miseris vivere longius? — 这两句构成了一个关于灵魂死后状态的选择疑问句,对比了死后彻底消亡与惨痛生存继续存在的两种可能性。
  2. 385Pegaseo gradu — “以柏伽索斯般的步伐”是方式夺格,比喻时间流逝之极速。
  3. 411levia perpessae sumus / si flenda patimur — “如果我们只是遭受了应当哭泣的事”这一条件从句表达了一种矛盾的放弃,意味着凡是流泪就能解决的灾难,相比于他们已经经历的彻底毁灭而言,都是轻微的。
  4. 414mea membra — 字面意思是“我的肢体”,但安德洛玛刻将丈夫赫克托尔与自己视为一体,这里指的是被拖拽的丈夫的遗体。
  5. 418sequerer ... nisi hic teneret — 使用虚拟式未完成过去时的现在反事实条件句,强调儿子的存在(hic)是安德洛玛刻至今仍然苟活的唯一原因。

引用这一段

小塞内卡, 特洛伊妇女 §376-465. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi002.humanitext-lat2:376-465

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。