Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.4.43-9.4.52

语序的变化与节奏和韵律的区别

第 272 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

本章通过具体演说引用解释了散文中避免同类词连用以及语序的重要性,并详细阐述了节奏(rhythmos)与韵律(metron)的定义及其在时间与结构上的区别。

§9.4.43ne verba quidem verbis aut nomina nominibus similiaque his continuari decet, cum virtutes etiam ipsae taedium pariant nisi gratia varietatis adiutae.
动词与动词、名词与名词以及与此类似的东西相连也是不体面的,因为即使是美德本身,如果得不到多样性的美化支持,也会令人厌烦。
§9.4.44membrorum incisorumque iunctura non ea modo est observanda quae verborum, quanquam et ut his extrema ac prima coeunt, sed plurimum refert compositionis, quae quibus anteponas.
在节与句的结合中,不仅要观察词语结合时的注意事项(尽管在这些节与句中,末端与开端也会结合),而且对于句子的组织而言,最重要的是你把什么放在什么前面。
nam et vomens frustis esculentis gremium suum et totum tribunal implevit et contra (nam frequentius utar iisdem diversarum quoque rerum exemplis, quo sint magis familiaria) saxa atque solitudines voci respondent, bestiae saepe immanes cantu flectuntur atque consistent magis insurgebat, si verteretur; nam plus est saxa quam bestias commoveri, vicit tamen compositionis decor.
因为,如果我们将“吐着食物残渣,填满了满怀和整个法庭”与相反的例子(因为我将更频繁地在不同事物上使用相同的例子,以便它们更为熟悉)“岩石与荒野对声音作出回应,凶猛的野兽也常常因歌声而回心转意并停下脚步”进行对比,如果后者的语序颠倒过来,它的气势本会更强劲地高涨;因为岩石被感动比野兽被感动是更伟大的事情,然而,组织的优美胜出了。
sed transeamus ad numeros.
但让我们转向节奏。
§9.4.45omnis structura ac dimensio et copulatio vocum constat aut numeris (numeros ῥυθμούς accipi volo) aut μέτροις, id est dimensione quadam.
言语的一切结构、计量和结合,要么由节奏(我希望“数字”被理解为节奏)组成,要么由韵律组成,即某种计量。
quod, etiamsi constat utrumque pedibus, habet tamen non simplicem differentiam.
这两者虽然都由音步组成,但它们之间有着不简单的区别。
§9.4.46nam primum numeri spatio temporum constant, metra etiam ordine, ideoque alterum esse quantitatis videtur, alterum qualitatis.
因为首先,节奏由时间的间隔组成,而韵律还由顺序组成,因此一者似乎属于数量,另一者似乎属于质量。
ῥυθμὸς est aut par ut dactylicus, §9.4.47una enim syllaba longa par est duabus brevibus (est quidem vis eadem et aliis pedibus, sed nomen illud tenet; longam esse duorum temporum, brevem unius, etiam pueri sciunt) aut sescuplex ut paeonicus: is est ex longa et tribus brevibus, aut ex tribus brevibus et longa, vel alio quoquo modo ut tempora tria ad duo relata sescuplum faciant; aut duplex, ut iambus (nam est ex brevi et longa) quique est ei contrarius.
节奏要么是均等的,如指格,因为一个长音节等于两个短音节(确实,在其他音步中也有相同的效力,但它保留了这个名称;甚至小孩子也知道长音节是两拍,短音节是一拍);要么是一点五倍的,如短长格:它由一长三短、或三短一长、或以任何其他方式组成,使三拍对两拍的比例形成一点五倍;要么是双倍的,如短长格(因为它由一短一长组成)以及与它相反的格。
§9.4.48sunt hi et metrici pedes, sed hoc interest, quod rhythmo indifferens, dactylicusne ille priores habeat breves an sequentes; tempus enim solum metitur, ut a sublatione ad positionem idem spatii sit.
这些也是韵律的音步,但区别在于,对节奏而言,那个指格音步是将短音节放在前面还是后面是无所谓的;因为它只测量时间,从而使从抬起(扬音)到落下(降音)具有相同的空间。
proinde alia dimensio est versuum; pro dactylico poni non poterit anapaestus aut spondeus, nec paean eadem ratione brevibus incipiet ac desinet.
因此,诗行的计量是不同的;不能用抑扬格或扬扬格代替指格,出于同样的原因,短长格也不能以短音节开始和结束。
§9.4.49neque solum alium pro alio pedem metrorum ratio non recipit, sed ne dactylum quidem aut forte spondeum alterum pro altero.
韵律的规则不仅不容许以一种音步代替另一种音步,甚至连一个指格或扬扬格也不容许互相替代。
itaque si quinque continuos dactylos, ut sunt ut illo " panditur interea domus omnipotentis Olympi " confundas, solveris versum.
因此,如果你把五个连续的指格混淆了,就像在那个诗句中: “与此同时,全能的奥林匹斯宫殿敞开” 你就会拆散这行诗。
§9.4.50sunt et illa discrimina, quod rhythmis libera spatia, metris finita sunt, et his certae clausulae, illi, quomodo coeperant, currunt usque ad μεταβολήν, id est transitum ad aliud rhythmi genus, et quod metrum ut verbis modo, rhythmos etiam ut corporis motu est.
还有这些区别:节奏有自由的空间,而韵律有受限的空间,后者有确定的结句,而前者则像它们开始时那样,一直奔流到“转变”,即过渡到另一种节奏,而且韵律仅体现在言语的方式中,而节奏也体现在身体的运动中。
§9.4.51inania quoque tempora rhythmi facilius accipient, quanquam haec et ut metris accidunt.
节奏也更容易接受空虚的时间(停顿),尽管这些在韵律中也会发生。
maior tamen illic licentia est, ubi tempora etiam metiuntur et pedum et digitorum ictu, et intervalla signant quibusdam notis atque aestimant, quot breves illud spatium habeat; inde τετράσημοι, πεντάσημοι deinceps longiores fiunt percussiones; nam σημεῖον tempus est unum.
然而,那里的自由度更大,在那里他们还通过脚和手指的击打来测量时间,并用某些记号标出间隔,估算该空间含有多少个短音节;由此产生了四拍、五拍以及相继更长的击打;因为一个记号就是一拍。
§9.4.52in compositione orationis certior et magis omnibus aperta servari debet dimensio.
在言语的组织中,必须保持一种更确定、且对所有人来说更显而易见的计量。
est igitur ut pedibus et metricis quidem pedibus, qui adeo reperiuntur ut oratione, ut ut ea frequenter non sentientibus nobis omnium generum excidant versus; et contra nihil non, quod est prosa scriptum, redigi possit ut quaedam versiculorum genera vel ut membra, sicut ut molestos incidimus grammaticos,
因此,它是由音步组成的,而且确实是韵律的音步,它们在言语中经常被发现,以至于在我们毫无察觉的情况下,散文中常常漏出各种诗行;反之,任何用散文写成的东西,没有一样不能被还原为某些小诗行的种类或节,正如我们遇到那些烦人的语法学家时那样,

