Humanitext Reader

奥维德 · 鹮 §160-240

伊比斯在冥界的严罚与受诅咒的诞生

第 3 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

诗人预言宿敌伊比斯将在冥界最深处的罪人领域遭受永恒惩罚,通过自身承受极刑而使古老受刑者们得以喘息,并讲述了伊比斯的诞生之日如何受到不祥星宿和复仇女神们的恶毒诅咒。

§160Conscia fumabunt semper ad ora faces.
见证你罪行的松明将永远在你脸旁冒烟。
§161His vivus furiis agitabere, mortuus isdem, §162Et brevior poena vita futura tua est.
\n 你活着时将被这些复仇女神驱策,死后也同样如此,\n 你未来的生命比起你的刑罚将更为短暂。
§163Nec tibi continget funus lacrimaeque tuorum* §164Indeploratum proiciere caput; §165Carnificisque manu, populo plaudente, traheris, §166Infixusque tuis ossibus uncus erit.
\n 你不会得到葬礼和亲人的眼泪,\n 你那无人哭悼的头颅将被抛弃;\n 在众人的拍手称快中,你将被刽子手的手拖走,\n 铁钩将嵌进你的骨头。
§167Ipsae te fugient, quae carpunt omnia, flammae; §168Respuet invisum iusta cadaver humus.
\n 连那吞噬一切的火焰也会避开你;\n 正义的大地将唾弃你这令人憎恶的尸首。
§169Unguibus et rostro crudus trahet ilia vultur §170Et scindent avidi perfida corda canes.
\n 凶残的秃鹰将用爪和喙撕扯你的内脏,\n 贪婪的犬群将撕裂你那不忠的心脏。
§171Deque tuo fiet — licet hac sis laude superbus — §172Insatiabilibus corpore rixa lupis.
\n 围绕着你的身体——即便你可能为此等虚荣而自傲——\n 贪得无厌的群狼之间将展开争夺。
§173In loca ab Elysiis diversa vocabere campis, §174Quasque tenet sedes noxia turba, coles.
\n 你将被召往与乐土迥异的地方,\n 你将居住在罪恶之徒所占有的居所。
§175Sisyphus est illic saxum volvensque petensque, §176Quique agitur rapidae vinctus ab orbe rotae, §177Quaeque gerunt umeris perituras Belides undas, §178Exulis Aegypti, turba cruenta, nurus.
\n 西绪福斯在那里推着巨石又任其滚落,\n 还有被绑在急速旋转的轮辐上受驱策的人,\n 以及肩负着注定漏尽之水的贝洛斯之女们,那群血腥的、被流放的埃勃托斯的儿媳。
§179Poma pater Pelopis praesentia quaerit, et idem §180Semper eget, liquidis semper abundat aquis; §181Iugeribusque novem summus qui distat ab imo, §182Visceraque assiduae debita praebet avi.
\n \n 珀罗普斯的父亲渴求眼前的果实,他同样\n 永远匮乏,又永远处于清澈的水流之中;\n 还有那从头到脚延展九个公顷之巨的人,\n 将其注定的内脏供奉给那不知疲倦的飞禽。
§183Hic tibi de Furiis scindet latus una flagello, §184Ut sceleris numeros confiteare tui: §185Altera Tartareis sectos dabit anguibus artus: §186Tertia fumantes incoquet igne genas.
\n 在这里,复仇女神中的一人将用鞭子抽裂你的肋侧,\n 好让你供认出你罪行的累累数目:\n 另一人将把你切碎的肢体抛给地狱的毒蛇:\n 第三人将在火中煎熬你冒烟的双颊。
§187Noxia mille modis lacerabitur umbra, tuasque §188Aeacus in poenas ingeniosus erit.
\n 你罪恶的阴魂将被千刀万剐,\n 埃阿科斯在对你施刑上将极尽巧思。
§189In te transcribet veterum tormenta reorum: §190Omnibus antiquis causa quietis eris.
\n 他将把古代罪犯的痛苦转嫁到你身上:\n 你将成为所有古代受刑者获得安宁的缘由。
§191Sisyphe, cui tradas revolubile pondus, habebis: §192Versabunt celeres nunc nova membra rotae: §193Hic et erit, ramos frustra qui captet et undas: §194Hic inconsumpto viscere pascet aves.
\n 西绪福斯啊,你将有可以移交那循环重担的人了:\n 飞转的轮子如今将旋转新的肢体:\n 这里也将有徒劳地捕捉枝条与水流的人:\n 这里你将用无尽的内脏喂养飞禽。
§195Nec mortis poenas mors altera finiet huius, §196Horaque erit tantis ultima nulla malis.
\n 另一种死亡不会终结这种死亡的刑罚,\n 如此巨大的灾难绝无最后一刻。
§197Inde ego pauca canam, frondes ut siquis ab Ida §198Aut summam Libyco de mare carpat aquam.
\n 由此我将唱出极少的一部分,犹如有人从伊达山采摘叶片,\n 或从利比亚海采集表面的海水。
