§12.10.10in oratione vero si species intueri velis, totidem paene reperias ingeniorum quot corporum formas.
然而在雄辩中,如果你愿意观察其外观,你几乎会发现有多少种身体的形式,就有多少种才能的形式。
sed fuere quaedam genera dicendi condicione temporum horridiora, alioqui magnam iam ingenii vim prae se ferentia.
但是,由于时代的关系,也曾存在某些较为粗糙的演讲类型,不过在其他方面它们已经展现出巨大的才能力量。
hinc sint Laelii, Africani, Catones etiam Gracchique, quos tu licet Polygnotos vel Callonas appelles.
由此产生了莱利乌斯们、阿非利加努斯们、卡托们以及格拉古们,你可以称他们为波吕格诺托斯或卡隆。
mediam illam formam teneant L. Crassus, Q. Hortensius.
L. 克拉苏、Q. 霍尔滕西乌斯则保持着那种中间的形式。
§12.10.11tum deinde efflorescat non multum inter se distantium tempore oratorum ingens proventus.
随后,在时间上相距不远的雄辩家们将如雨后春笋般蓬勃兴起。
hic vim Caesaris, indolem Caelii, subtilitatem Calidii, diligentiam Pollionis, dignitatem Messalae, sanctitatem Calvi, gravitatem Bruti, acumen Sulpicii, acerbitatem Cassii reperiemus; in iis etiam, quos ipsi vidimus, copiam Senecae, vires Africani, maturitatem Afri, iucunditatem Crispi, sonum Trachali, elegantiam Secundi.
在这里,我们将发现恺撒的力量、凯利乌斯的资质、卡利迪乌斯的精妙、波里奥的细心、梅萨拉的尊严、卡尔乌斯的纯洁、布鲁图斯的庄重、苏尔皮基乌斯的敏锐、卡西乌斯的尖锐;而在我们亲眼目睹的人当中,也有塞内卡的丰沛、阿非利加努斯的力量、阿费尔的成熟、克里斯普斯的愉悦、特拉卡卢斯的洪亮、塞昆杜斯的优雅。
§12.10.12at M. Tullium non illum habemus Euphranorem circa plures artium species praestantem, sed in omnibus, quae in quoque laudantur, eminentissimum.
但是,对于M. 图利乌斯(西塞罗),我们不仅将他视为在多种艺术门类中杰出的埃乌夫拉诺尔,而是将他视为在每个人所被赞赏的所有特质中都最为杰出的人。
quem tamen et suorum homines temporum incessere audebant ut tumidiorem et Asianum et redundantem et in repetitionibus nimium et in salibus aliquando frigidum et in compositione fractum, exultantem ac paene, quod procul absit, viro molliorem; §12.10.13postea vero quam triumvirali proscriptione consumptus est, passim qui oderant, qui invidebant qui aemulabantur, adulatores etiam praesentis potentiae non responsurum inuaserunt.
然而,甚至他那个时代的人也敢于攻击他,称他过于冗长、具有阿西亚风格、累赘、在重复上过多、在风趣上偶尔冷淡、在结构上散漫、跳跃,并且几乎——愿这恶名远离他——比一个男人该有的样子更为软弱;然而在他在三头政治的公敌宣告中身亡之后,那些恨他的人、嫉妒他的人、与他竞争的人,乃至当时权势的奉承者们,在各处袭击了这个无法回应的人。
ille tamen, qui ieiunus a quibusdam et aridus habetur, non aliter ab ipsis inimicis male audire quam nimiis floribus et ingenii affluentia potuit.
然而,尽管他被某些人认为贫瘠而枯燥,但他甚至无法被他的敌人们以其他方式诋毁,而只能因为他过多的华丽词藻和才华的满溢而被指责。
falsum utrumque, sed tamen ilia mentiendi propior occasio.
这两种指责都是错误的,但后者显然是说谎者更接近实际的借口。
§12.10.14praecipue vero presserunt eum, qui videri Atticorum imitatores concupierant.
尤其是那些渴望被视为阿提卡风格模仿者的人压制了他。
haec manus quasi quibusdam sacris initiata ut alienigenam et parum superstitiosum devinctumque illis legibus insequebatur; unde nunc quoque aridi et exsuci et exangues.
