Humanitext Reader

小塞内卡 · 赫拉克勒斯 §993-1083

赫尔克里士残杀妻子儿女与对眠神的祈祷

第 12 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

陷入疯狂的赫尔克里士将自己的妻子和孩子误认为是仇敌的后代并残忍杀害。随后,赫尔克里士力竭并陷入深沉的昏睡,阿姆菲特律翁与歌队向眠神祈祷,期盼他的疯狂消退、恢复理性。

§993pharetramque solvit, stridet emissa impetu §994harundo— medio spiculum collo fugit §995vulnere relicto,
他解开箭筒,猛烈射出的箭矢发出尖啸,箭簇在颈部中央穿过,留下了伤口。
§995bCeteram prolem emam §996omnisque latebras, quid moror? maius mihi
其余的子嗣我也要搜寻出来,以及他们所有的藏身之处;我为何迟疑?
§997bellum Mycenis restat, ut Cyclopia §998eversa manibus saxa nostris concidant.
更大的战争还在迈锡尼等待着我,好让那由巨人建造的巨石在我们的双手下倾覆倒塌。
§999huc eat et illuc valva deiecto obice §1000rumpatque postes; culmen impulsum labet.
让门扉在门闩被击落后四处飞散,让门柱断裂;让受冲击的屋顶摇晃坠落。
§1001perlucet omnis regia: hic video abditum §1002gnatum scelesti patris,
整个宫殿一览无遗:在这里,我看到了躲藏着的那罪恶之父的儿子。
§1002bEn blandas manus §1003ad genua tendens voce miseranda rogat:
看啊,他伸出讨好的双手伸向我的膝盖,用可怜的声音哀求。
§1004scelus nefandum, triste et aspectu horridum!
无法言说的罪恶,悲惨且令人目不忍睹!
§1005dextra precantem rapuit et circa furens §1006bis ter rotatum misit; ast illi caput §1007sonuit, cerebro tecta disperso madent.
他的右手夺过了恳求的孩子,在狂怒中旋转了两三圈然后抛出;而那孩子的头颅撞碎了,飞溅的脑浆浸湿了房屋。
§1008at misera, parvum protegens gnatum sinu, §1009Megara furenti similis e latebris fugit.
但那可怜的麦加拉,将幼子护在怀中,像发疯一般从藏身处逃了出来。
§1010Licet tonantis profuga condaris sinu, §1011petet undecumque temet haec dextra et feret.
即便你作为逃亡者躲藏在雷神的怀里,这只右手也会从任何地方找到你并将你带走。
§1012Quo misera pergis? quam fugam aut latebram petis?
可怜的妇人,你往何处去? 你寻找怎样的逃路或藏身之所?
§1013nullus salutis Hercule infesto est locus.
当赫尔克里士与你为敌时,没有任何安全之地。
§1014amplectere ipsum potius et blanda prece §1015lenire tempta,
倒不如去拥抱他,用温和的哀求试着去抚慰他。
§1015bParce iam, coniunx, precor, §1016agnosce Megaram.
夫君,求你现在宽恕我,认出麦加拉吧。
gnatus hic vultus tuos §1017habitusque reddit; cernis, ut tendat manus?
这个孩子正重现着你的容貌和仪态;你看到他如何伸出双手了吗?
§1018Teneo novercam.
我抓住了我的继母。
sequere, da poenas mihi §1019iugoque pressum libera turpi Iovem; §1020sed ante matrem parvulum hoc monstrum occidat.
跟着我,向我偿还罪责,并将受屈辱之轭压迫的朱庇特解放;但在此之前,让这个小怪物死在母亲面前。
§1021Quo tendis amens? sanguinem fundes tuum?
你疯了吗,要走向何方? 你要流你自己的血吗?
§1022Pavefactus infans igneo vultu patris §1023perit ante vulnus, spiritum eripuit timor.
极度恐惧的婴儿,在父亲火焰般的目光下,在受伤前便已死去,恐惧夺走了他的呼吸。
§1024in coniugem nunc clava libratur gravis: §1025perfregit ossa, corpori trunco caput §1026abest nec usquam est.
沉重的木棒现在向着妻子挥舞:它击碎了骨头,头颅从残破的躯体上消失了,无处可寻。
cernere hoc audes, nimis §1027vivax senectus? si piget luctus, habes
你竟敢目睹这一切吗,过于长寿的老迈之年?
§1028mortem paratam: pectus in tela indue, §1029vel stipitem istuc caede nostrorum inlitum §1030converte, falsum ac nomini turpem tuo §1031remove parentem, ne tuae laudi obstrepat. —
如果你厌倦了悲伤,你有现成的死路:将你的胸膛迎向他的武器,或者将那涂抹了我们至亲之血的木棒转向你自己,去除一个虚假且辱没你名字的父亲,免得他妨碍你的荣耀。
§1032quo te ipse, senior, obvium morti ingeris?
老人啊,你为何自己迎向死亡?
§1033quo pergis amens? profuge et obtectas late §1034unumque manibus aufer Herculeis scelus.
你疯了吗,往何处去? 快逃走并躲藏起来,从赫尔克里士的手中夺走这唯一的罪行。
§1035Bene habet, pudendi regis excisa est domus.
很好,那令人羞耻之王的家族已被消灭。
§1036tibi hunc dicatum, maximi coniunx Iovis, §1037gregem cecidi; vota persolvi libens §1038te digna, et Argos victimas alias dabit.
伟大朱庇特的妻子啊,向你献上这专属的祭品,我已将其宰杀;我满怀喜悦地履行了配得上你的誓言,阿耳戈斯还将提供其他的牺牲。
§1039Nondum litasti, nate: consumma sacrum.
儿子啊,你还没有完成完美的祭祀:完成这神圣仪式吧。
§1040stat ecce ad aras hostia, expectat manum §1041cervice prona; praebeo occurro insequor:
看啊,牺牲就站在祭坛旁,垂下脖颈等待着你的手;我奉献自己,我迎上前,我跟随而来:杀了我吧。
§1042macta— quid hoc est? errat acies luminum
——这是怎么回事? 我的视线模糊了,悲伤使我的视力迟钝了吗?
§1043visusque maeror hebetat? an video Herculis §1044manus trementes? vultus in somnum cadit
还是我看到了赫尔克里士的手在颤抖?
§1045et fessa cervix capite summisso labat; §1046flexo genu iam totus ad terram ruit, §1047ut caesa silvis ornus aut portum mari
他的面容陷入沉睡,疲惫的脖颈随着垂下的头颅而摇晃;随着双膝弯曲,他现在整个人都瘫倒在地上,犹如森林中被砍伐的梣树,或是将为海洋带来港湾的防波堤。
§1048datura moles, vivis an leto dedit §1049idem tuos qui misit ad mortem furor?
你还活着,还是那将你的至亲送往死亡的同一种狂怒,也将你送往了毁灭?
§1050sopor est: reciprocos spiritus motus agit.
是沉睡:他正进行着起伏的呼吸。
§1051detur quieti tempus, ut somno gravi §1052vis victa morbi pectus oppressum levet.
给他的歇息一些时间,好让在沉重的睡眠中疾病被克服的力量能减轻他受压迫的胸口。
§1053removete, famuli, tela, ne repetat furens.
仆人们,拿走武器,免得他狂乱中再次寻找。
§1054Lugeat aether magnusque parens §1055aetheris alti tellusque ferax §1056et vaga ponti mobilis unda, §1057tuque ante omnis qui per terras §1058tractusque maris fundis radios §1059noctemque fugas ore decoro, §1060fervide Titan: obitus pariter §1061tecum Alcides vidit et ortus §1062novitque tuas utrasque domos.
让天穹哀悼吧,还有高空天穹的伟大父亲,以及肥沃的大地,还有动荡海洋的漂泊波涛,尤其是你,在陆地和海洋的广阔区域中倾洒光芒,并用美丽的容颜驱散黑夜的炽热的提坦:阿尔基德斯与你一同目睹了日落与日出,并且知晓你的两处居所。
§1063Solvite tantis animum monstris, §1064solvite superi, §1065rectam in melius flectite mentem.
从如此巨大的怪物中释放他的心灵吧,释放他吧,天上的神明啊;将他扭曲的心智转向更好的一面。
§1066tuque, o domitor Somne malorum, §1066brequies animi, §1067pars humanae melior vitae, §1068volucre o matris genus Astraeae, §1069frater durae languide Mortis, §1070veris miscens falsa, futuri §1071certas et idem pessimus auctor, §1072pater o rerum, portus vitae, §1073lucis requies noctisque comes, §1074qui par regi famuloque venis, §1075pavidum leti genus humanum §1076cogis longam discere noctem: §1077placidus fessum lenisque fove, §1078preme de victum torpore gravi; §1079sopor indomitos alliget artus §1080nec torva prius pectora linquat, §1081quam mens repetat pristina cursum.
而你,哦,克服灾祸的眠神,心灵的憩息,人类生命中更好的一部分,哦,母亲阿斯特赖亚的羽翼后代,严酷死神的慵懒兄弟,假作真时真亦假,关于未来确凿的引导者,同时也是最糟的宣告者,哦,万物之父,生命的港湾,光明的休息与黑夜的伴侣,你对君王与仆役等同走来,迫使畏惧死亡的人类去学习那漫长黑夜的课程:温和且轻柔地抚慰疲惫的他,用沉重的麻木制服并压制他;让沉睡束缚他无法驯服的肢体,也不要让它离开他严酷的胸口,直到他先前的理智重新回到其轨道。
§1082En fusus humi saeva feroci §1083corde volutat somnia
看啊,他倒在地上,在他凶狠的心中正翻腾着野蛮的梦境。

