Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §7.pr.1-7.pr.4

演说中配置的作用与重要性

第 187 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

作者结束了关于发想的讨论,并以建筑和身体结构为喻,阐明了在演说中将素材条理化并结合起来的“配置”的重要性,进而宣布将整部第七卷致力于这一主题。

§7.pr.1de inventione, ut arbitror, satis dictum est.
关于发想,我认为已经说得足够了。
neque enim ea demum, quae ad docendum pertinent, exsecuti sumus, verum etiam motus animorum tractavimus.
因为我们不仅阐述了那些属于教导的内容,而且还探讨了情感的激荡。
sed ut opera exstruentibus satis non est saxa atque materiam et cetera aedificanti utilia congerere, nisi disponendis eis collocandisque artificium manus adhibeatur, sic in dicendo quamlibet abundans rerum copia cumulum tantum habeat atque congestum, nisi illas eadem dispositio in ordinem digestas atque inter se commissas devinxerit.
但是,正如对于建造 squeeze 筑物的人来说,如果不运用工匠的手艺来安顿和布置它们,仅仅堆积石块、木料以及其他对建筑有用的东西是不够的,在说话中也是如此,除非同一种配置将那些已经整理入序并相互接合的事物联结在一起,否则无论素材多么丰富,也只是堆积和集聚而已。
§7.pr.2nec immerito secunda quinque partium posita est, cum sine ea prior nihil valeat.
这在五个部分中被置于第二位并非没有道理,因为没有它,第一部分就毫无价值。
neque enim quanquam fusis omnibus membris statua sit, nisi collocetur, et si quam in corporibus nostris aliorumve animalium partem permutes et transferas, licet habeat eadem omnia, prodigium sit tamen.
因为,即使所有的肢体都已铸造完成,除非把它们安置好,否则也不会成其为雕像;而且,如果我们身体或其他动物身体的任何部分被交换和转移,即使它拥有完全相同的全部部分,也会成为怪胎。
et artus etiam leviter loco moti perdunt quo viguerunt usum, et turbati exercitus sibi ipsi sunt impedimento.
关节即使稍微偏离原位,也会失去它们本来强健的功用,而混乱的军队对自己就是阻碍。
§7.pr.3nec mihi videntur errare qui ipsam rerum naturam stare ordine putant, quo confuso peritura sint omnia.
在我觉得,那些认为自然本身依赖秩序而存立、若秩序混乱则万物皆亡的人,并没有犯错。
sic oratio carens hac virtute tumultuetur necesse est et sine rectore fluitet nec cohaereat sibi, multa repetat, multa transeat, velut nocte in ignotis locis errans, nec initio nec fine proposito casum potius quam consilium sequatur.
同样,缺乏这一美德的演说必然会陷入混乱,在没有掌舵人的情况下漂泊,无法自我连贯,重复许多内容,遗漏许多内容,仿佛夜间在陌生的地方迷失,既无预设的起点也无终点,顺从于偶然而非思虑。
quapropter totus hic liber serviat dispositioni, §7.pr.4quae quidem, si certa aliqua via tradi in omnes materias ullo modo posset, non tam paucis contigisset.
因此,让这整本书都服务于配置吧,确实,如果这可以通过某种确定的方法,在所有题材上以任何方式传授的话,它就不会只属于如此少数的人了。
sed cum infinitae litium formae fuerint futuraeque sint et tot saeculis nulla reperta sit causa, quae esset tota alteri similis, sapiat oportet actor et vigilet et inveniat et iudicet et consilium a se ipso petat.
但是,既然诉讼的形式过去和将来都是无限的,而且在这么多世纪中,没有发现过任何一个案件与另一个案件完全相似,诉讼代理人必须明智、警觉、去发想、去判断,并从自身寻求思虑。
neque infitias eo quaedam esse quae demonstrari possint, eaque non omittam.
我并不否认有一些可以被论证的事物,那些我也不会遗漏。

词汇与语法注释

  1. 7.pr.1disponendis eis collocandisque — 这是一个夺格或与格的动形容词(gerundive)结构。在此处与 `adhibeatur` 连用,既可以理解为手段夺格(“通过安置和布置它们”),也可以理解为由 `adhibere` 所支配的与格(“用于安置和布置它们”)。无论哪种情况,它都表示手艺(`manus`)施加的对象或手段。
  2. 7.pr.2licet habeat — 让步连词 `licet`(“即使、即便”)在此处伴有现在时虚拟语气 `habeat`。`licet` 最初源自表示“允许”的无人称动词,后演变为引入让步从句的从属连词,在古典拉丁语中通常要求接虚拟语气。
  3. 7.pr.4sapiat oportet actor — 无人称动词 `oportet`(“必须、应该”)直接支配现在时虚拟语气(`sapiat`, `vigilet`, `inveniat`, `iudicet`, `petat`),而省略了连词 `ut`。其逻辑主语是 `actor`。这种结构表达了义务或必要性,等同于对格加不定式结构(`actorem sapere oportet`)。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §7.pr.1-7.pr.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:7.pr.1-7.pr.4

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。