Humanitext Reader

昆提利安 · 雄辩术原理 §11.3.98-11.3.108

手势的具体形态运动范围与运用规则

第 330 段,共 366 段 · 拉丁语

内容简介

本节详细介绍了各种手势的构成及其适用的演说语境、手部空间运动方向的限制,并指出了手势与词语的细微节拍过度同步的错误。

§11.3.98binos interim digitos distinguimus, sed non inserto pollice, paulum tamen inferioribus intra spectantibus, sed ne illis quidem tensis, qui supra sunt.
有时我们成对地分开手指,但不夹入大拇指,然而下面的手指微微向内看,甚至上面的手指也不紧绷。
§11.3.99interim extremi palmam circa ima pollicis premunt, ipse prioribus ad medios articulos iungitur; interim quartus oblique reponitur; interim quattuor remissis magis quam tensis, pollice intus inclinato, habilem demonstrando in latus aut distinguendis, quae dicimus, manum facimus, cum supina in sinistrum latus, prona in alterum fertur.
有时最外侧的手指在大拇指根部附近压住手掌,大拇指本身与前面的手指在中关节处相接;有时第四根手指斜向放回;有时四根手指放松多于紧绷,大拇指内倾,当手掌向上移向左侧、手掌向下移向另一侧时,我们使手便于向侧面指示或区分我们所说的话。
§11.3.100sunt et illi breves gestus, cum manus leviter pandata, qualis voventium est, parvis intervallis et subadsentientibus humeris movetur, maxime apta parce et quasi timide loquentibus.
还有一些简短的身势,当手微微张开,如许愿者的手势一样,以微小的间隔并在肩膀轻微附和下移动,特别适合说话简练且仿佛羞怯的人。
est admirationi conveniens ille gestus, quo manus modice supinata ac per singulos a minimo collecta digitos redeunte flexu simul explicatur atque convertitur.
还有一种适合表示钦佩的手势,手适度向上,从最小的手指开始逐个收拢,伴随着折回的动作同时展开并翻转。
§11.3.101nec uno modo interrogantes gestum componimus, plerumque tamen vertentes manum, utcunque composita est.
我们在提问时也不仅用一种方式安排手势,但通常是旋转手,无论手是如何安排的。
pollici proximus digitus mediumque, qua dexter est, unguem pollicis summo suo iungens, remissis ceteris, est et adprobantibus et narrantibus et distinguentibus decorus.
最靠近大拇指的手指和中指,在合适的地方将中指指尖与大拇指的指甲相连,其余手指放松,这对于赞许、叙述和区分的人来说都是优雅的。
§11.3.102cui non dissimilis, sed complicitis tribus digitis, quo nunc Graeci plurimum utuntur, etiam utraque manu, quotiens enthymemata sua gestu corrotundant velut caesim.
与此相似,但折叠了三根手指,是现在希腊人非常常用的一种手势,甚至用双手,每当他们用手势将自己的省略三段论圆满表达出来,仿佛短促切断一样。
manus lenior promittit et adsentatur, citatior hortatur, interim laudat.
较缓和的手表示许诺和赞同,较快速的手表示鼓励,有时表示赞扬。
est et ille urgentis orationem gestus vulgaris magis quam ex arte, qui contrahit alterno celerique motu et explicat manum.
还有一种催促演讲的普通手势,而非艺术手势,它通过交替且快速的动作收缩和展开手。
§11.3.103est et illa cava et rara et supra humeri altitudinem elata cum quodam motu velut hortatrix manus; a peregrinis scholis tamen prope recepta tremula scenica est.
还有一种中空且稀疏的手,抬高到肩膀高度以上并带有某种动作,仿佛是鼓励的手;然而,从外国学派接受过来的颤动的手几乎是戏剧性的。
digitos, cum summi coierunt, ad os referre, cur quibusdam displicuerit, nescio.
当指尖相聚时将手指带到嘴边,为什么会引起某些人的不快,我不得而知。
nam id et leviter admirantes et interim subita indignatione velut pavescentes et deprecantes facimus.
因为我们在轻微钦佩、有时因突然的愤慨而仿佛害怕并祈求时都会这样做。
