Humanitext Reader

小塞内卡 · 赫拉克勒斯 §632-716

赫尔克里出击与特塞乌斯对冥界的叙述

第 8 段,共 15 段 · 拉丁语

内容简介

在赫尔克里动身去向吕科斯复仇之后,特塞乌斯应安菲特律翁之请,开始描述从斯巴达的泰纳罗斯开始的荒凉而恐怖的冥界之旅,详细说明了各种灾难的拟人化形象以及冥河的景象。

§632auxilia venit? vidit hoc tantum nefas
难道有人来援助?
§633defensus orbis? cur diem questu tero?
那被拯救了的世界难道眼看着这般巨大的罪恶? 我为何在哀叹中虚度光阴?
§634mactetur hostia, hanc ferat virtus notam §635fiatque summus hostis Alcidae Lycus.
让祭品被宰杀吧,让勇气承受这一印记,且让吕科斯成为阿尔基德斯最大的敌人。
§636ad hauriendum sanguinem inimicum feror: §637Theseu, resiste, ne qua vis subita ingruat.
我正奔去痛饮敌人的鲜血:特塞乌斯,坚守于此,免得有什么突来的力量发起袭击。
§638me bella poscunt, differ amplexus, parens, §639coniunxque differ, nuntiet Diti Lycus §640me iam redisse.
战争在召唤我,延后你们的拥抱吧,父亲,妻子也请延后;让吕科斯去向迪斯通报我已经归来的消息。
§640bFlebilem ex oculis fuga, §641regina, vultum, tuque nato sospite §642lacrimas cadentes reprime: si novi Herculem, §643Lycus Creonti debitas poenas dabit,
驱散你眼中的悲伤神情吧,王妃,而你,既然儿子安然无恙,止住你落下的泪水:如果我了解赫尔克里,吕科斯将向克勒翁偿还应得的惩罚。
§644lentum est dabit: dat; hoc quoque est lentum: dedit.
“将要偿还”太慢了:他正在偿还;这也很慢:他已经偿还了。
§645Votum secundet qui potest nostrum deus §646rebusque lassis adsit.
愿那能成就我们誓愿的神明赐予眷顾,并援助我们疲惫的事态。
O magni comes §647magnanime nati. pande virtutum ordinem, §648quam longa maestos ducat ad manes via, §649ut vincla tulerit dura Tartareus canis.
噢,我伟大的儿子的气壮山河的同伴啊,请展现你功业的始末,有多长的道路通向那悲伤的亡魂之所,以及那地狱之犬是如何承受那沉重锁链的。
§650Memorare cogis acta securae quoque §651horrenda menti.
你逼我回忆起那些即使对已经平静下来的心灵来说也极其可怕的事迹。
vix adhuc certa est fides §652vitalis aurae, torpet acies luminum §653hebetesque visus vix diem insuetum ferunt.
直到现在,对生命之气的确信依然稀薄,目光呆滞,迟钝的视线几乎无法承受这不习惯的白昼。
§654Pervince, Theseu, quicquid alto in pectore §655remanet pavoris neve te fructu optimo §656frauda laborum: quae fuit durum pati, §657meminisse dulce est fare casus horridos.
克服它吧,特塞乌斯,无论在你心底深处还残存着怎样的恐惧,不要让自己失去劳苦的最美果实:曾经难以忍受的事情,回想起来却是甘甜的。 请讲述那些可怕的遭遇吧。
§658Fas omne mundi teque dominantem precor §659regno capaci teque quam amotam inrita §660quaesivit Enna mater, ut iura abdita §661et operta terris liceat impune eloqui.
我向世间一切神圣法则祈求,也向统治着那广阔王国的你,以及那被掠走、母亲在恩纳徒劳寻找的你祈求,愿我能无惩罚地讲出那些隐秘的法则和被大地掩盖的事物。
§662Spartana tellus nobile attollit iugum, §663densis ubi aequor Taenarus silvis premit; §664hic ora solvit Ditis invisi domus §665hiatque rupes alta et immenso specu §666ingens vorago faucibus vastis patet §667latumque pandit omnibus populis iter.
斯巴达的大地升起高贵的人字脊,在那里,泰纳罗斯以密林压迫着海面;在此,令人憎恶的迪斯之府开启了大门,高耸的岩石裂开,伴随着无尽深渊的巨大坑口以宽阔的喉咙敞开,为所有的部族铺开一条宽阔的通道。
§668non caeca tenebris incipit. primo via; §669tenuis relictae lucis a tergo nitor §670fulgorque dubius solis afflicti cadit §671et ludit aciem:- nocte sic mixta solet §672praebere lumen primus aut serus dies.
这条通道起初并非被黑暗完全遮蔽;遗留的光芒在身后留下一抹微弱的余晖,沉落中太阳的朦胧光亮投射下来,迷惑着视线:正如在黑夜交织时,清晨或黄昏往往会提供光亮一般。
§673hinc ampla vacuis spatia laxantur locis, §674in quae omne mersum penetrat humanum genus.
从这里,宽广的空间在空无一物的地方延伸开来,没入其中的整个人类都渗透进来。
§675nec ire labor est; ipsa deducit via: §676ut saepe puppes aestus invitas rapit, §677sic pronus aer urguet atque avidum chaos, §678gradumque retro flectere haut umquam sinunt §679umbrae tenaces.
前行并非难事;道路本身就在向下引导:正如潮水常常将违背意愿的船只卷走,向下的气流与贪婪的混沌也在驱赶着,且那些执着的阴影决不允许往后退回一步。
intus immensi sinus §680placido quieta labitur Lethe vado §681demitque curas, neve remeandi amplius §682pateat facultas, flexibus multis gravem §683involvit amnem: qualis incertis vagus §684Maeander undis ludit et cedit sibi §685instatque dubius litus an fontem petat.
在内部,巨大的海湾中寂静的莱特河在平缓的浅滩上静静流淌,消除着忧虑,且为了不让再次返回的机会敞开,它以许多弯曲裹挟着沉重的河流:正像那蜿蜒曲折、伴随着不确定波浪游荡的迈安德罗斯河在戏耍,向自身让步,又步步紧逼,不知自己是在寻找彼岸还是源头。
§686palus inertis foeda Cocyti iacet; §687hic vultur, illic luctifer bubo gemit §688omenque triste resonat infaustae strigis.
死气沉沉的科绪托斯的肮脏沼泽横卧着;这里秃鹰、那里带来悲伤的猫头鹰在呻吟,且不幸的鸮鸟那悲哀的预兆在回响。
§689horrent opaca fronde nigrantes comae, §690taxo imminente quam tenet segnis Sopor, §691Famesque maesta tabido rictu iacet §692Pudorque serus conscios vultus tegit.
繁密的叶簇中黑漆漆的枝叶颤栗着,重压着的红豆杉下,懒散的“睡眠”占据着此处,悲伤的“饥饿”以消瘦的张口躺着,迟来的“羞耻”遮掩着它那知罪的脸庞。
§693Metus Pavorque + Funus et frendens Dolor §694aterque Luctus sequitur et Morbus tremens §695et cincta ferro Bella; in extremo abdita §696iners Senectus adiuvat baculo gradum.
“恐惧”与“恐慌”,[死]与咬牙切齿的“痛苦”,黑色“哀恸”紧随其后,还有颤抖的“疾病”,以及披坚执锐的“战争”;隐藏在最末端的,步履蹒跚的“衰老”用拐杖辅助着步伐。
§697Estne aliqua tellus Cereris aut Bacchi ferax?
难道有什么土地能丰产谷物或葡萄?
§698Non prata viridi laeta facie germinant §699nec adulta leni fluctuat Zephyro seges; §700non ulla ramos silva pomiferos habet: §701sterilis profundi vastitas squalet soli §702et foeda tellus torpet aeterno situ.
没有草地以绿色的喜人面貌萌芽,也没有成熟的庄稼在温和的西风中起伏;没有任何森林拥有结满果实的枝头:深邃土地的不毛荒芜显得一片凄凉,肮脏的大地在永恒的荒废中陷入麻木。
§704immotus aer haeret et pigro sedet §705nox atra mundo: cuncta maerore horrida §706ipsaque morte peior est mortis locus.
凝固的空气悬滞着,黑夜沉闷地笼罩着世界:万物因悲哀而显得骇人,这死亡之地本身比死亡更加糟糕。
§707Quid ille opaca qui regit sceptro loca, §708qua sede positus temperat populos leves?
那用王权统治黑暗之地的君王,又是坐在何等宝座上治理着那些轻飘飘的子民?
§709Est in recessu Tartari obscuro locus, §710quem gravibus umbris spissa caligo alligat.
在塔尔塔罗斯隐秘阴暗的角落有一处地方,浓密的迷雾以沉重的阴影将其束缚。
§711a fonte discors manat hinc uno latex, §712alter quieto similis (hunc iurant dei) §713tacente sacram devehens fluvio Styga; §714at hic tumultu rapitur ingenti ferox §715et saxa fluctu volvit Acheron invius
从这里,对立的泉水自同一个源头流出,其一宛如静水(神明以此起誓),沉寂的河流载着神圣的斯提克斯流淌;而其二则伴随着巨大的喧嚣狂野地奔流,无法逆流航行的阿刻戎在波涛中翻滚着巨石。
§716renavigari. cingitur duplici vado
它被双重的浅滩所环绕……

