Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §8.1.1-8.1.3

文体表达的定义分类与语言的纯正性

第 218 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

昆体良给出了“表达”(elocutio)的定义,并指出它分为个别词汇和结合词汇。同时,他讨论了拉丁语的纯正性,强调应当避免异域色彩和过度雕琢,以保持纯粹的罗马式表达。

§8.1.1igitur, quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem.
因此,希腊人称为“phrasis”的,我们用拉丁语称为“elocutio”(表达)。
ea spectatur verbis aut singulis aut coniunctis.
它表现在个别词汇或结合词汇中。
in singulis intuendum est ut sint Latina, perspicua, ornata, ad id quod efficere volumus accommodata, in coniunctis, ut emendata, ut collocata, ut figurata.
在个别词汇中,必须注意它们是否符合拉丁规范、明晰、华美并适应于我们想要达到的目的;在结合词汇中,则要注意它们是否无误、安置妥当并富有修饰。
§8.1.2sed ea, quae de ratione Latine atque emendate loquendi fuerunt dicenda, in libro primo, cum de grammatice loqueremur, exsecuti sumus.
但是,关于符合拉丁规范且无误地说话的原理所应探讨的内容,我们在第一卷谈论语法时就已经阐述完毕了。
verum illic tantum ne vitiosa essent praecepimus; hic non alienum est admonere ut sint quam minime peregrina et externa.
然而,在那里我们只是要求它们不要有缺陷;在这里,提醒人们使它们尽可能少地带有异域和外部色彩,并非不合时宜。
multos enim, quibus loquendi ratio non desit, invenias quos curiose potius loqui dixeris quam Latine, quomodo et illa Attica anus Theophrastum, hominem alioqui disertissimum, adnotata unius adfectatione verbi, hospitem dixit nec alio se id deprehendisse interrogata respondit, quam quod nimium Attice loqueretur.
因为你可以发现许多人,他们虽然不缺乏说话的原理,但你会说他们说话与其说是符合拉丁规范,不如说是过于刻意,正如那位著名雅典老妇人,因注意到一个词的做作,便称在其他方面极为雄辩的泰奥弗拉斯托斯为“外邦人”,并且在被问及细节时回答说,她没有通过其他任何原因看出这一点,而只是因为他说话太具有雅典腔了。
§8.1.3et in Tito Livio, mirae facundiae viro, putat inesse Pollio Asinius quandam Patavinitatem.
而且在具有惊人雄辩才能的提图斯·李维身上,阿西尼乌斯·波利奥认为存在着某种“帕塔维乌姆特征”。
quare, si fieri potest et verba omnia et vox huius aluminum urbis oleant, ut oratio Romana plane videatur, non civitate donata.
因此,如果可能的话,所有的词语和声音都应该散发出这座城市哺育之子的气息,从而使演讲显得完全是罗马的,而不是仅仅被赋予了公民权。

词汇与语法注释

  1. §8.1.1quam Graeci φράσιν vocant, Latine dicimus elocutionem — 作为先行词或与关系从句同格的词 `elocutionem` 被置于关系从句之外,作为主句动词 `dicimus` 的宾语(采用双宾格结构:“我们称之为 elocutionem”)。整体结构意为“希腊人称为 phrasis 的,我们用拉丁语称为 elocution”。
  2. §8.1.2quos curiose potius loqui dixeris quam Latine — `quos` 是 `invenias` 的宾语,并作为不定式 `loqui` 的逻辑主语(对格不定式结构)。副词 `curiose`(精心、细致地)在此处带有过度雕琢或矫揉造作的否定色彩,与 `Latine`(以自然的拉丁语方式)形成对比。
  3. §8.1.2adnotata unius adfectatione verbi — `adnotata` 是 `adnoto`(注意、发现)的虚拟/完成时被动分词阴性单数主格,修饰主语 `anus`(老妇人)。尽管形式上是被动,但在此处具有主动(或中动)的含义(“注意到了”),而 `unius adfectatione verbi`(由于对单个词的做作)作为表示原因或手段的夺格修饰它。
  4. §8.1.3huius alumni urbis — 此处存在语序倒装(hyperbaton)。指示代名词 `huius` 可修饰 `urbis`,整句作为属格修饰 `verba... et vox`,意为“这座城市的哺育之子的(语言和声音)”(即土生土长的罗马演说家)。或者 `huius` 也可以直接修饰 `alumni`(“这位城市哺育之子的”)。无论哪种情况,都是指在罗马土生土长者的纯正语言。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §8.1.1-8.1.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:8.1.1-8.1.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。