Humanitext Reader

奥维德 · 鹮 §484-565

引神话与历史上坠亡与处决先例的诅咒

第 7 段,共 8 段 · 拉丁语

内容简介

诗人引用了神话和历史上各种人物(如拉奥孔、埃尔珀诺尔、苏格拉底、马耳叙阿斯、海蒙等)的悲惨结局,诅咒其仇敌也将遭受同样甚至更为惨烈的死亡。

§484Cuspide suspecti robora fixit equi.
(如同那个)以枪尖刺入那可疑之马的木肌(之人一样)。
§485Neve gradus adeas Elpenore caulius altos, §486Vimque feras vini quo tulit ille modo.
愿你不要比埃尔珀诺尔更谨慎地接近高高的台阶,并像他那样承受酒力(即醉酒坠落而亡)。
§487Tamque cadas domitus, quam quisquis ad arma vocantem §488Iuvit inhumanum Thiodamanta Dryops: §491Quam qui dona tulit Nesseo tincta veneno, §492Euboicasque suo nomine saepit aquas.
愿你被制服而倒下,正如任何在残暴的蒂奥达马斯号召拿起武器时帮助他的德律奥普斯人(倒下)那样:或是如同那个带去染有涅索斯之毒的礼物、并用自己的名字围起尤博亚海域之人一样。
§493Nec de praecipiti venias in Tartara saxo, §494Ut qui Socraticum de nece legit opus; §495Ut qui Theseae fallacia vela carinae §496Vidit, ut Iliaca missus ab arce puer, §497Ut teneri nutrix, eadem matertera, Bacchi, §498Ut cui causa necis serra reperta fuit; §499— Lydia se scopulis ut virgo misit ab altis, §500Dixerat invito quae mala verba deo.
愿你不要像那个读了关于苏格拉底之死著作的人一样,从峭壁坠入塔耳塔洛斯(愿你连这种相对痛快的死法也得不到);如同那个看见忒修斯之船欺骗之帆的人一样,如同那个从伊利翁城堡被抛下的男孩一样,如同那既是幼小巴克科斯的乳母、又是他姨母的女子一样,如同那个因发明锯子而招致死亡之人一样; ――正如那个向违拗之神说出恶毒言语的吕底亚少女,从高高的岩石上投身而下一样。
§501Feta tibi occurrat patrio popularis in arvo, §502Sitque Phalaeceae causa leaena necis.
愿一只刚生产的同乡雌狮在你的祖国田野上与你相遇,并愿它是法莱科斯式死亡的原因。
§503Quique Lycurgiden letavit, et arbore natum; §504Idmonaque audacem; te quoque rumpat aper.
愿那杀死了莱库戈斯之子、杀建立了从树中诞生之人、以及杀死了勇敢的伊德蒙的野猪,也将你撕碎。
§505Isque vel exanimis faciat tibi vulnus; ut illi, §506Ora super fixi quem cecidere suis.
愿它即使死了也给你留下伤口――正如那落入被刺穿之野猪面部上的那人一样。
§507Sive idem; simili pinus quem morte peremit;
或者如同那个被松树以类似之死毁灭之人一样。
§509Si tua contigerit Minoas puppis harenas, §510Te Corcyraeum Cressia turba putet.
如果你的船触及米诺斯的沙滩,愿克里特的人群将你当成科尔库拉人。
§511Lapsuramque domum subeas; ut sanguis Aleuae; §512Sella Leoprepidae cum ruit absque viro.
愿你进入即将倒塌的房屋――正如当雷奥普雷佩斯之子的椅子在没有主人的情况下倒塌时,阿莱乌阿斯的血脉之人(被压死)那样。
§513Utque vel Euenus; torrenti flumine mersus §514Nomina des rapidae; vel Tiberinus, aquae.
如同在急流中溺水并给那汹涌之水冠以名字的欧埃诺斯一样,或者是如同蒂贝里努斯一样(愿你给那急流冠上你的名字)。
§515— Astacidaeque modo defixa cadavera trunco, §516Digna feris; hominis sit caput esca tuum; §517— Quodque ferunt Brotean fecisse cupidine mortis, §518Des tua succensae membra cremanda pyrae.
――并且如同阿斯塔科斯之子一样,愿你那固定在树干上的、适于野兽的尸首,(让)人类的头颅成为你的食物; ――并且正如人们传说布罗特阿斯因渴望死亡而做的那样,愿你将自己的肢体献给点燃的柴堆去烧毁。
§519Inclususque necem cavea patiaris; ut ille §520Non profecturae conditor historiae.
愿你被关在笼子里遭受死亡――正如那个写下了毫无用处的历史的编撰者一样。
§521Utque repertori nocuit pugnacis iambi, §522Sic sit in exitium lingua proterva tuum.
如同好战的双短长格诗的发明者因放肆的舌头受害一样,愿你那放肆的舌头也成为你的毁灭。
§523Utque parum stabili qui carmine laesit Athenas, §524Invisus pereas deficiente cibo.
如同那个用不稳健的诗歌伤害了雅典之人一样,愿你在憎恨中因食物匮乏而死去。
§525Utque lyrae vates fertur periisse severae, §526Causa sit exitii dextera laesa tui.
