Humanitext Reader

小塞内卡 · 赫拉克勒斯 §86-192

朱诺召唤疯狂之灵与歌队的拂晓之歌

第 2 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

朱诺召唤复仇女神与狂躁之灵,企图使赫尔克里陷入疯狂并亲手毁灭其家庭。与此同时,歌队歌唱黎明的到来,将平淡宁静的田园生活与世人虚妄的野心进行对比,并感叹死亡的不可避免。

§86adsint ab imo Tartari fundo excitae §87Eumenides, ignem flammeae spargant comae, §88viperea saevae verbera incutiant manus,
让那些从塔耳塔洛斯最深处被唤醒的厄里倪厄斯来到此地,让她们如火的头发散播火焰,让她们残酷的手挥舞起毒蛇的鞭。
§89i nunc, superbe, caelitum sedes pete, §90humana temne.
去吧,傲慢的人,去寻找天神们的居所,去藐视凡人的一切吧。
iam Styga et manes ferox
你现在竟狂妄地以为自己已经逃离了斯堤克斯和亡灵吗?
§91fugisse credis? hic tibi ostendam inferos,
在此我要向你展示冥界。
§92revocabo in alta conditam caligine, §93ultra nocentum exilia, discordem deam §94quam munit ingens montis oppositi specus; §95educam et imo Ditis e regno extraham §96quicquid relictum est: veniet invisum Scelus §97suumque lambens sanguinem Impietas ferox §98Errorque et in se semper armatus Furor — §99hoc hoc ministro noster utatur dolor.
我将唤回那隐藏在深沉黑暗中的神,在那罪人流刑地的彼方,唤回不和的女神,对峙之山的巨大洞窟守卫着她;我将把她带出,并从迪斯最深处的王国中拖出所剩的一切:那令人憎恶的“罪恶”将降临,还有舐食着自己鲜血的凶残“不敬”, “迷误”,以及永远针对自己武装起来的“狂躁”—— 让这,让这仆役为我的痛苦所用。
§100Incipite, famulae Ditis, ardentem citae §101concutite pinum et agmen horrendum anguibus §102Megaera ducat atque luctifica manu §103vastam rogo flagrante corripiat trabem,
开始吧,迪斯的侍女们,迅速摇晃那燃烧的松明,让梅盖拉率领那被毒蛇缠绕的可怕队伍,并用她那带来悲伤的手,从熊熊燃烧的柴堆中夺走巨大的木柱。
§104hoc agite, poenas petite vitiatae Stygis.
去做这件事,为被侵犯的斯堤克斯寻求惩罚。
§105concutite pectus, acrior mentem excoquat §106quam qui caminis ignis Aetnaeis furit: §107ut possit animo captus Alcides agi, §108magno furore percitus, vobis prius §109insaniendum est.
震颤他的胸膛,让比埃特纳熔炉中狂野燃烧的火焰更剧烈的火,灼烧他的心灵:为了让失去理智的阿尔克伊得斯能够被驱使,被巨大的狂野所激发,你们自己必须首先陷入疯狂。
Iuno, cur nondum furis?
朱诺啊,你为何还不发狂?
§110me me, sorores, mente deiectam mea §111versate primam, facere si quicquam apparo §112dignum noverca; vota mutentur mea: §113natos reversus videat incolumes precor
把我,先把我,姐妹们,从我的理智中抛出并彻底颠覆,如果我正准备做任何配得上继母身份的事;让我的誓愿改变:我祈祷,当他归来时,能看到他的孩子们平安无事,并且以他强壮的手安然返回。
§114manuque fortis redeat, inveni diem, §115invisa quo nos Herculis virtus iuvet.
我找到了这一天,赫尔克里那令人憎恨的德行将会帮助我们。
§116me vicit: et se vincat et cupiat mori
他战胜了我:现在让他战胜自己,并渴望死去,在他从冥界返回之后。
§117ab inferis reversus, hic prosit mihi §118Iove esse genitum, stabo at, ut certo exeant
在此,愿我是朱庇特之子的身份能对我有所助益。
§119emissa nervo tela, librabo manu, §120regam furentis arma, pugnanti Herculi §121tandem favebo — scelere perfecto licet §122admittat illas genitor in caelum manus.
但我将伫立,为了让那些从弓弦中射出的箭能准确命中,我将用手去瞄准,我将引导疯狂者的武器,对战斗中的赫尔克里我最终将予以成全——一旦罪恶完成,且让他的生父将那双手接引至天庭。
§123Movenda iam sunt bella: clarescit dies §124ortuque Titan lucidus croceo subit.
现在必须发动战争:天色渐明,光辉的提坦随着藏红花色的晨曦升起。
§125Iam rara micant sidera prono §126languida mundo; nox victa vagos §127contrahit ignes luce renata, §128cogit nitidum Phosphoros agmen: §129signum celsi glaciale poli §130septem stellis Arcados ursae §131lucem verso temone vocat.