§199Nam neque quot flores Sicula nascantur in Hybla, §200Quotve ferat, dicam, terra Cilissa crocos, §201Nec cum tristis hiems Aquilonis inhorruit alis, §202Quam multa fiat grandine canus Athos; §203Nec mala voce mea poterunt tua cuncta referri, §204Ora licet tribuas multiplicata mihi.
\n 因为我不会说,在西西里的许布拉繁衍着多少花朵,\n 或者是,基利基亚的土地出产多少番红花,\n 也不会说,当凄凉的冬日在北风的羽翼下战栗时,\n 阿索斯山因多少冰雹而变得一片苍白;\n 我的声音也无法说尽你所有的罪恶,\n 即使你给我千百倍增加的口舌。
§205Tot tibi vae! misero venient talesque ruinae,
\n 呜呼!
§206Ut cogi in lacrimas me quoque posse putem.
如此之多且如此惨烈的毁灭将降临于你这可怜人,\n 以至于我认为连我也可能会被迫落泪。
§207Illae me lacrimae facient sine fine beatum: §208Dulcior hic risu tunc mihi fletus erit.
\n 那些眼泪将使我获得无尽的幸福:\n 那时,这哭泣对我而言将比欢笑更加甜美。
§209Natus es infelix, — ita di voluere — nec ulla §210Commoda nascenti stella levisve fuit.
\n 你生来不幸——神明如此意愿——在你诞生时,\n 没有任何一颗星辰是柔和或有利的。
§211Non Venus affulsit, non illa Iuppiter hora, §212Lunaque non apto solque fuere loco, §213Nec satis utiliter positos tibi praebuit ignes §214Quem peperit magno lucida Maia Iovi.
\n 维纳斯没有照耀,朱庇特在那个时刻也未曾闪烁,\n 月亮和太阳都不在合适的位置,\n 闪耀的迈亚为伟大的朱庇特所生的那个人,\n 也没有为你提供位置有利的火光。
§215Te fera nec quicquam placidum spondentia Martis §216Sidera presserunt falciferique senis.
\n 马尔斯那残暴且不预示任何安宁的星辰,\n 以及那手持镰刀的老人的星辰压迫着你。
§217Lux quoque natalis, ne quid nisi triste videres, §218Turpis et inductis nubibus atra fuit.
\n 就连你的出生之日,为了不让你看到任何不悲惨的事物,\n 也是污浊且因乌云密布而一片漆黑。
§219Haec est, in fastis cui dat gravis Allia nomen, §220Quaeque dies Ibin, publica damna, tulit.
\n 这一天,在历书中由沉重的阿利亚河赋予其名,\n 这一天诞生了伊比斯,这国家的灾星。
§221Qui simul impurae matris prolapsus ab alvo §222Cinyphiam foedo corpore pressit humum, §223Sedit in adverso nocturnus culmine bubo, §224Funereoque graves edidit ore sonos.
\n 当他刚从不洁的母亲腹中滑出,\n 用丑陋的身体压在奇尼普斯的土地上时,\n 一只夜行的鸮鸟落在对面的屋顶上,\n 从它那丧葬般的口中发出沉重的哀鸣。
§225Protinus Eumenides lavere palustribus undis, §226Qua cava de Stygiis fluxerat unda vadis, §227Pectoraque unxerunt Erebeae felle colubrae, §228Terque cruentatas increpuere manus.
\n 尤墨尼得斯立即在沼泽的水中清洗他,\n 那凹陷的水流是从斯提克斯的浅滩中流出的,\n 并在他的胸口涂抹了厄瑞玻斯蛇的胆汁,\n 且三次拍击她们血染的手掌发出声响。
§229Gutturaque imbuerant infantia lacte canino: §230Hic primus pueri venit in ora cibus: §231Perbibit inde suae rabiem nutricis alumnus, §232Latrat et in toto verba canina foro.
\n 她们还用犬乳灌溉了他婴儿时期的喉咙:\n 这是进入这男孩口中的第一道食物:\n 由此这养子吸尽了他乳母的疯狂,\n 在整个广场上像狗一样吠叫出言语。
§233Membraque vinxerunt tinctis ferrugine pannis, §234A male deserto quos rapuere rogo: §235Et ne non fultum nuda tellure iaceret, §236Molle super silices inposuere caput.
\n 她们用染了铁锈色的破布捆绑他的肢体,\n 这些破布是她们从一处草草废弃的火葬柴堆中夺来的:\n 并且,为了不让他毫无支撑地躺在裸露的大地上,\n 她们在坚硬的燧石上放上了他柔软的头颅。
§237Iamque recessurae viridi de stipite factas §238Admorunt oculos usque sub ora faces.
\n 如今,在即将离去之际,她们用绿色的树枝做成松明,\n 一直凑到他的脸下,逼近他的双眼。
§239Flebat, ut est infans fumis contactus amaris, §240De tribus est cum sic una locuta soror:
\n 他哭泣着,正如婴儿触碰到苦涩的烟雾时那样,\n 那时三姐妹中有一人便如此说道:

