Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.4.137-9.4.147

依情感调整文体结构与隐匿技巧的重要性

第 281 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

作者指出,散文的结构和节奏必须适应演说各部分的感情与内容需求,并强调“隐匿技巧”最为关键,以此结束本卷。

§9.4.137summissa, qualia ut epilogis sunt, lentas et ipsa, sed minus exclamantes exigunt.
柔和的段落,例如在结语中的那些段落,其自身也要求缓慢但较少呼喊的声音。
vult esse Celsus aliquam et superiorem compositionem, quam equidem si scirem, non docerem; sed sit necesse est tarda et supina, verum nisi ex verbis atque sententiis.
凯尔苏斯希望存在某种更“优越”的结构,至于我,如果我知道,我也不愿传授;但它必然是迟缓而慵懒的,除非这是由词句和思想所产生的。
per se si id quaeritur, satis odiosa esse non poterit.
如果这纯粹是因其自身而被追求,它就不免会变得极其令人厌恶。
§9.4.138denique, ut semel finiam, sic fere componendum quomodo pronuntiandum erit.
总之,为了毕其功于一役,我们的结构大致应当按照我们将要诵读的方式来构成。
an non ut prooemiis plerumque summissi, (nisi cum ut accusatione concitandus est iudex aut aliqua indignatione complendus) ut narratione pleni atque expressi, ut argumentis citati atque ipso etiam motu celeres sumus, ut locis ac descriptionibus fusi ac fluentes, ut epilogis plerumque deiecti et infracti?
难道我们不是在序言中通常保持克制(除非在指控中必须激发起法官的斗志,或者使其充满某种愤慨),在叙述中饱满而清晰,在论证中急速且在动作本身上也迅捷,在共同论题和描写中宽广而流畅,在结语中通常低沉而悲痛吗?
§9.4.139atqui corporis quoque motui sunt sua quaedam tempora et ad signandos pedes non minus saltationi quam modulationibus adhibetur musica ratio numerorum.
然而,身体的动作也有其特定的节奏,而节奏的音乐原理不仅用于歌唱,也同样用于舞蹈中以标示脚步。
quid? non vox et gestus accommodatur naturae ipsarum, de quibus dicimus, rerum? quo minus id mirere ut pedibus orationis, cum debeant sublimia ingredi, lenia duci, acria currere, delicata fluere. itaque tragoediae,
怎么? 难道声音和姿态不也是适应于我们所说的事物本身的性质吗? 因此,你对散文的音步应当不感到惊奇,因为它们在崇高时应当迈步,在柔和时应当被引导,在敏锐时应当奔跑,在优雅时应当流动。
§9.4.140ubi necesse est, adfectamus etiam tumorem ex spondeis atque iambis quibus maxime continetur: " en impero Argis, sceptra mi liquit Pelops.
因此,在悲剧中,在必要时,我们甚至通过扬双格和扬抑格来追求高亢的风格,悲剧主要就是由这些构成的:“看哪,我统治阿尔戈斯,佩洛普斯留给我王杖。
" At ille comicus aeque senarius, quem trochaicum vocant, pluribus trochaeis, qui trochaei ab aliis dicuntur, pyrrhichiisque decurrit;
”然而,同样是六音步、他们称之为特罗凯奥斯式的喜剧格律,却伴随着更多的特罗凯奥斯(其他人称之为特罗凯奥斯)和双短格奔驰;但它获得了多少速度,就失去了多少庄严:“那么我该怎么办?
§9.4.141sed quantum accipit celeritatis, tantum gravitatis amittit: " quid igitur faciam? non eam ne nunc quidem " Aspera vero et maledica, ut dixi, etiam ut carmine iambis grassantur: " quis hoc potest videre, quis potest pati, nisi impudicus et vorax et aleo? " In universum autem,
难道我现在也不去吗? ”然而,正如我所说,粗野和谩骂的段落即使在诗歌中也充斥着扬抑格:“谁能目睹这一切,谁能容忍这一切,除非是一个无耻之徒、饕餮和赌棍?
§9.4.142si sit necesse, duram potius atque asperam compositionem malim esse quam effeminatam et enervem, qualis apud multos et cotidie magis lascivissimis syntonorum modis saltat.
”但总的来说,如果有必要,我宁愿要一个生硬而粗糙的结构,也不要一个柔弱而无力的结构,就像现在许多人、且日益严重地随着最放荡的合奏旋律而起舞的那种结构。
ac ne tam bona quidem ulla erit, ut debeat esse continua et ut eosdem semper pedes ire.
