Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §9.2.22-9.2.31

出人意料、自由发言与拟人构想的修辞图形

第 249 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

讨论了从意见交流派生出的“意想不到”和“许可”,用于增强情感的“假装”和“自由发言”,以及作为最大胆图形的“人物虚构(拟人化)”及其分类。

§9.2.22sed nonnunquam communicantes aliquid inexspectatum subiungimus, quod et per se schema est, ut in Verrem Cicero, quid deinde? quid censetis? furtum fortasse aut praedam aliquam? Deinde, cum diu suspendisset iudicum animos, subiecit, quod multo esset improbius.
但有时在意见交流时,我们会加上一些意想不到的事情,这本身也是一种图形,正如キケロー在《针对ウェッレス的指控》中所说:“接下来是什么? 你们怎么想? 也许是一起偷窃,或者某种掠夺? ”随后,在让裁判官们的悬念保持了许久之后,他补充了一件要恶劣得多的事情。
hoc Celsus sustentationem vocat.
チェルスス将这称为“悬搁”。
§9.2.23est autem duplex; nam contra frequenter, cum exspectationem gravissimorum fecimus, ad aliquid quod sit leve aut nullo modo criminosum descendimus.
而这是双重的;因为相反地,我们经常在让人对最严重的事情产生期待之后,却降格到某种轻微的、或绝非犯罪的事情上。
sed quia non tantum per communicationem fieri solet, παράδοξον alii nominarunt, id est inopinatum.
但因为这不仅仅是通过意见交流来完成的,其他人便将其命名为“奇论”,即意想不到的事。
§9.2.24illis non accedo qui schema esse existimant etiam, si quid nobis ipsis dicamus inexspectatum accidisse, ut Pollio, nunquam fore credidi, iudices, ut, reo Scauro, ne quid in eius iudicio gratia valeret, precarer.
我不同意那些人的看法,他们认为即使我们说自己身上发生了某种意想不到的事情,这也是一种图形,正如ポッリオ所说:“裁判官们,我从未相信会发生这样的事:当スカウルス成为被告时,我竟会祈祷在对他的审判中,人情不发挥任何作用。
§9.2.25paene idem fons est illius, quam permissionem vocant, qui communicationis, cum aliqua ipsis iudicibus relinquimus aestimanda, aliqua nonnunquam adversariis quoque, ut Calvus Vatinio, perfrica frontem et dic te digniorem, qui praetor fieres, quam Catonem.
” 被称为“许可”的图形与“意见交流”的源泉几乎相同,即当我们把某些事情留给裁判官们自己去评估,有时甚至也留给对手去评估时,正如カルウス对ワティニウス所说:“厚着脸皮说,你比カトー更配当上法务官吧。
§9.2.26quae vero sunt augendis adfectibus accommodatae figurae, constant maxime simulatione.
” 至于那些适合增强情感的图形,主要由假装构成。
namque et irasci nos et gaudere et timere et admirari et dolere et indignari et optare, quaeque sunt similia his, fingimus.
因为我们假装在愤怒、喜悦、恐惧、赞叹、悲伤、愤慨、期盼,以及与这些类似的其他事情。
unde sunt illa, liberatus sum: respiravi; et bene habet;
由此产生了这些表达:“我解脱了:我喘过气来”;以及“很好”;以及“这是什么疯狂?
et quae amentia est haec? et O tempora, o mores! et Miserum me! consumptis enim lacrimis infixus tamen pectori haeret dolor; et " magnae nunc hiscite terrae. "
”;以及“噢,时代! 噢,道德! ”;以及“可怜的我! 因为即便泪已流尽,痛苦依然深嵌并滞留在我的胸膛”;以及 "广阔的大地啊,现在裂开吧。
§9.2.27quod exclamationem quidam vocant ponuntque inter figuras orationis.
"有些人将这称为“感叹”,并将其列入言语图形之中。
haec quotiens vera sunt, non sunt in ea forma, de qua nunc loquimur, at simulata et arte composita procul dubio schemata sunt existimanda.
每当这些是真实的时候,它们就不属于我们现在所讨论的那种形式;但当它们是假装的、且用艺术手法构造出来时,毫无疑问应当被视为图形。
