Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §8.6.44-8.6.54

寓言的分类与谜语及反讽的用法

第 239 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良讨论了传达不同于字面意义的“寓言”(allegoria)之定义与分类,并引用诗歌和散文的例子进行阐述,同时解释了其晦涩表现形式“谜语”(aenigma)以及表达相反意义的“反讽”(ironia)。

§8.6.44allegoria, quam inversionem interpretantur, aut aliud verbis aliud sensu ostendit aut etiam interim contrarium.
寓言(allegoria,他们译为“逆置”)在言语上表现为一个意思,而在感官上表现为另一个意思,甚至有时表现为相反的意思。
prius fit genus plerumque continuatis translationibus, ut " O navis, referent id mare te novi fluctus;
前一种类型多由连续的隐喻产生,如:“噢,船啊,新的波浪将把你带回海里;噢,你在做什么?
o quid agis? fortiter occupa portum, " totusque ille Horatii locus, quo navem pro re publica, fluctus et tempestates pro bellis civilibus, portum pro pace atque concordia dicit.
奋力占领港口吧”,以及霍拉蒂乌斯的整个段落,其中他用船代替国家,用波浪和暴风雨代替内战,用港口代替和平与和谐。
§8.6.45tale Lucretii " avia Pieridum peragro loca, " et Vergilii " sed nos immensum spatiis confecimus aequor, et iam tempus equum fumantia solvere colla.
卢克莱修的这句话也是如此:“我漫步于皮埃里亚女儿们的无路之地”,维吉尔的也是如此:“但是我们已经走完了空间无限的平原,现在是时候从马儿们冒烟的脖子上解下轭了。
" §8.6.46sine translatione vero id Bucolicis " certe equidem audieram, qua se subducere colles incipient mollique iugum demittere clivo usque ad aquam et ueteris iam fracta cacumina fagi, omnia carminibus vestrum servasse Menalcan. "
” 但在《牧歌》中也有不带隐喻的:“我确实听人说,从山丘开始隐退、山脊呈平缓斜坡下降,直到水边以及现在已经折断的老山毛榉树梢的整个区域,你们的梅纳尔卡斯都已经用歌声将其拯救了。
§8.6.47hoc enim loco praeter nomen cetera propriis decisa sunt verbis, verum non pastor Menalcas, sed Vergilius est intelligendus.
” 因为在这个地方,除了名字之外,其他一切都是用本义的词表达的,但被理解的不是牧羊人梅纳尔卡斯,而是维吉尔。
habet usum talis allegoriae frequenter oratio, sed raro totius; plerumque apertis permixta est.
雄辩经常使用这种寓言,但很少使用完整的寓言;它大多与明晰的语言相混合。
tota apud Ciceronem talis est: hoc miror, hoc queror, quemquam hominem ita pessumdare alterum velle, ut etiam narem perforet, id qua ipse naviget.
在西塞罗那里,一个完整的寓言是这样的:“对此我感到惊讶,对此 I 感到抱怨,居然有人想要如此毁灭另一个人,以至于连自己正在航行的那艘船也要钻个洞。
illud commixtum frequentissimum: §8.6.48equidem celeras tempestates et procellas id illis dumtaxat fluctibus contionum semper Miloni putavi esse subeundas.
”混合的寓言是非常频繁的: “确实,我一直认为,米罗必须承受其他的风暴和暴风雨,至少是在那些集会的波浪中。
nisi adiecisset dumtaxat fluctibus contionum, esset allegoria; nunc eam miscuit.
”如果他没有加上“至少在集会的波浪中”,这就是寓言了;现在他把它混合了。
quo id genere et species ex arcessitis verbis venit et intellectus ex propriis.
在这种类型中,美感来自借用的词,而理解来自本义的词。
§8.6.49illud vero longe speciosissimum genus orationis, id quo trium permixta est gratia, similitudinis, allegoriae, translationis: quod fretum, quem Euripum, tot motus, tantas, tam varias habere creditis agitationes, commutationes, fluctus, quantas perturbationes et quantos aestus habet ratio comitiorum? dies intermissus unus aut nox interposita saepe et perturbat omnia et totam opinionem parva nonnunquam commutat aura rumoris.
但这确实是迄今为止最华丽的言辞类型,其中混合了三种修辞的美感:直喻、寓言和隐喻:“你们相信有什么海峡,有什么厄里普斯海峡,能像选举的机制那样拥有如此多的运动、如此巨大且多样的动荡、转变和波浪吗? 仅仅一天的大会中断或一晚的间隔常常会打乱一切,而谣言的微风有时会改变整个舆论。
nam id quoque id primis est custodiendum ut, §8.6.50quo ex genere coeperis translationis, hoc desinas.
”因为这也是首先必须遵守的,即:你从哪种隐喻开始,就应该用哪种隐喻结束。
multi autem, cum initium a tempestate sumpserunt, incendio aut ruina finiunt; quae est inconsequentia rerum foedissima.
然而,许多人从风暴开始,却以火灾或崩溃结束;这是事物最丑陋的不协调。
§8.6.51ceterum allegoria parvis quoque ingeniis et cotidiano sermoni frequentissime servit.
此外,寓言也非常频繁地服务于微小的才能和日常言语。
nam illa id agendis causis iam detrita, pedem conferre et iugulum petere et sanguinem mittere, inde sunt, nec offendunt tamen.
因为那些在诉讼中已经陈旧的词汇,如“交锋”、“直刺喉咙”和“放血”,都是源于此,但它们并不会引起反感。
est enim grata id eloquendo novitas et emutatio, et magis inopinata delectant.
因为表达中的新颖和变化是令人愉悦的,而意想不到的事物更能带来快乐。
ideoque iam id his amisimus modum et gratiam rei nimia captatione consumpsimus.
因此,我们在这些方面已经失去了节制,并且由于过度追求而消耗了事物本身的美感。
§8.6.52est id exemplis allegoria, si non praedicta ratione ponantur.
如果不是以预先说的方式使用,寓言也存在于先例中。
nam ut Dionysium Corinthi esse, quo Graeci omnes utuntur, ita plurima similia dici possunt.
因为正如所有希腊人使用的“狄奥尼修斯在科林斯”,许多类似的表达也可以被说出来。
sed allegoria, quae est obscurior, aenigma dicitur; vitium meo quidem iudicio, si quidem dicere dilucide virtus; quo tamen et poetae utuntur: " dic, quibus id ferris, et eris mihi magnus Apollo, tres pateat caeli spatium non amplius ulnas? " et oratores nonnunquam, §8.6.53ut Caelius quadrantariam Clytaemnestram, et in triclinio Coam, in cubiculo Nolam.
但是,更为晦涩的寓言被称为“谜语”;在我看来这确实是一个缺点,如果说得清楚确实是一种美德的话;然而诗人们也使用它:“说吧,在哪些土地上,天空的范围展示出来不超过三乌拉那? 你就会是我心中的大阿波罗。 ”雄辩家们有时也用,如凯利乌斯称“值四分之一阿斯的克吕泰涅斯特拉”,以及“在餐厅里是科阿岛的薄纱,在卧室里是诺拉的阻拒”。
namque et nunc quidem solvuntur et tum erant notiora, cum dicerentur; aenigmata sunt tamen, nam et cetera si quis interpretetur, intelligas.
因为这些谜语即使是现在也能够被解答,而且在被说出来的时候,它们是更为著名的;然而它们依然是谜语,因为如果有人解释其他的谜语,你也会明白。
| eo vero genere, §8.6.54quo contraria ostenduntur, ironia est; illusionem vocant.
但在那种类型中,表现相反事物的是反讽;他们称之为揶揄。
quae aut pronuntiatione intelligitur aut persona aut rei natura; nam, si qua earum verbis dissentit, apparet diversam esse orationi voluntatem.
这可以通过发音(语调)、或人品、或事物的性质来理解;因为如果其中任何一个与词语不符,显然言辞的意图就是不同的。