如同传说中那严厉里拉琴的诗人死去一样,愿你受伤的右手成为你毁灭的原因。
§527Utque Agamemnonio vulnus dedit anguis Oresti, §528Tu quoque de morsu virus habente cadas.
如同蛇伤害了阿伽门农之子奥雷斯特斯一样,愿你也就此死于带有毒素的咬伤。
§529Sit tibi coniugii nox prima novissima vitae: §530Eupolis hoc periit et nova nupta modo.
愿你新婚的第一夜成为你生命的最后一夜:尤波利斯和他的新娘就是以这种方式死去的。
§531Utque cothurnatum cecidisse Lycophrona narrant, §532Haereat in fibris fixa sagitta tuis.
正如人们传说着装悲剧高底鞋的里科弗隆倒下一样,愿一支射穿的箭留存在你的内脏里。
§533Aut Iacer in silva manibus spargare tuorum, §534Sparsus ut est Thebis angue creatus avo.
或者愿你被撕裂,在森林中被你亲族的手散落,正如在忒拜那诞生自蛇类祖先之人被散落一样。
§535Perque feros montes tauro rapiente traharis, §536Ut tracta est coniunx imperiosa Lyci.
愿你被狂奔的雄牛拖曳着越过险峻的山岭,正如吕科斯那专横的妻子被拖曳那样。
§537Quodque suae passa est paelex invita sororis, §538Excidat ante pedes lingua resecta tuos.
正如你那被迫成为自己姐妹夫群情妇之人所遭受的那样,愿你被剪断的舌头落在你的脚前。
§541Inque tuis opifex, vati quod fecit Achaeo, §542Noxia luminibus spicula condat apis.
愿那工蜂将有害的针刺入你的双眼中,正如它对阿开亚诗人所做的那样。
§545Ut puer Harpagides referas exempla Thyestae; §546Inque tui caesus viscera patris eas.
如同哈尔帕戈斯之子那样,愿你重演帖伊斯忒斯的先例;愿你被杀,并进入你父亲的腹中。
§547Trunca geras saevo mutilatis partibus ense, §548— Qualia Mamertae membra fuisse ferunt.
愿你带着被残暴之剑摧残肢体的残缺之躯―― 正如人们传说马梅尔塔的肢体那样。
§549Utque Syracosio praestricta fauce poetae, §550Sic animae laqueo sit via clausa tuae.
正如叙拉古诗人的喉咙被勒紧一样,愿你生命的通道也这样被绞索闭合。
§551Nudave derepta pateant tua viscera pelle, §552Ut Phrygium cuius nomina flumen habet.
或者愿你被剥去皮囊,裸露的内脏赫然显现,正如那名字为弗里吉亚一条河流所拥有的那人一样。
§553Saxificae videas infelix ora Medusae, §554Cephenum multos quae dedit una neci.
愿不幸的你看见那能点石成兵的美杜莎之面,她独自一人便将许多刻斐涅斯人送上了死路。
§555Potniadum morsus subeas, ut Glaucus, equarum, §557 §559Sollicitoque bibas, Anyti doctissimus olim §560Inperturbato quod bibit ore reus.
愿你遭受波特尼亚雌马的咬噬,如同格劳科斯一样,愿你怀着焦虑的心饮下,那昔日阿尼托斯控告的最智慧的被告以从容的神色所饮下之物。
§561Nec tibi, siquid amas, felicius Haemone cedat: §562Utque sua Macareus, sic potiare tua.
如果你爱着什么,愿它的结局不比海蒙更幸运:正如马卡里乌斯占有他自己(的爱人)一样,愿你也就此占有你自己的(爱人)。
§563Vel videas, quod iam cum flammae cuncta tenerent, §564Hectoreus patria vidit ab arce puer.
或者愿你看见,当火焰已经吞噬一切时,赫克托耳之子从祖国城墙上所看见的景象。
§565Sanguine probra luas, ut avo genitore creatus,
愿你用鲜血偿还你的耻辱,正如那个由既是祖父又是父亲之人所生下的人一样,

词汇与语法注释

  1. §485cautius — 比较级 `cautius` 与否定联词 `neve`(“愿你不要比埃尔珀诺尔更谨慎地接近……”)结合使用,具有反讽意味,用以表达诅咒,意即希望对方以比埃尔珀诺尔更加不谨慎的态度接近高处并坠落。
  2. §511sanguis Aleuae — `sanguis Aleuae`(阿莱乌阿斯的血脉)借代指阿莱乌阿斯家族的成员,他们在宴会厅倒塌时被压死,而西莫尼德斯(雷奥普雷佩斯之子)因不在座(`absque viro`)而幸免。这一典故作为比较从句(`ut...`),修饰主句表示愿望的虚拟式动词 `subeas`。
  3. §561Haemone — `Haemone` 是比较夺格,修饰比较级副词 `felicius`。动词 `cedat` 为现在时虚拟式(表示愿望),在此作无人称使用,意为“愿事情(运转得)不比海蒙更幸运”。

引用这一段

奥维德, 鹮 §484-565. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi010.humanitext-lat2:484-565

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。