如今稀疏的星辰在倾斜而暗淡的苍穹中闪烁;被征服的黑夜随着光芒的新生,收拢了它那些流散的火光,启明星驱赶着那闪耀的群星队伍:高耸冰冷极点的星座,带着阿卡斯大熊座的七颗星,拨转了车辕,将光明唤回。
§132Iam caeruleis evectus equis §133Titan summa prospicit Oeta; §134iam Cadmeis incluta Bacchis §135aspersa die dumeta rubent §136Phoebique fugit reditura soror.
如今,提坦乘着他那青色的马匹,已在奥伊塔山顶俯瞰;如今,因卡德摩斯的巴克科斯信女而闻名的灌木丛,洒满了晨光,变得通红,而福玻斯的妹妹已经逃离,但注定还会回来。
§137labor exoritur durus et omnis §138agitat curas aperitque domos.
繁重的劳作开始兴起,并唤醒了所有的忧虑,敞开了千家万户的门。
§139Pastor gelida cana pruina §140grege dimisso pabula carpit; §141ludit prato liber aperto §142nondum rupta fronte iuvencus, §143vacuae reparant ubera matres; §144errat cursu levis incerto §145molli petulans haedus in herba.
牧人在冰冷发白的白霜中,放出了他的羊群,采食牧草;小公牛在开阔的草地上自由地嬉戏,它的额头尚未被犄角刺破,闲暇的母牛们正在恢复它们的乳房;活泼的小山羊以轻盈而飘忽的步履在柔软的草地上游荡。
§146Pendet summo stridula ramo §147pinnasque novo tradere soli §148gestit querulos inter nidos §149Thracia paelex, §150turbaque circa confusa sonat §151murmure mixto testata diem.
那在最高枝头栖息、发出唧唧声的,渴望将羽翼交托给新太阳的,在它那悲怨的巢穴之中的,是色雷斯的爱人,而在她周围,嘈杂喧闹的鸟群鸣叫,混杂的低语证实着白昼的降临。
§152Carbasa ventis credit dubius §153navita vitae, §154laxos aura complente sinus,
那对生命感到迟疑的船员,将他的风帆托付给风,微风吹拂着鼓胀起宽松的帆腹。
§155hic exesis pendens scopulis §156aut deceptos instruit hamos §157aut suspensus spectat pressa §158praemia dextra: §159sentit tremulum linea piscem.
此处,有人在侵蚀的岩石上身子悬空,或正在整理诱鱼的钩,或悬立着,用紧握的右手注视着他的猎物:鱼线感觉到了颤动的鱼。
§160Haec, innocuae quibus est vitae §160btranquilla quies §161et laeta suo parvoque domus; §162spes immanis §163urbibus errant trepidique metus.
这些,是给那些拥有无害生活的宁静安详之人,以及那因自己的微薄财富而感到快乐的家园;而巨大的希望与战栗的恐惧在城市中游荡。
§164Ille superbos aditus regum §165duraeque fores expers somni §166colit, hic nullo fine beatas §167componit opes gazis inhians §168et congesto pauper in auro.
那个人终日不眠,造访着君王傲慢的府邸和那坚闭的门扉;这个人无止境地积攒着幸福的财富,渴望着宝藏,在堆积的黄金中却依然贫穷。
§169Illum populi favor attonitum §170fluctuque magis mobile vulgus §171aura tumidum tollit inani; §172hic clamosi rabiosa fori §173iurgia vendens §174improbus iras et. verba locat.
那一个被民众的热情所震慑,随着那比波涛更易变的人群,被虚无之风高高抬起,光芒万丈;这一个出售喧闹广场上的狂暴口角,邪恶地出卖自己的愤怒与言辞。
§175Novit paucos secura quies, §176qui velocis memores aevi §177tempora numquam reditura tenent,
无忧无虑的宁静鲜为人知,他们铭记着那飞逝的韶华,紧紧抓住那永不复返的时光。
§178dum fata sinunt, vivite laeti: §179properat cursu vita citato §179bvolucrique die §180rota praecipitis vertitur anni; §181durae peragunt pensa sorores §182nec sua retro fila revolvunt.
在命运允许之时,快乐地生活吧:生命正以疾速的步伐奔驰,在飞逝的一日中,那飞快逝去的一年的轮轴正在旋转;无情的姐妹们已经完成了她们纺织的任务,也不曾将她们的线往回倒转。
§183At gens hominum fertur rapidis §184obvia fatis incerta sui: §185Stygias ultro quaerimus undas.
但人类却被带向前去,迎接着迅疾的命运,无法主宰自己:我们自愿寻找斯堤克斯的波涛。
§186nimium, Alcide, pectore forti §187properas maestos visere manes: §188certo veniunt tempore Parcae, §189nulli iusso cessare licet, §190nulli scriptum proferre diem: §191recipit populos urna citatos.
阿尔克伊得斯啊,你以过于坚强的胸怀,太急于去拜访那些忧伤的亡灵了:帕尔卡们会在确定的时刻降临,一旦被命令,任何人都不得停留,任何人都不得推迟那注定的日子:骨灰罐接收着那些被召唤的人们。
§192Alium multis gloria terris
在许多土地上的荣耀,使另一个人……