词汇与语法注释

  1. 162brevior poena — poena 是比较夺格,字面意思是“比你的刑罚更短”。这一结构强调了伊比斯余下的阳寿与他死后所要遭受的永恒惩罚相比,是极其短暂且微不足道的。
  2. 171Deque tuo fiet ... corpore rixa — 由介词 de 所支配的名词 corpore 与其修饰形容词 tuo 之间存在着极大的离隔(hyperbaton),且其中插入了让步从句 licet hac sis laude superbus。句子的骨架应理解为 fiet rixa deque tuo corpore insatiabilibus lupis(在贪得无厌的群狼之间,将围绕你的尸体展开争夺)。
  3. 181summus qui distat ab imo — 字面意思是“其最高处与最低处相距甚远的人”,指的是身躯延展达九公顷(iugeribus novem)的巨人提提俄斯(Tityos)。关系代词 qui 的先行词在文中未直接点明,但指向了在阴间内脏被飞禽永远啄食的经典受刑者形象。
  4. 190Omnibus antiquis causa quietis eris — 表示安息的属格名词 quietis 修饰 causa。这表达了一个讽刺的悖论:由于伊比斯遭受的惩罚极其残酷,或者冥官埃阿科斯将古代罪犯的所有折磨都转嫁(transcribet)到伊比斯身上,昔日的罪人们将得以解脱并获得喘息。
  5. 235Et ne non fultum nuda tellure iaceret — 双重否定(ne non)构成了强烈的肯定和讽刺。“免得他毫无支撑地躺在裸露的大地上”是一个目的从句,然而紧接着的一行写道“在坚硬的燧石上放上了他柔软的头颅”,由此讽刺地表现了复仇女神们虚情假意的残酷行为(以硬石为枕)。

引用这一段

奥维德, 鹮 §160-240. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi010.humanitext-lat2:160-240

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。