词汇与语法注释

  1. 993pharetramque solvit — 动词“solvit”在此意为“解开”或“打开”,指赫尔克里士在疯狂状态下解开箭筒以取出武器。
  2. 994medio collo — 表示场所或路径的夺格,意为“(穿过)颈部中央”。此处可理解为省略了前置词“in”或“per”的结构。
  3. 1010Licet... condaris — 连词“licet”搭配现在时虚拟语气“condaris”(具有被动或中动意义)构成让步从句(“即使……”)。名词“profuga”与主语呈同格关系。
  4. 1030falsum ac nomini turpem tuo remove parentem — 形容词“falsum”与“turpem”修饰“parentem”(指阿姆菲特律翁自身)。“remove”为命令式。阿姆菲特律翁利用赫尔克里士的幻觉,自虐般地劝其杀死自己这个“假”父亲以结束悲剧。
  5. 1047datura — 修饰“moles”(大堤、防波堤)的将来主动分词,表示目的、意图或注定的结果(“旨在提供港湾”)。
  6. 1075pavidum leti — 形容词“pavidus”(恐惧的)通常支配宾格性属格“leti”(对死亡),用以表示恐惧的对象。

引用这一段

小塞内卡, 赫拉克勒斯 §993-1083. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi001.humanitext-lat2:993-1083

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。