词汇与语法注释

  1. §99hoc hoc ministro noster utatur dolor — `utatur` 是动词 `utor` 的虚拟式现在时第三人称单数,该动词要求夺格宾语。主语是 `noster dolor`(我们的痛苦),宾语是 `hoc hoc ministro`(这、这名仆役/手段)。
  2. §108-109vobis prius insaniendum est — 由动动词(将来被动分词) `insaniendum` 和 `est` 构成的无人称义务句。与格 `vobis` 表示施事者(“由你们”),意为“你们自己必须首先陷入疯狂”。
  3. §110-111me me, sorores, mente deiectam mea versate primam — 分词短语 `mente deiectam`(失去理智的)修饰宾格代词 `me`(以及 `primam`)。夺格 `mente... mea` 表示剥夺或分离。
  4. §146-149Pendet summo stridula ramo ... Thracia paelex — 诗歌中的倒装(离隔结构)。主动词 `Pendet` 居于首位,中间夹杂了多个修饰和插入成分,最终指向第149行出现的主语 `Thracia paelex`(色雷斯的爱人,即被化为夜莺的菲洛美拉)。
  5. §160-160bHaec, innocuae quibus est vitae tranquilla quies — 在关系从句 `quibus est... quies` 中,`quibus` 是“所有格与格”(作所有者),先行词是句首的指示代词 `Haec`。属格 `innocuae... vitae` 修饰 `quies`,表示“无害生活的宁静安详”。

引用这一段

小塞内卡, 赫拉克勒斯 §86-192. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi001.humanitext-lat2:86-192

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。