quod idem dictum sit de oratione libera, quam Cornificius licentiam vocat, Graeci παῤῥησίαν.
关于“自由发言”,也应当说同样的话,コルニフィキウス将其称为“放任”,希腊人则称为“直言”。
Quid enim minus figuratum quam vera libertas? Sed frequenter sub hac facie latet adulatio.
因为还有什么能比真正的自由更少带有修饰呢? 但在这一面貌之下,常常隐藏着阿谀。
§9.2.28nam Cicero cum dicit pro Ligario, suscepto bello, Caesar, gesto iam etiam ex parte magna, nulla vi coactus consilio ac uoluntate mea ad ea arma profectus sum, quae erant sumpta contra te, non solum ad utilitatem Ligarii respicit, sed magis laudare victoris clementiam non potest.
因为当キケロー在《为里加里乌斯辩护》中说:“恺撒,战争已经发起,甚至大部分已经进行,我没有被迫于任何武力,而是凭我自己的决定和意愿,走向了那些针对你而举起的武器,”他不仅顾及了里加里乌斯的利益,而且无法对获胜者的宽宏大度做出更高级的赞美了。
§9.2.29in illa vero sententia, quid autem aliud egimus, Tubero, nisi ut, quod hic potest, nos possemus? admirabiliter utriusque partis facit bonam causam, sed hoc eum demeretur, cuius mala fuerat.
而在那个句子里:“但是,トゥベロー,我们除了想要获得这人所拥有的权力外,还做了什么别的呢? ”他奇妙地使两派的事业都显得正大光明,但通过这一点,他赢得了那个大义有亏之人的好感。
illa adhuc audaciora et maiorum (ut Cicero existimat) laterum, fictiones personarum, quae προσωποποιΐαι dicuntur.
还有比这些更大胆、需要更大肺活量的,是“人物虚构”,它们被称为“角色扮演”。
mire namque cum variant orationem, tum excitant.
因为它们以奇妙的方式既使演讲多姿多彩,又使听众振奋。
§9.2.30his et adversariorum cogitationes velut secum loquentium protrahimus (qui tamen ita demum a fide non abhorrent, si ea locutos finxerimus, quae cogitasse eos non sit absurdum), et nostros cum aliis sermones et aliorum inter se credibiliter introducimus, et suadendo, obiurgando, querendo, laudando, miserando personas idoneas damus.
借助于此,我们既能把对手的内心想法拉出来,好似他们在自言自语(然而,只有当我们虚构他们说出那些由他们想来并不荒谬的话时,这才不失公信力),又能具有说服力地引入我们与他人的对话以及他人之间的对话,并在劝说、责备、抱怨、赞美和怜悯中赋予合适的角色。
§9.2.31quin deducere deos in hoc genere dicendi et inferos excitare concessum est; urbes etiam populique vocem accipiunt.
甚至在这种演讲中,降神或召回冥界的死者也是被允许的;连城市和人民也获得了声音。
ac sunt quidam, qui has demum προσωποποιΐας dicant, in quibus et corpora et verba fingimus; sermones hominum adsimulatos dicere διαλόγους malunt, quod Latinorum quidam dixerunt sermocinationem.
还有些人,仅将那些我们同时虚构其身体和语言的形式称为“角色扮演”;他们更喜欢将模拟的人类对话称为“对话”,某些拉丁学者将其称为 “谈话引入”。

词汇与语法注释

  1. §9.2.25qui praetor fieres — 在由关系代名词 qui 引导的从句中,未完成过去时虚拟语气 fieres 属于特征虚拟语气,用于表示先行词 te(宾格)的性质或适宜性。同时,由于这是对カルウス之言的间接引语,因而也使用了虚拟语气。
  2. §9.2.29maiorum... laterum — 这是使用 latus(肺、胁腹)的复数属格 laterum 构成的“性质属格”。比喻“需要更大的肺活量(精力)”,指代更为费力或规模更大的企图,体现了キケロー特有的表达方式。
  3. §9.2.30quae cogitasse eos non sit absurdum — 关系从句中的现在时虚拟语气 non sit 属于特征虚拟语气,用以限制和说明先行词 ea 的特征,即“属于……性质的事物”。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §9.2.22-9.2.31. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:9.2.22-9.2.31

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。