Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.4.85-9.4.94

音节长短的判定与语序调整带来的节奏

第 276 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

作者阐明了位置长音化的产生机制,批判了选择性赞美或排斥特定音脚的观点,并论述了词语的转换与重组如何产生多样的节奏,以及句首和句末音节长短的重要性。

§9.4.85veritas vero quia patitur aeque brevem esse vel longam vocalem, cum est sola, quam cum eam consonantes una pluresve praecedunt, certe ut dimensione pedum syllaba, quae est brevis, insequente alia vel longa vel brevi, quae tamen duas primas consonantes habeat, fit longa, ut " agrestem tenui musam: " nam A brevis, §9.4.86gres brevis, faciet tamen longam priorem;
然而,在实情中,因为元音在单独存在时,与在它之前有一个或多个子音时一样,同样允许自己是短的或长的,所以在音脚的度量中,一个本身是短的音节,若后面紧跟着另一个(无论是长是短)且其开头带有两个子音的音节,它确实会变长,正如: “agrestem tenui musam:” 因为A是短的, gres是短的,却使前一个音节变长;因此它把属于自己的时间分了一些给前一音节。
dat igitur illi aliquid ex suo tempore.
若非它所拥有的时间多于最简短的音节(即去掉子音后它自身所呈现的样子),这又如何可能?
quo modo, nisi habet plus quam quae brevissima, qualis ipsa esset detractis consonantibus? nunc unum tempus accommodat priori et unum accipit a sequente; ita duae natura breves positione sunt temporum quattuor.
实际上,它将一个时间让渡给前一音节,又从后一音节接受一个时间;如此一来,在自然属性上皆为短的两个音节,因位置关系便具有了四个时间。
§9.4.87miror autem ut hac opinione doctissimos homines fuisse, ut alios pedes ita eligerent aliosque damnarent, quasi ullus esset, quem non sit necesse ut oratione deprehendi.
然而我感到惊异的是,极有学问的人竟然持有这种观点,以至于挑选某些音脚而排斥另一些,仿佛有什么音脚是散文中不可避免会遇到的。
licet igitur paeana sequatur Ephorus, inventum a Thrasymacho, probatum ab Aristotele, dactylumque ut temperatos brevibus ac longis, fugiat spondeum et trochaeum, §9.4.88alterius tarditate nimia, alterius celeritate damnata, herous, qui est idem dactylus, Aristoteli amplior, iambus humilior videatur, trochaeum ut nimis currentem damnet eique cordacis nomen imponat, eademque dicant Theodectes ac Theophrastus, similia post eos Halicarnasseus Dionysius: §9.4.89irrumpent etiam ad invitos, nec semper illis heroo aut paeane suo, quem, quia versum raro facit, maxime laudant, uti licebit.
因此,即使埃福罗斯追求由色拉叙马霍斯发现、并得到亚里士多德赞同的派安步,以及扬短短格,认为它们在长短音节上调和适度,并避开双长格和扬抑格,前者因过度缓慢、后者因过分迅速而被排斥,且英雄格(即扬短短格)在亚里士多德看来更为庄重,抑扬格则更为卑俗,他甚至谴责扬抑格跑得太快并给它冠以“科尔达克斯(俚俗舞)”恶名,而塞奥德克特斯和塞奥弗拉斯特斯也持相同观点,在他们之后的哈利卡纳苏斯的狄奥尼修斯也发表了类似看法:即便人们不愿意,这些音脚也会闯入,他们也无法总是使用英雄格或他们极其称赞的派安步(他们最赞美它,正是因为它极少形成诗行)。
ut sint tamen allis alii crebriores, non verba facient, quae neque augeri nec minui nec sicuti toni modulatione produci aut corripi possint, sed transmutatio et collocatio.
即使某些音脚比其他音脚出现得更频繁,促成这一点的也不是词语本身(因为词语既不能增加也不能减少,也不能像通过曲调调节那样被拉长或缩短),而是词语的转换与重组。
§9.4.90plerique enim ex commissuris eorum vel divisione fiunt pedes; quo fit ut iisdem verbis alii atque alii versus fiant, ut memini quendam non ignobilem poetam talem exarasse: " astra tenet caelum, mare classes, area messem. " hic retrorsum fit sotadeus; itemque e sotadeo retro trimetros: " caput exeruit mobile pinus repetita. " §9.4.91miscendi ergo sunt, curandumque, ut sint plures qui placent, et circumfusi bonis deteriores lateant.
因为大多数音脚是由词语的接合或拆分而成的;由此便产生出用完全相同的词造出不同诗行的现象,正如我记得某位并非无名的诗人曾写过这样的一行诗: “astra tenet caelum, mare classes, area messem. 样,这是倒着读变成了索塔德斯体(Sotadean);同样,将索塔德斯体倒读,便又成了三步格: “caput exeruit mobile pinus repetita.” 因此,音脚应当互相混用,并应注意使令人喜爱的音脚占多数,让较差的音脚在优秀的音脚包围中隐藏起来。
nec vero ut litteris syllabisque natura mutatur, sed refert, quae cum quaque optime coeat.
确实,它们的自然本性并不会因字母和音节而改变,但关键在于哪一个与哪一个结合得最完美。
plurimum igitur auctoritatis, ut dixi, et ponderis habent longae, celeritatis breves; quae si miscentur quibusdam longis, currunt, si continuantur, exultant.
因此,正如我所说,长音节具有最多的威严与分量,短音节则具有迅速性;后者若与某些长音节相混,便会奔跑,若连续出现,则会跳跃。
§9.4.92acres, quae ex brevibus ad longas insurgunt; leniores, quae a longis ut breves descendunt.
由短音节上升到长音节的音脚显得激昂;由长音节下降到短音节的则较为平缓。
optime incipitur a longis, recte aliquando a brevibus, ut novum crimen; lenius a duabus, ut animadverti indices; sed hoc pro Cluentio recte, quia initium eius partitioni simile est, quae celeritate gaudet.
最理想的是以长音节开头,有时以短音节开头也是得当的,如“新罪(novum crimen)”;以两个短音节开头则更为平缓,如“审判官们,我注意到(animadverti iudices)”;但这在《为克鲁恩蒂乌斯辩护》中是恰当的,因为该篇演说的开篇类似于划分,而划分乐于追求迅速。
§9.4.93clausula quoque e longis firmissima est; sed venit et ut breves, quamvis habeatur indifferens ultima.
结句也同样以长音节构成的最为稳固;但它也会以短音节的形式出现,尽管最后一个音节被认为是无关紧要的。
neque enim ego ignoro, ut fine pro longa accipi brevem, quia videtur aliquid vacantis temporis ex eo, quod insequitur, accedere; aures tamen consulens meas, intelligo multum referre, verene longa sit, quae cludit, an pro longa.
因为我并非不知道,在末尾,短音节可以被视作长音节来接受,因为由于后面紧跟的内容,似乎会增加一些空余的时间;然而,根据我自己的听觉,我明白,结尾的音节到底是真正的长音,还是仅仅被视作长音,这有很大的区别。
neque enim tam plenum est dicere incipientem timere, quam illud ausus est confiteri.
因为说“开始害怕(incipientem timere)”并不如那句著名的“他胆敢承认(ausus est confiteri)”那样饱满。
§9.4.94atqui si nihil refert, brevis an longa sit ultima, idem pes erit; verum nescio quo modo sedebit hoc, illud subsistet.
然而,如果最后一个音节是短是长并无影响,那么它们将是相同的音脚;但不知为何,后者会安稳着陆,而前者则会滞涩不前。
quo moti quidam longae ultimae tria tempora dederunt, ut illud tempus, quod brevis ex loco accipit, huic quoque accederet.
受此启发,有些人给末尾的长音节赋予了三个时间,从而使短音节因其位置而获得的那个时间,也能够加到这个长音节上。
nec solum refert, quis pes claudat, sed claudentem quis antecedat.
不仅哪一个音脚作结十分重要,而且哪一个音脚在作结的音脚之前也同样重要。
retrorsum autem neque plus tribus,
不过,往回逆推,不需要超过三个音脚,