词汇与语法注释

  1. 8.6.44id mare — 文本中作 `id mare`,这源自贺拉斯《歌集》第1卷第14首第1行。介词 `in` 在文本传抄中被误写为指示代词 `id`。本章节中所有作为介词出现的 `id` 均被视作介词 `in` 进行翻译和理解。
  2. 8.6.47narem perforet — 传世文本写作 `narem`(鼻孔),但在西塞罗的原文中应当是 `navim`(船)。鉴于其后紧跟关系从句 `id qua ipse naviget`(他自己乘其航行),此处解释为“船”,以维持隐喻的逻辑一致性。
  3. 8.6.53in triclinio Coam, in cubiculo Nolam — 凯利乌斯用来嘲讽克洛迪娅(Clodia)的这一表达是利用双关语的“谜语”(aenigma)典型例子。`Coam` 既指科斯岛(Cos)生产的薄纱(高级妓女常穿的衣服),又暗示动词 `coeo`(性交);`Nolam` 既指坎帕尼亚的城镇诺拉(Nola),又利用动词 `nolo`(不愿意、拒绝)的双关。
  4. 8.6.54quae aut pronuntiatione intelligitur aut persona aut rei natura — 关系代词 `quae`(阴性单数主格)指代先行词 `ironia`。这表明,反讽的理解并非取决于字面本身,而是由三种外部要素决定:发音(语调)、说话者或被说及者的品格、以及客观事物的性质(即当时的情境)。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §8.6.44-8.6.54. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:8.6.44-8.6.54

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。