词汇与语法注释

  1. §634hanc ferat virtus notam — 现在时虚拟语气 ferat 表示以 virtus 为主语的愿望或劝告命令(“让勇气承受这一印记/污名”)。名词 notam 指印记或污名,象征着吕科斯仍然活着的耻辱,赫尔克里的 virtus 决心将此作为需要克服的挑战而承担下来。
  2. §644dabit: dat; hoc quoque est lentum: dedit. — 通过将同一个动词 dare(在短语 poenas dare 中)从将来时(dabit)迅速转变为现在时(dat),再转变为完成时(dedit),剧烈地强调了赫尔克里复仇的迅速与确定性。通过特塞乌斯之口,未来的事件在修辞上被视作正在进行、甚至已经是既成事实。
  3. §658Fas omne mundi teque dominantem precor... ut... liceat — 主句动词 precor(祈求)以 Fas omne mundi(世间一切神圣法则)、dominantem(统治者,即普路托)以及受关系从句修饰的 te(普洛塞庇娜)为并列的直接宾语,并引出由 ut... liceat 引导的间接命令从句(以允许讲述)。
  4. §683qualis incertis vagus Maeander undis ludit — 这一比喻句利用著名的迈安德罗斯河(Maeander)的迂回曲折,来描绘冥河复杂的弯曲。关系形容词 qualis(“正如……那样的河流”)引入了由动词 ludit, cedit 和 instat 构成的比较副词从句。虚拟语气从句 dubius... petat 是一个表示交替选择的间接疑问从句,描绘了河流不确定的流向。
  5. §715invius renavigari — 形容词 invius(无法通行的)受被动不定式 renavigari(被再次航行)修饰,这是一种模仿希腊语目的或限定不定式(说明性不定式)的诗歌用法。这种用法相当于古典拉丁语散文中的第二目的动名词(supine in -u,即 renavigatu),意为“(阿刻戎河)无法逆流航行”。

引用这一段

小塞内卡, 赫拉克勒斯 §632-716. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1017.phi001.humanitext-lat2:632-716

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。