§5.5.1contra tabulas quoque saepe dicendum est, cum eas non solum refelli sed etiam accusari sciamus esse usitatum.
针对文书也必须经常进行辩论,因为我们知道,它们不仅被反驳,甚至被指控也是常有之事。
cum sit autem in his aut scelus signatorum aut ignorantia, tutius ac facilius id, quod secundo loco diximus, tractatur, quod pauciores rei fiunt.
然而,既然在这些情况中,要么存在签署者的犯罪,要么存在其无知,处理我们在第二处所说的情况会更安全也更容易,因为这样被控告的人更少。
§5.5.2sed hoc ipsum argumenta ex causa trahit, si forte aut incredibile est id actum esse, quod tabulae continent, aut, ut frequentius evenit, aliis probationibus aeque inartificialibus solvitur; si aut is in quem signatum est, aut aliquis signator dicitur afuisse vel prius esse defunctus; si tempora non congruunt; si vel antecedentia vel insequentia tabulis repugnant.
但这一情况本身就从案情中汲取论据,例如,如果文书所载的内容竟发生了是难以置信的,或者,如更经常发生的那样,被其他同样是技术外的证据所推翻;如果被针对而签署该文书的人,或者某个签署人,被说成当时不在场或早已去世;如果时间不相符;或者如果前因后果与文书相抵触。
inspectio etiam ipsa saepe falsum deprehendit.
甚至仅仅是对文书本身的检查也常常能发现伪造。