Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.3.74-9.3.81

等置同尾等基于对等与对照的修辞格

第 265 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良讨论了古人如何通过等同和相反的事物来获得言辞优雅,详细解释了基于相似性的四种修辞格(等置、同尾、同格尾、等肢句)以及对照法(antitheton),并给出了具体的例子。

§9.3.74magnae veteribus curae fuit gratiam dicendi et paribus et contrariis acquirere.
对古人来说,通过等同和相反的事物来获得言辞的优雅是极大的关注。
Gorgias in hoc immodicus, copiosus aetate utique prima Isocrates fuit.
戈尔吉亚斯在这方面毫无节制,而伊索克拉底至少在他的青年时期极为丰富。
delectatus est his etiam M. Tullius, verum et modum adhibuit non ingratae, nisi copia redundet, voluptati et rem alioqui leuem sententiarum pondere implevit.
M·吐利乌斯也喜爱这些,但他对这种只要不过度溢出就并非不愉快的快乐施加了节制,并且用思想的重量充实了在其他情况下显得轻浮的事物。
nam per se frigida et inanis adfectatio, cum in acres incidit sensus, innatam gratiam videtur habere non arcessitam.
因为一种本身冷漠而空洞的做作,当它遇到尖锐的思想时,似乎就具有了天生的而非矫揉造作的优雅。
§9.3.75similium fere quadruplex ratio est.
相似事物的法则大约有四种。
nam est primum, quotiens verbum verbo aut non dissimile valde quaeritur, ut " puppesque tuae pubesque tuorum; " et sic in hac calamitosa fama quasi in aliqua perniciosissima flamma, et non enim tam spes laudanda quam res est, aut certe par et extremis syllabis consonans: non verbis, sed armis.
第一种是,每当寻求一个与另一个词并非极不相似的词时,例如 “你的船只和你的人民的青年” 同样,“在这场灾难性的传闻中,仿佛在某种最具破坏性的火焰中”,以及“因为不应该称赞希望,而应该称赞现实”,或者至少是相等的且在末尾音节上谐音的:“不是用言语,而是用武器。
§9.3.76sed hoc quoque, quotiens in sententias acres incidit, pulchrum est: quantum possis, in eo semper experire, it prosis.
” 但这也一样,每当遇到尖锐的思想时,就是美丽的:“在你能力所及的范围内,始终努力,以便有所帮助。
hoc est πάρισον, ut plerisque placuit.
”正如大多数人所同意的,这就是等置。
Theo Stoicus πάρισον existimat, quod sit e membris non dissimilibus.
斯多葛派的塞翁认为等置是由并非不相似的肢体组成的。
§9.3.77secundum, ut clausula similiter cadat, syllabis iisdem in ultimam partem collatis: ὁμοιοτέλευτον vocant similem duarum sententiarum vel plurium finem: non modo ad salutem eius exstinguendam, sed etiam gloriam per tales viros infingendam.
第二种是,句尾以类似的方式落下,将相同的音节放在最后部分:他们将两个或更多句子的相似结尾称为同尾:“不仅是为了扑灭他的安全,也是为了通过这样的人来摧毁他的光荣。
ex quibus fere fiunt, non tamen ut semper utique ultimis consonent, quae τρίκωλα dicuntur: vicit pudorem libido, timorem audacia, rationem amentia.
”从中通常会产生被称为三肢句的句子,尽管它们并不总是与最末尾的音节谐音:“情欲战胜了羞耻,胆量战胜了恐惧,疯狂战胜了理性。
sed in quaternas quoque ac plures haec ratio ire sententias potest.
”但这种法则也可以延伸到四个或更多的句子中。
fit etiam singulis verbis: Hecuba hoc dolet, pudet, piget; et abiit, excessit, erupit, evasit.
这甚至发生在单个词上:“赫卡巴为此痛苦、羞耻、厌恶”;以及“他走了,他离去,他冲出,他逃脱。
§9.3.78tertium est, quod in eosdem casus cadit, ὁμοιόπτωτον dicitur.
” 第三种是落入相同格的,被称为同格尾。
