Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §8.6.66-8.6.76

诗歌中的颠倒语及夸张法的用法与界限

第 241 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

在给出诗歌中颠倒语(hyperbaton)的极端例子后,作者将夸张法(hyperbole)作为终极修辞格引入,并通过引用西塞罗、品达罗斯等人的话,阐述了其多样的表现方式、效果和合理的使用界限。

§8.6.66poetae quidem etiam verborum divisione faciunt transgressionem: Hyperboreo septem subiecta trioni, quod oratio nequaquam recipiet.
确实,诗人们甚至通过词语的切分来进行位置颠倒(transgressio),如:“Hyperboreo septem subiecta trioni”,这是散文绝不容许的。
atqui est propter quod dici tropus possit, quia componendus est e duobus intellectus.
然而,也有理由称其为修辞格,因为必须从这两个部分中合成一个理解。
§8.6.67alioqui, ubi nihil ex significatione mutatum est et structura sola variatur, figura potius verborum dici potest, sicut multi existimarunt.
否则,如果意义没有任何改变,而仅仅是结构发生变化,那么它更可以被称为词语的图形(figura),正如许多人所认为的那样。
longis autem hyperbatis et confusis quae vitia accidunt, suo loco diximus.
至于冗长而混乱的颠倒语(hyperbaton)会产生什么缺点,我们在合适的地方已经谈过了。
hyperbolen audacioris ornatus summo loco posui.
我把属于更最大胆装饰的夸张法(hyperbole)放在了最高的位置。
est haec decens veri superiectio; virtus eius ex diverso par augendi atque minuendi; fit pluribus modis.
这是对真理的优雅超越(夸张);其美德相反地平分在夸大和缩小之间;它以多种方式实现。
§8.6.68aut enim plus facto dicimus, ut vomens frustis esculentis gremium suum et totum tribunal implevit, et " geminique minantur | caelum scopuli; " aut res per similitudinem attollimus, " credas innare revulsas Cycladas; " §8.6.69aut per comparationem, ut fulminis ocior alis; aut signis quasi quibusdam, " illa vel intactae segetis per summa volaret gramina nec teneras cursu laesisset aristas; " vel translatione, ut ipsum illud volaret.
因为我们要么说得超过事实,如“他呕吐着,用未消化的食物碎屑填满了自己怀里和整个裁判席”,以及: “双峰并立,威胁着苍穹;” 要么我们通过相似性来提升事物: “你会以为被连根拔起的克拉泽斯群岛正漂浮在海上;” 要么通过比较,如“比闪电的翅膀还要快”;或者通过某种特征印记: “她甚至会飞过未触碰过的庄稼的顶端,在奔跑中也不会伤害娇嫩的麦穗;” 或者通过比喻,如“飞过”这个词本身。
§8.6.70crescit interim hyperbole alia insuper addita, ut Cicero id Antonium dicet, quae Charybdis tam vorax? Charybdin dico? quae si fuit, fuit animal unum: Oceanus, medias fidius, vix videtur tot res, tam dissipatas, tam distantibus id locis positas, tam cito absorbere potuisse.
有时,夸张法会因为在其上累加了另一个夸张而增长,正如西塞罗针对安东尼所说的那样:“什么样的卡律布狄斯曾如此贪婪? 我说的是卡律布狄斯吗? 如果曾有这样的东西,它也只是一个动物:而海洋,天哪,似乎也难以在如此短的时间内,吞噬如此之多、如此散落、置于如此遥远地方的事物。
§8.6.71exquisitam vero figuram huius rei deprehendisse apud principem Lyricorum Pindarum videor id libro, quem inscripsit ὕμνους.
” 我似乎在抒情诗人之首品达罗斯题为《赞歌》的书中发现了这方面极精妙的图形。
is namque Herculis impetum adversus Meropas, qui id insula Coo dicuntur habitasse, non igni nec ventis nec mari, sed fulmini dicit similem fuisse, ut illa minora, hoc par esset.
因为他说赫拉克勒斯对被认为居住在科斯岛上的美罗佩斯人的攻击,既不似火,也不似风,亦不似海,而是类似于闪电,以至于前者较小,而后者与他的力量相等。
§8.6.72quod imitatus Cicero illa composuit id Verrem versabatur id Sicilia longo intervallo alter non Dionysius ille nec Phalaris (tulit enim illa quondam insula multos et crudeles tyrannos), sed quoddam novum monstrum ex vetere illa immanitate, quae id isdem versata locis dicitur.
西塞罗模仿这一点,针对维勒斯写下了这些话:“在漫长的间隔之后,另一个人物活动在西西里——不是那个著名的狄奥尼修斯,也不是法拉里斯(因为那个岛屿曾经养育了许多残酷的僭主),而是某种源于古老残虐的新怪物,据说这残虐曾存在于相同的地方。
non enim Charybdin tam infestam neque Scyllam nauibus quam istum id eodem freto fuisse arbitror.
因为我认为,在同一个海峡中,对船只而言,无论卡律布狄斯还是斯库拉都不曾像他那样具有危害。
§8.6.73nec pauciora sunt genera minuendi: " vix ossibus haerent, " et quod Cicero id quodam ioculari libello, " fundum Vetto vocat, quem possit mittere funda; ni tamen exciderit, qua cava funda patet.
” 缩小的种类也同样不少: “肉体几乎无法附着在骨头上,” 以及西塞罗在某本幽默的小册子中所写到的: “维托将一个可以用投石器扔出去的土地称为他的庄园;只要它不从敞开的投石器兜中掉落出来。
" Sed huius quoque rei servetur mensura quaedam.
” 但是,对此事也应当保持某种限度。
quamvis est enim omnis hyperbole ultra fidem, non tamen esse debet ultra modum, nec alia via magis id κακοζηλίαν itur.
因为尽管所有的夸张都超出信用,但它不应该超出限度,也没有其他的道路比这更容易通向恶文(kakozelia)。
§8.6.74piget referre plurima hinc orta vitia, cum praesertim minime sint ignota et obscura.
我不想提及由此产生的极多缺点,尤其是因为它们绝非不为人知或晦涩难懂。
monere satis est mentiri hyperbolen nec ita, ut mendacio fallere velit.
只要警告夸张法是在说谎,但并不想用谎言来欺骗人,这就足够了。
quo magis intuendum est, quousque deceat extollere quod nobis non creditur.
因此,我们更要注视,把不被相信的事情提升到什么程度才是合宜的。
pervenit haec res frequentissime ad risum; qui si captatus est, urbanitatis, sin aliter, stultitiae nomen assequitur.
这种手法非常频繁地导致失笑;如果这是故意追求的,就会获得风趣(urbanitas)的名声,如果不是,则会获得愚蠢的名声。
§8.6.75est autem id usu vulgo quoque et inter ineruditos et apud rusticos, videlicet quia natura est omnibus augendi res vel minuendi cupiditas insita, nec quisquam vero contentus est.
此外,这在日常惯用中也存在于无学问者和农民之间,显然是因为夸大或缩小事物的欲望自然地植根于所有人心中,没有人满足于真相。
sed ignoscitur, quia non adfirmamus.
但是,这是被宽恕的,因为我们并没有将其作为事实来断言。
§8.6.76tum est hyperbole virtus, cum res ipsa, de qua loquendum est, naturalem modum excessit.
当需要谈论的事物本身超出了自然限度时,夸张法就是一种美德。
conceditur enim amplius dicere, quia dici, quantum est, non potest, meliusque ultra quam citra stat oratio.
因为允许说得更多,是因为无法说出它实际上有多少,而且言辞说得过头比说得不足更好。
sed de hoc satis, quia eundem locum plenius id eo libro, quo causas corruptae eloquentiae reddebamus, tractavimus.
关于这一点就说这么多吧,因为我们在那本阐述堕落雄辩之原因的书里已经更充分地讨论了同一主题。