词汇与语法注释

  1. 9.4.85quae tamen duas primas consonantes habeat — 关系从句中的动词 habeat 为虚拟语气现在时,表示让步(“即便拥有两个子音”)或限制/条件(“只要其开头拥有两个子音”)。此处它明确了后续音节通过其开头的双子音,使前一个含有短元音的音节在位置上变长(positione longa)的条件。
  2. 9.4.87miror autem ut hac opinione doctissimos homines fuisse — 在动词 miror 之后,出现了 ut 引导宾格加不定式(doctissimos homines fuisse)的极罕见句式。这可能是在标准的“miror + 宾格加不定式”或“miror + quod 从句”的基础上,混入了带有感叹语气(“竟然……”)的 ut,或是间接疑问句(“他们是如何持有此种观点的”)与宾格不定式结构的杂糅。
  3. 9.4.93neque enim ego ignoro, ut fine pro longa accipi brevem — 结构“ut fine pro longa accipi brevem”作为 ignoro 的宾语。类似于 §9.4.87 中 miror ut 的例子,这是昆体良特有的破格用法,融合了引入事实的名词性 ut 从句(或带感叹语气的 ut)与宾格不定式结构。
  4. 9.4.94quo moti — 关系代名词的连接用法(linking relative)。它以整个前句的内容(末尾音节的长短所带来的声音安定感的差异)为先行词,以夺格的 quo 表示由此引发的“动机/原因”,修饰 moti(完成分词复数阳性主格,与主语 quidam 一致)。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.4.85-9.4.94. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.4.85-9.4.94

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。