这一伙人仿佛加入了某种秘密仪式,将他视作异邦人,并视作对那些法则不够虔诚、不够顺从的人而加以追击;这就是为什么如今也存在着枯燥、无水份、无血色的人。
§12.10.15hi sunt enim, qui suae imbecillitati sanitatis appellationem, quae est maxime contraria, obtendant; qui, quia clariorem vim eloquentiae velut solem ferre non possunt, umbra magni nominis delitescunt.
因为正是这些人,将最相反的“健康”之名,作为自己软弱的挡烟牌;他们因为无法承受雄辩术那如同太阳般耀眼的力量,便躲在一个伟大名字的阴影下。
quibus quia multa et pluribus locis Cicero ipse respondit, tutior mihi de hoc disserendi brevitas erit.
因为西塞罗本人已经在许多地方、多次对他们做出了回应,因此对我而言,在此问题上简短地论述会更为稳妥。
§12.10.16et antiqua quidem illa divisio inter Atticos atque Asianos fuit, cum hi pressi et integri, contra inflati illi et inanes haberentur, in his nihil superflueret, illis iudicium maxime ac modus deesset.
确实,阿提卡派和阿西亚派之间的那种古老划分是存在的,当时前者被认为是简洁而健全的,相反,后者被认为是浮夸而空洞的,前者中没有任何多余的东西,而后者最缺乏判断力和节度。
quod quidam, quorum et Santra est, hoc putant accidisse, quod, paulatim sermone Graeco in proximas Asiae civitates influente, nondum satis periti loquendi facundiam concupierint, ideoque ea, quae proprie signari poterant, circuitu coeperint enuntiare ac deinde in eo perseverarint.
有些人(其中包括桑特拉)认为,这种情况之所以发生,是因为随着希腊语逐渐流入口岸相接的亚细亚各城邦,那些尚未能熟练说话的人渴望获得口才,因此开始用迂回的说法来表达那些本可以直接指明的事物,并随后坚持了这种做法。
§12.10.17mihi autem orationis differentiam fecisse et dicentium et audientium naturae videntur, quod Attici limati quidam et emuncti nihil inane aut redundans ferebant, Asiana gens tumidior alioqui atque iactantior vaniore etiam dicendi gloria inflate est.
但在我看来,演讲者和听众双方的本性似乎造就了演讲文体的差异,因为精致而敏锐的阿提卡人不能容忍任何空洞或累赘的东西,而本就较为浮夸、虚荣的阿西亚民族,则因更虚无的演讲荣耀而膨胀起来。
§12.10.18tertium mox, qui haec dividebant, adiecerunt genus Rhodium, quod velut medium esse atque ex utroque mixtum volunt; neque enim Attice pressi neque Asiane sunt abundantes, ut aliquid habere videantur gentis, aliquid auctoris.
没过多久,划分这些门派的人又增加了第三种门类,即罗德斯风格,他们认为这种风格介于两者之间且融合了两者;因为他们既不像阿提卡那样简洁,也不像阿西亚那样累赘,因此他们似乎既带有一些本民族的特征,又带有一些创始人的特征。
§12.10.19Aeschines enim, qui hunc exilio delegerat locum, intulit eo studia Athenarum, quae, velut sata quaedam caelo terraque degenerant, saporem illum Atticum peregrino miscuerunt.
因为选择在这个地方流亡的埃斯基内斯,将雅典的学术引入了那里,正如某些作物由于气候和土壤而变质一样,他们将那种阿提卡风味与异国风味融合在一起。
lenti ergo quidam ac remissi, non sine pondere tamen neque fontibus puris neque torrentibus turbidis, sed lenibus stagnis similes habentur.
因此,他们被认为有些缓慢而舒缓,但并非没有分量,既不像素净的泉水,也不像浑浊的急流,而是类似于平缓的池塘。
§12.10.20nemo igitur dubitaverit, longe esse optimum genus Atticorum.
因此,没有人会怀疑,阿提卡派的门类显然是最好的。
in quo ut est aliquid inter ipsos commune, id est indicium acre tersumque, ita ingeniorum plurimae formae.
在其中,正如他们之间有某种共同的东西,即敏锐而洗练的判断力,同样也存在着极多才能的形式。