Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §2.9.1-2.9.3

学生对教师的敬爱与师生间的合作

第 49 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

在结束关于教师职责的讨论后,作者建议学生要像对待精神父母一样敬爱老师,并强调教育是需要双方和谐配合的共同事业。

§2.9.1plura de officio docentium locutus discipulos id unum interim moneo, ut praeceptores suos non minus quam ipsa studia ament, et parentes esse non quidem corporum sed mentium credant.
在详述了教师的职责之后,在此期间我唯独对学生们提出这一个忠告:要像热爱学业本身一样热爱自己的老师,并相信他们不是身体的父母,而是心灵的父母。
§2.9.2multum haec pietas conferet studio; nam ita et libenter audient et dictis credent et esse similes concupiscent, in ipsos denique coetus scholarum laeti alacresque convenient, emendati non irascentur, laudati gaudebunt, ut sint carissimi, studio merebuntur.
这种敬爱之情对学业大有裨益;因为如此一来,他们既会乐意听讲,也会相信老师的话语,并渴望变得与他们相似,最终满怀喜悦与活力地聚集到学校的课堂中,受到纠正时不会发怒,受到表扬时则会高兴,并且他们将通过勤勉学习,配得上成为最受关爱的人。
§2.9.3nam ut illorum officium est docere, sic horum praebere se dociles; alioqui neutrum sine altero sufficit.
因为,正如前者的职责是教学,后者的职责则是使自己变得乐于受教;否则,若无另一方,任何一方都无法独立奏效。
et sicut hominis ortus ex utroque gignentium confertur, et frustra sparseris semina, nisi illa praemollitus foverit sulcus: ita eloquentia coalescere nequit nisi sociata tradentis accipientisque concordia.
正如人的诞生是由生育双方共同促成的,且除非预先软化的泥土温存地滋养它们,否则播种也是徒劳:同样,若无传授者与接受者结合一致的和谐,雄辩术也无法根深叶茂。

词汇与语法注释

  1. 2.9.1locutus — 虽然是过去分词,但由于其源自异态动词 loquor(说话),因此具有主动意义(“详述了……的我”),修饰主句主语(即 moneo 的主语“我”)。
  2. 2.9.1discipulos id unum ... moneo — 动词 moneo(警告、劝告)在此采取双宾格构文,即表示人的宾格(discipulos)与表示事物的宾格(id unum)。后者的具体内容由接下来的 ut 引导的从句进行阐释。
  3. 2.9.2ut sint carissimi, studio merebuntur — 从句 ut sint carissimi(“使他们成为最受关爱的人”)在此充当目的或结果从句,补充说明 merebuntur(mereor的将来时,“配得上、获得”)的内容。studio 是工具夺格(“通过热心/学习”)。
  4. 2.9.3ex utroque gignentium — gignentium 是现在分词 gignens(生育者、父母)的复数属格。它作为部分属格修饰 utroque(uterque“双方”的夺格),意为“由生育两者的每一方”。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §2.9.1-2.9.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:2.9.1-2.9.3

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。