§11.3.104quin compressam etiam manum in paenitentia vel ira pectori admouemus, ubi vox vel inter dentes expressa non dedecet: quid nunc agant? quid facias? Averso pollice demonstrare aliquid, receptum magis puto quam oratori decorum.
甚至在悔恨或愤怒时,我们也会将紧握的手移到胸前,此时即使在牙缝中挤出的声音也不失体统:“他们现在该怎么办? ”“你该怎么办? ”我认为用折回的大拇指指示某事,更多是被接受的,而不是演说家所优雅的。
§11.3.105sed cum omnis motus sex partes habeat, septimus sit ille, qui in se redit, orbis. vitiosa est una circumversio: reliqui ante nos et dextra laevaque et sursum et deorsum aliquid ostendunt; in posteriora gestus non dirigitur.
但是,既然所有的运动都有六个方向,第七个是回到自身圆圈的运动,那么单次旋转就是错误的;其余的运动在我们的前方、左右、上下展示一些东西;身势不会指向后方。
§11.3.106interim tamen velut reici solet.
然而有时,它通常仿佛被往后抛。
optime autem manus a sinistra parte incipit, in dextra deponitur, sed ut ponere non ut ferire videatur; quanquam et in fine interim cadit, ut cito tamen redeat, et nonnunquam resilit vel negantibus nobis vel admirantibus.
手最好从左侧开始,在右侧落下,但要显得是放下,而不是拍打;尽管有时它也会在末尾落下,以便迅速返回,有时在我们否定或钦佩时也会弹回。
hic veteres artifices illud recte adiecerunt, ut manus cum sensu et inciperet et deponeretur.
在这里,古老的艺术家们正确地补充了这一点,即手应伴随着意义开始和放下。
alioqui enim aut ante vocem erit gestus aut post vocem, quod est utrumque deforme.
因为否则,手势要么在声音之前,要么在声音之后,这两者都是难看的。
§11.3.107in illo lapsi nimia subtilitate sunt, quod intervallum motus tria verba esse voluerunt; quod neque observatur neque fieri potest, sed illi quasi mensuram tarditatis celeritatisque aliquam esse voluerunt, neque immerito, ne aut diu otiosa esset manus aut, quod multi faciunt, actionem continue motu concideret.
在那件事上,他们由于过分细微而犯了错误,因为他们希望运动的间隔是三个词;这既没有被遵守,也无法做到,但他们希望在迟缓和快速之间有某种衡量标准,这并非没有道理,以免手长期闲置,或者像许多人所做的那样,通过连续的运动将实演切碎。
§11.3.108aliud est, quod et fit frequentius et magis fallit.
还有一件事,它发生得更频繁,也更容易骗人。
sunt quaedam latentes sermonis percussiones et quasi aliqui pedes, ad quos plurimorum gestus cadit, ut sit unus motus novum crimen, alter C. Caesar, tertius et ante hanc diem, quartus non auditum, deinde propinquus meus, et ad te, et Quintus Tubero, et detulit.
言语中存在着某些潜在的节拍,仿佛是某种韵脚,大多数人的手势都落在这些节拍上,以至于“一项新的罪名”是一个动作,“盖乌斯·恺撒啊”是第二个,“在这一天之前”是第三个,“未曾听闻的”是第四个,然后是“我的亲戚”、“向您”、“昆图斯·图贝罗”、“指控了”。

词汇与语法注释

  1. 11.3.101qua dexter est — 关于中指位置的解释。这里指的是“中指在右手上面向右侧(食指侧)的部分”,或者解释为“在合适的地方(将 dexter 理解为有利的、合适的)”。本翻译一致采用前者,即与食指相接那一侧的含义。
  2. 11.3.102corrotundant velut caesim — “仿佛切碎般(caesim)圆满表达(corrotundant)”这一矛盾修饰法。它描绘了在完成一个完整动作的同时,用手势的一击(源于 caesim 的原意“切断”)将省略三段论的逻辑停顿精美地收束起来的场景。
  3. 11.3.108ad quos plurimorum gestus cadit — 关系代词 quos 的先行词是前文的 latentes sermonis percussiones et quasi aliqui pedes(言语中潜在的节拍,仿佛是某种韵脚)。动词 cadit 意为“伴随着(节拍)落下(同步)”。这里指出了手势与演说中细微的音节或单词节奏进行一对一过度同步的错误,接下来的西塞罗《辩护利加里乌斯》的碎片化引用就是具体例证。

引用这一段

昆提利安, 雄辩术原理 §11.3.98-11.3.108. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi1002.phi001.humanitext-lat2:11.3.98-11.3.108

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。