sed neque, quod finem habet similem, utique in eundem venit finem ὁμοιόπτωτον, quia ὁμοιόπτωτον est tantum casu simile, etiamsi dissimilia sint quae declinentur; nec tantum in fine deprehenditur, sed respondentibus vel primis inter se vel mediis vel extremis vel etiam permutatis his, ut media primis et summa mediis accommodentur, et quocunque modo accommodari potest.
但具有相似结尾的并不一定会像同格尾那样以相同的结尾结束,因为同格尾仅仅在格上相似,即使被变格的事物是不同的;而且它不仅在结尾处被发现,而且在彼此对应的开头、中间或结尾,甚至在这些位置互换时也被发现,使得中间适应开头,结尾适应中间,并且可以以任何方式进行适应。
§9.3.79neque enim semper paribus syllabis constat, ut est apud Afrum, amisso nuper infelicis aulae si non praesidio inter pericula tamen solacio inter adversa.
因为这并不总是由相等的音节组成,正如在阿非尔那里:“最近失去了那不幸宫廷的,即使在危险中不是防卫,但在逆境中也是安慰。
eius fere videntur optima, in quibus initia sententiarum et fines, consentiunt, ut hic praesidio solacio, pericula adversa, paene ut similia sint verbis et paribus cadant et eodem modo desinant.
”在这方面,那些句子的开头和结尾相一致的似乎通常是最好的,比如这里的“防卫,安慰”、“危险,逆境”,以至于它们在词语上几乎相似,以相等的方式落下,并以相同的方式结束。
§9.3.80etiam ut sint, quod est quartum, membris aequalibus, quod ἰσόκωλον dicitur: si, quantum in agro locisque desertis audacia potest, tantum in foro atque iudiciis impudentia valeret ἰσόκωλον est et ὁμοιόπτωτον habet; non minus nunc in causa cederet Aulus Caecina Sexti Aebutii impudentiae, quam tum in vi facienda cessit audaciae, ἰσόκωλον, ὁμοιόπτωτον, ὁμοιοτέλευτον.
此外,第四种是具有相等的肢体,这被称为等肢句:“如果在荒野和荒凉的地方,胆量有多大力量,那么在广场和法庭上,无耻就有多大势力”是等肢句并且具有同格尾;“现在在诉讼中,奥卢斯·凯奇纳对塞克斯图斯·埃布提乌斯无耻的屈服,不亚于当时在施加暴力时他对胆量的屈服”是等肢句、同格尾和同尾。
accedit et ex illa figura gratia, qua nomina dixi mutatis casibus repeti: non minus cederet quam cessit.
此外,还加上了我所说的通过改变格来重复词语的那种修辞格的优雅:“会屈服”和“屈服了”。
at hoc ὁμοιοτέλευτον et παρονομασία est: neminem alteri posse dare in matrimonium, nisi penes quem sit patrimonium.
但这是同尾和同音异义:“没有人可以将另一个人嫁出去,除非家产在谁的手中。
§9.3.81contrapositum autem vel, ut quidam vocant, contentio (ἀντίθετον dicitur) non uno fit modo.
” 而对置,或者如某些人所称的对比,即被称为对照法,并不是以一种方式进行的。
nam et fit, si singula singulis opponuntur, ut in eo quod modo dixi, uicit pudorem libido, timorem audacia, et bina binis: non nostri ingenii, vestri auxilii est, et sententiae sententiis: dominetur in contionibus, iaceat in iudiciis.
因为如果单个事物与单个事物相对立,它就会产生,正如我刚才所说的“情欲战胜了羞耻,胆量战胜了恐惧”,以及两个与两个相对立:“这不是我们的才能,而是你们的帮助”,以及句子与句子相对立:“让他主宰群众大会,让他倒在法庭上。 ”

词汇与语法注释

  1. §9.3.74magnae veteribus curae fuit — magnae curae 是目的与格,veteribus 是关系与格,两者构成了“双重与格”句型。整体意为“对古人来说是极大的关注”。
  2. §9.3.74nisi copia redundet — 带有现在时虚拟语气 redundet 的条件从句,对前述形容词短语 non ingratae ... voluptati(并非不愉快的快乐)插入了一个假设性的限制(“除非它过度溢出”)。
  3. §9.3.78respondentibus vel primis inter se — respondentibus 是现在分词,与 primis、mediis、extremis(中性复数夺格)一致,构成夺格绝对结构,表示方式或条件(“无论是最初的、中间的、还是最后的词语彼此对应”)。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.3.74-9.3.81. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.3.74-9.3.81

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。