Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §3.6.96-3.6.104

复杂继承案件示例中多个争点的分析

第 84 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

作者通过一个复杂的模拟继承纠纷(涉及被勘当的儿子、送交收养的儿子和庶子)详细分析了多个争点(如条文与意图、类推和定义)如何在单一论争中交织在一起。

§3.6.96testamenta legibus facta rata sint.
依法律制作的遗言应属有效。
intestatorum parentium liberi heredes sint.
无遗言而死者的子女应为继承人。
abdicatus ne quid de bonis patris capiat.
被勘当者不得从父亲的财产中获得任何东西。
nothus ante legitimum natus legitimus filius sit, post legitimum nanus tantum civis.
在嫡出子之前出生的庶子应为嫡出子,在嫡出子之后出生者仅为公民。
in adoptionem dare liceat.
允许将子送交收养。
in adoptionem dato redire in familiam liceat, si paler naturalis sine liberis decesserit.
被送交收养者,若生父无子而死,允许其回归原家族。
§3.6.97qui ex duobus legitimis alterum in adoptionem dederat, alterum abdicaverat, sustulit nothum; institute herede abdicato decessit.
在两个嫡出子中,一个人将其中一个送交收养,将另一个勘当,并收留了一个庶子;他在指定被勘当者为继承人后死去。
tres omnes de bonis contendunt.
这三个人都为财产进行争夺。
nothum, qui non sit legitimus, Graeci vocant; Latinum rei nomen, ut Cato quoque in oratione quadam testatus est, non habemus ideoque utimur peregrino.
希腊人称非嫡出者为“nothus(庶子)”;我们没有这个事物的拉丁语名称,正如卡托在某篇演说中也曾作证的那样,因此我们使用外来语。
sed ad propositum.
但回到主题。
§3.6.98heredi scripto opponitur lex, abdicatus ne quid de bonis patris capiat; fit status scripti et voluntatis, an ullo modo capere possit, an ex voluntate patris, an heres scriptus.
针对指定的继承人,对立着法律:“被勘当者不得从父亲的财产中获得任何东西”;由此产生了“条文与意图”的争点:他是否能以任何方式获得,是否依父亲的意图,是否作为指定的继承人。
notho duplex fit quaestio, quod post legitimos natus sit et quod non sit ante legitimum natus.
对于庶子则产生了双重问题:因为他在嫡出子之后出生,以及因为他不是在嫡出子之前出生。
§3.6.99prior syllogismon habet, an pro non natis sint habendi, qui a familia sunt alienati.
前一个问题包含着类推(三段论):那些被从家族中排除的人,是否应当被视为未出生。
altera et scripti et voluntatis.
后一个问题则既包含条文也包含意图。
non esse enim hunc natum ante legitimum convenit, sed voluntate legis se tuebitur, quam dicet talem fuisse, ut legitimus esset nothus tum natus, cum alius legitimus in domo non esset.
因为大家一致同意他不是在嫡出子之前出生的,但他将用法律的意图来为自己辩护,他会说法律的意图是,当家中没有其他嫡出子时出生的庶子应当是嫡出的。
§3.6.100scriptum quoque legis excludet dicens, non utique, si postea legitimus natus non sit, notho nocere;
他还将排除法律的字面条文,声称如果后来没有嫡出子出生,这无论如何不应对庶子造成损害;他将使用这一论点:“设想仅出生了一个庶子,他的状况会如何?
uteturque hoc argumento: finge solum natum nothum, cuius condicionis erit? tantum civis? atqui non erit post legitimum natus.
仅是公民吗? 但他并不是在嫡出子之后出生的。
an filius? atqui non erit ante legitimos natus.
还是儿子? 但他并不是在嫡出子之前出生的。
quare si verbis legis stari non potest, voluntate standum est.
因此,如果不能固守法律的字面,就必须固守其意图。
§3.6.101nec quemquam turbet, quod ex una lege duo status fiant; duplex est, ita vim duarum habet Redire in familiam volenti dicitur ab altero primum, ut tibi redire liceat, heres sum.
” 也不要让任何人因一个法律产生两个争点而感到不安;它是双重的,因此具有两个法律的力量。 对于想要回归原家族的人,首先由另一方对他说:“即便允许你回归,我才是继承人。
