Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §4.9.1-4.9.68

祝贺格拉埃基努斯就任执政官并恳请求情

第 44 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德祝贺格拉埃基努斯就任执政官,并在流放地想象其光荣的就职典礼,在哀叹自身不幸的同时,请求他向皇帝求情以期获得宽恕。

§4.9.1Unde licet, non unde iuvat, Graecine, salutem §4.9.2mittit ab Euxinis hanc tibi Naso vadis, §4.9.3missaque di faciant Auroram occurrat ad illam, §4.9.4bis senos fasces quae tibi prima dabit: §4.9.5ut, quoniam sine me tanges Capitolia consul §4.9.6et fiam turbae pars ego nulla tuae, §4.9.7in domini subeat partes et praestet amici §4.9.8officium iusso littera nostra die.
格拉埃基努斯啊,纳索从他获准的地方、而非他向往的地方,从这厄克辛海的浅滩向你寄去这份问候,愿神明使这寄去的问候能够邂逅那曙光,那将首次赐予你十二根法西斯的曙光:这样,由于你将作为执政官在没有我的情况下登上卡皮托利乌斯,而我将无法成为你的祝贺人群中的一员,我们的信件便可在指定的日子里,代行主人的职责,履行朋友的义务。
§4.9.9atque ego si fatis genitus melioribus essem §4.9.10et mea sincere curreret axe rota, §4.9.11quo nunc nostra manus per scriptum fungitur, esset §4.9.12lingua salutandi munere functa tui, §4.9.13gratatusque darem cum dulcibus oscula verbis, §4.9.14nec minus ille meus quam tuus esset honor.
而且,如果我生于更好的命运之中,我的车轮在轴上顺畅运转,那么如今我用手通过书写所履行的职责,本该由舌头来履行向你问候的义务,我也会在送上甜蜜言辞的同时致以祝贺的亲吻,那份荣耀属于我也并不亚于属于你。
§4.9.15illa. confiteor, sic essem luce superbus, §4.9.16ut caperet fastus vix domus ulla meos: §4.9.17dumque latus sancti cingit tibi turba senatus, §4.9.18consulis ante pedes ire iuberer eques; §4.9.19et quamquam cuperem semper tibi proximus esse, §4.9.20gauderem lateris non habuisse locum, §4.9.21nec querulus, turba quamvis eliderer, essem: §4.9.22sed foret a populo tum mihi dulce premi, §4.9.23aspicerem gaudens, quantus foret agminis ordo, §4.9.24densaque quam longum turba teneret iter, §4.9.25quoque magis noris, quam me vulgaria tangant, §4.9.26spectarem, qualis purpura te tegeret.
我承认,在那天我本会如此自豪,以至于几乎没有任何房屋能容纳下我的骄傲:当神圣的元老院人群环绕在你的身旁,我作为一名骑士,本会被命令走在执政官的足前;尽管我总是渴望能最贴近于你,但我本会庆幸自己没有占据你身边的位置,即使被人群挤压,我也绝不会抱怨:相反,在那时被民众推挤对我而言是甜蜜的,我会欣喜地注视着仪仗队伍是何等有序,密密麻麻的人群占据了多么长的一段路途,为了让你更清楚地知道我是多么容易被世俗之物触动,我本会凝视覆盖在你身上的是怎样的紫袍。
§4.9.27signa quoque in sella nossem formata curuli §4.9.28et totum Numidae sculptile dentis opus.
我也本会认出象牙雕花椅上刻着的图案,以及努米底亚象牙雕刻的全部杰作。
§4.9.29at cum Tarpeias esses deductus in arces, §4.9.30dum caderet iussu victima sacra tuo, §4.9.31me quoque secreto grates sibi magnus agentem §4.9.32audisset media qui sedet aede deus; §4.9.33turaque mente magis plena quam lance dedissem, §4.9.34ter quater imperii laetus honore tui.
而当你被引导登上塔尔佩亚的要塞时,当神圣的祭品在你的命令下倒地时,那位高坐在神殿中央的伟大神明也本会听到我在私下里同你一起向他献上感恩;我本会以比大盘更充实的心灵献上香火,为你执政官的荣耀而欢欣鼓舞三四回。
§4.9.35hic ego praesentes inter numerarer amicos, §4.9.36mitia ius urbis si modo fata darent, §4.9.37quaeque mihi sola capitur nunc mente voluptas, §4.9.38tunc oculis etiam percipienda foret,
如果温和的命运赐予我罗马的权利,我此时本会被列在现场的朋友之中,而如今仅能由我心灵所捕捉到的快乐,在那时本也可以由我的双眼所感知。
§4.9.39non ita caelitibus visum est, et forsitan aequis; §4.9.40nam quid me poenae causa negata iuvet?
天神们并非如此意愿,或许他们是公正的;因为我这被惩罚的原因,即使被否认,又于我何益?
§4.9.41mente tamen, quae sola loco non exulat, utar, §4.9.42praetextam fasces aspiciamque tuos.
然而,我将使用我的心灵——这是唯一不从该地流亡的东西,我将瞻仰你的宽边紫袍和你的法西斯。
§4.9.43haec modo te populo reddentem iura videbit, §4.9.44et se secreto finget adesse tuis.
心灵会看见你如今正在向民众主持正义,并且私下里想象自己正陪伴在你的身边。
§4.9.45nunc longi reditus hastae supponere lustri §4.9.46credet, et exacta cuncta locare fide: §4.9.47nunc facere in medio facundum verba senatu, §4.9.48publica quaerentem quid petat utilitas: §4.9.49nunc pro Caesaribus superis decernere grates, §4.9.50albave opimorum colla ferire boum.
此时,它会相信你正将漫长五年的公共财政置于矛下,并以极严格的信用租赁着一切:此时,它会相信你正在元老院的中央口若悬河,探寻公共利益所追求的是什么:此时,它会相信你正代表天上的恺撒们决议表示感谢,或者是击打着精选肥牛白色的颈项。
§4.9.51atque utinam, cum iam fueris potiora precatus, §4.9.52ut mihi placetur principis ira roges!
但愿,当你已经祈求了更为重要的事情之后,你会祈求让元首的怒火对我平息!
§4.9.53surgat ad hanc vocem plena pius ignis ab ara, §4.9.54detque bonum voto lucidus omen apex.
愿敬虔的火焰顺着这声音从堆满祭品的祭坛上升起,愿明亮的火焰尖端为这一誓愿带来吉兆。
§4.9.55interea, qua parte licet, ne cuncta queramur, §4.9.56hic quoque te festum consule tempus agam.
与此同时,在获准的范围内,为了不让我们抱怨一切,我在这里也将度过你作为执政官的节日。
§4.9.57altera laetitiae est nec cedens causa priori, §4.9.58successor tanti frater honoris erit.
还有另一个快乐的理由,它不亚于前一个,你的兄弟将成为如此大之荣耀的继任者。
§4.9.59nam tibi finitum summo, Graecine, Decembri §4.9.60imperium Iam suscipit ille die.
因为,格拉埃基努斯啊,在十二月底你结束任期之时,他已在次日接掌了这一权力。
§4.9.61quaeque est in vobis pietas, alterna feretis §4.9.62gaudia, tu fratris fascibus, ille tuis.
凭着你们之间的虔诚情谊,你们将轮流感受喜悦:你因你兄弟的法西斯,他因你的法西斯。
§4.9.63sic tu bis fueris consul, bis consul et ille, §4.9.64inque domo binus conspicietur honor.
如此,你将两次担任执政官,他也将两次担任执政官,门第之中将能看到双重的荣耀。
§4.9.65qui quamquam est ingens, et nullum Martia summo §4.9.66altius imperium consule Roma videt, §4.9.67multiplicat tamen hunc gravitas auctoris honorem, §4.9.68et maiestatem res data dantis habet,
尽管这荣耀无比巨大,战神罗马也未曾见过任何高于至高执政官的权力,然而,给予者的威望使这一荣耀倍增,赐予之物本身带有给予者的威严。