词汇与语法注释

  1. 8.6.66Hyperboreo septem subiecta trioni — 将单词 `septemtriō`(北斗七星、北部地区)切分为 `septem` 和 `trioni` 的割裂(tmesis)修辞。作者指出,虽然这在诗歌中出于格律要求而被允许,但在散文(oratio)中绝不容许。
  2. 8.6.67summo loco posui — 形容词 `summus` 可以意为“最高的”或“最后的(作为顺序)”。此处指将夸张法放在本章所探讨的修辞格分类的最后(及顶点),兼具两者的含义。
  3. 8.6.70medias fidius — 手稿中误写为 `medias`,本应为 `me dius fidius`(确实、天哪),是祈求信义之神(相当于宙斯/朱庇特)庇护的誓言惯用语。
  4. 8.6.71ut illa minora, hoc par esset — 表目的或结果的 `ut` 从句。`illa` 指前文的“火、风、海”,`hoc` 指“闪电”。通过将赫拉克勒斯的突击比作闪电,用以说明其他自然现象均不及他的力量(`minora`),唯有闪电与其相当(`par`)。
  5. 8.6.73ni tamen exciderit — 由条件连词 `ni`(即 `nisi`)引导的将来完成时。在语境中表示一个幽默的假设(带有虚拟语气的色彩):“除非它真的从缝隙中掉落出来”。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §8.6.66-8.6.76. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:8.6.66-8.6.76

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。