而且没有任何一种结构是如此之好,以至于它应当是连续不断且总是以相同的音步前进。
§9.4.143nam et versificandi genus est unam legem omnibus sermonibus dare; et id cum manifestae adfectationis est (cuius rei maxime cavenda suspicio est), tum etiam taedium ex similitudine ac satietatem creat; quoque est dulcius, magis perdit amittit que et fidem et adfectus motusque omnes, qui est ut hac cura deprehensus.
因为把同一种规律强加于所有言论,这是诗作的特征;这不仅表现出明显的做作(对这种做作的怀疑是必须极力避免的),而且由于相似性而产生厌倦和饱胀感;而且它越是甜美,一旦被发现具有这种雕琢,就越会破坏并失去可信度以及所有的情感和感动。
nec potest ei credere aut propter eum dolere et irasci iudex, cui putat hoc vacare.
法官无法信任一个他认为有闲暇来做这件事的人,也无法因他而感到悲伤和愤怒。
§9.4.144ideoque interim quaedam quasi solvenda de industria sunt; et quidem illa maximi laboris, ne laborata videantur.
因此,有时我们必须故意打破某些段落的结构;而事实上,使我们的辛劳不被看出来,这需要付出最大的辛劳。
sed neque longioribus, quam oportet, hyperbatis compositioni serviamus ne, quae eius rei gratia fecerimus, propter eam fecisse videamur; et certe nullum aptum atque idoneum verbum permutemus gratia levitatis.
但是,我们不要为了结构的流畅而使用超出合适范围的超前倒置,以免我们为了这一目的所做的事情,显得纯粹是为了结构而做;并且我们绝不要为了轻快流畅而更换任何合适且恰当的词语。
§9.4.145neque enim ullum erit tam difficile, quod non commode inseri possit, nisi quod ut evitandis eiusmodi verbis non decorem compositionis quaerimus, sed facilitatem.
因为没有任何词语会如此困难,以至于不能被便利地插入,除非我们在避开这类词语时,追求的不是结构的美观,而是便利。
non tamen mirabor Latinos magis indulsisse compositioni quam Atticos, cum minus ut verbis habeant severitatis et gratiae; §9.4.146nec vitium duxerim, si Cicero a Demosthene paulum ut hac parte descivit.
然而,对于拉丁人比阿提卡人更多地沉溺于结构加工,我并不感到惊奇,因为拉丁人在词语上的严谨和优美程度较少;如果西塞罗在这一部分与德摩斯梯尼稍有偏离,我也不认为这是缺点。
Sed quae sit differentia nostri Graecique sermonis, explicabit summus liber.
但是我们与希腊语言的区别究竟是什么,最后一卷将会解释。
compositio (nam finem imponere egresso destinatum modum volumini festino) debet esse honesta, iucunda, varia.
结构(因为我急于为这已经超出预定分量的卷册画上句号)应当是高雅的、令人愉悦的和多样的。
§9.4.147eius tres partes: ordo, coniunctio, numerus.
它的三个部分是:顺序、结合、节奏。
ratio ut adiectione, detractione, mutatione; usus pro natura rerum, quas dicimus: cura ita magna, ut sentiendi atque eloquendi prior sit; dissimulatio curae praecipua, ut numeri sponte fluxisse, non arcessiti et coacti esse videantur.
其方法在于增补、删减、改变;其运用要根据我们所说的事物的性质:配虑应当如此之大,以至于思考和表述应当优先;隐蔽配虑是最为关键的,从而使节奏显得是自发流出的,而不是召集和强迫而来的。

词汇与语法注释

  1. §9.4.137satis odiosa esse non poterit — 一种强烈的类似于双重否定的表达方式,其中否定谓语 non poterit(不能)与 satis odiosa(足够令人厌恶)相结合。强调如果完全为了节奏自身而追求,其结果“不可避免地会变得极其令人厌恶和枯燥”。
  2. §9.4.139quo minus id mirere — 此处的 quo minus 接续前文,表示“因此[你应当]更少地[感到奇怪]”。动词 mirere 是第二人称单数现在时虚拟语气(mireris 的变体),表示可能或温和的劝诫(“你因此不应当对……感到奇怪”)。
  3. §9.4.143cui putat hoc vacare — 关系代词与格 cui 指代先行词 ei(雄辩家)。动词 vacare 接与格,意为“有闲暇做……,专注于……”。putat 的主语是 iudex(法官)。整句意为“法官认为其有闲暇专注于此事(即雕琢结构)的[雄辩家]”。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.4.137-9.4.147. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.4.137-9.4.147

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。