词汇与语法注释

  1. 9.4.43verba quidem verbis aut nomina nominibus — 此处的“verba”和“nomina”并非取“言语和名字”的一般含义,而是作为“动词”与“名词”的文法词性对比来理解。这符合避免因同类词性连续使用而导致单调乏味的上下文语境。
  2. 9.4.44plurimum refert compositionis — 无人称动词“refert”表示“对……重要”,并要求相关对象的属格。此处“compositionis”(句子组织/排列)作为属格修饰“refert”。间接疑问从句“quae quibus anteponas”(你把什么放在什么前面)充当实际上的主语。
  3. 9.4.44magis insurgebat, si verteretur — 这是一个混合条件句,条件从句中的虚拟式未完成时“verteretur”与主句中的直陈式未完成时“insurgebat”相搭配。虽然表达的是与过去事实相反的假设,但使用直陈式强调了该潜在效果的逼真性或确定性。
  4. 9.4.48rhythmo indifferens, dactylicusne ille priores habeat breves an sequentes — 由“-ne... an...”引导的双重间接疑问从句(指格音步是将短音节放在前面还是后面)作为“indifferens”的补足语。“rhythmo”是表示判断基准的与格(“对于节奏而言”)。
  5. 9.4.52qui adeo reperiuntur ut oratione, ut ut ea frequenter non sentientibus nobis omnium generum excidant versus — 这是一个复杂的句式,由“adeo”(到如此程度)引导的结果状语从句(“ut... reperiuntur”)内部包含了一个嵌套的(或因抄写错误而重复的)“ut”结构。“non sentientibus nobis”是一个夺格绝对结构(在我们毫无察觉的情况下),修饰动词“excidant”(漏出)的行为。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.4.43-9.4.52. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.4.43-9.4.52

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。