idem status, qui in petitione abdicati; quaeritur enim, an possit esse heres abdicatus.
”这与被勘当者的请求中的争点相同;因为这里探究的是被勘当者是否能成为继承人。
§3.6.102obiicitur communiter a duobus, redire tibi in familiam non licet, non enim pater sine liberis decessit.
两人共同对他提出反驳:“你不被允许回归家族,因为父亲并非无子而死。
sed in hoc propria quisque eorum quaestione nitetur.
”但在这一点上,他们每个人都将依凭自己特有的问题。
alter enim dicet abdicatum quoque inter liberos esse, et argumentum ducet ex ipsa, qua repellitur, lege; supervacuum enim fuisse prohiberi patris bonis abdicatum, si esset numero alienorum; Nunc quia filii iure futurus fuerit intestati heres, oppositam esse legem, quae tamen non id efficiat, ne filius sit, sed ne heres sit.
因为其中一人会说被勘当者也在子女之列,并从排斥他的那条法律本身引出论据;因为如果被勘当者属于外人之列,禁止他获得父亲的财产将是多余的;现在,正因为他凭儿子的权利本将成为无遗言继承人,所以才对抗了这条法律,然而该法律并未致使他不再是儿子,而仅使他不再是继承人。
status finitivus, quid sit filius.
争点是定义:什么是儿子。
§3.6.103rursus nothus eisdem colligit argumentis, non sine liberis patrem decessisse, quibus in petitione usus est, ut probaret esse se filium.
反之,庶子也用他在请求中为了证明自己是儿子而使用的相同论据,推论出父亲并非无子而死。
nisi forte et hic finitionem movet, an liberi sint etiam non legitimi.
除非他在这里也发起定义:非嫡出者是否也是“子女”。
cadent ergo in unam controversiam vel specialiter duo legitimi status scripti et voluntatis et syllogismos et praeterea finitio, vel tres illi, qui natura soli sunt, coniectura in scripto et voluntate, qualitas in syllogismo, et, quae per se est aperta, finitio.
因此,在一个论争中,具体而言,将归结为“条文与意图”这两个法律争点、类推(三段论)以及定义,或者归结为本性上仅有的那三个争点:条文与意图中的推测、类推中的性质,以及本身显而易见的定义。
§3.6.104causa quoque et iudicatio et continens est in omni genere causarum.
原因、判定和结合点也存在于每一类诉讼中。
nihil enim dicitur, cui non insit ratio et quo iudicium referatur et quod rem maxime continent.
因为没有任何不包含理据、判决不指向它、以及最能维系事物的主张被说出。
sed quia magis haec variantur in litibus et fere tradita sunt ab iis, qui de iudicialibus causis aliqua composuerunt, in illam partem differantur.
但因为这些在诉讼中变化更多,且大多由那些就司法诉讼撰写著作的人所传授,所以让我们将它们推迟到那个部分。
nunc, quia in tria genera causas divisi, ordinem sequar.
现在,由于我已将诉讼分为三类,我将遵循其顺序。

词汇与语法注释

  1. §3.6.96post legitimum nanus tantum civis — 手抄本中的 nanus 通常被视为 natus 的误写或异读,本译文采用 post legitimum natus(“在嫡出子之后出生者”)的读法进行翻译。
  2. §3.6.97sustulit nothum — 动词 tollere(在此与 suscipere 同义)源于父亲将新生儿从地面“抱起”的传统仪式,意为承认并抚养其为自己的孩子。
  3. §3.6.98heredi scripto — 与格 heredi scripto 表示动词 opponitur(相对抗、对立)所要求的与格关系。
  4. §3.6.101ut tibi redire liceat, heres sum — 由连词 ut 引导的从句在此用于让步意义:“即便允许你回归”。
  5. §3.6.104continens — 修辞学中的专业术语(希腊语 synechon),指原告的指控与被告的辩护直接交锋的“结合点(核心论点)”,即维系案件判决的关键。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §3.6.96-3.6.104. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:3.6.96-3.6.104

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。