词汇与语法注释

  1. §4.9.3di faciant Auroram occurrat ad illam — di faciant 是表示祝愿的独立虚拟式,其后连接省略了连接词 ut 的虚拟式从句 occurrat,共同表达祈愿(“愿神明使……能相遇”)。
  2. §4.9.11quo nunc nostra manus per scriptum fungitur — quo 是关系代名词,其先行词是主句中由 fungor(要求夺格宾语)所支配的 munere,在此处受从句谓语 fungitur 的支配而用作夺格 quo,形成了一种关系词格的吸引现象。
  3. §4.9.25quoque magis noris — quo 引导一个带有比较级 magis 的目的从句(相当于 ut eo magis)。noris 是虚拟式现在完成时 noveris 的缩略形式。
  4. §4.9.45hastae supponere — hastae supponere(置于矛下)是罗马政治和经济生活的惯用表达,意为执政官或监察官(censor)将国家公共契约、税收包揽权或公有土地进行公开拍卖或招标。
  5. §4.9.61quaeque est in vobis pietas — 这是一种关系从句包孕先行词的结构,意为“凭着你们之间(所具有的)虔诚情谊”(相当于 pro vestra pietate),用以解释兄弟两人因相继担任执政官而产生的共同喜悦。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §4.9.1-4.9.68. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:4.9.1-4.9.68

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。