Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §3.4.1-3.4.58

致鲁菲努斯:请求庇护歌颂凯旋式的诗作

第 29 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德自托米斯致信鲁菲努斯,请求他保护自己歌颂凯撒凯旋式的诗作。他诉说了自己在流放地因缺乏亲眼见闻、可靠信息以及深陷悲痛而难以创作欢乐诗歌的困境。

§3.4.1Haec tibi non vanam portantia verba salutem §3.4.2Naso Tomitana mittit ab urbe tuus, §3.4.3utque suo faveas mandat, Rufine, Triumpho, §3.4.4in vestras venit si tamen ille manus.
你的纳索从托米斯城给你寄来这些并非空洞问候的话语,鲁菲努斯啊,他嘱托你关照他的《凯旋式》,如果它确实到了你的手中。
§3.4.5est opus exiguum vestrisque paratibus inpar: §3.4.6quale tamen cumque est, ut tueare, rogo.
这是一部微不足道的作品,与你的准备不相称:然而无论它是什么样,我请求你予以保护。
§3.4.7firma valent per se, nullumque Machaona quaerunt.
坚强者自身就强大,不需要马卡翁。
§3.4.8ad medicam dubius confugit aeger opem.
唯有危重的病人才会寻求医生的帮助。
§3.4.9non opus est magnis placido lectore poetis: §3.4.10quamlibet invitum difficilemque tenent,
伟大的诗人不需要温和的读者:无论读者多么不情愿和挑剔,他们都能将其吸引。
§3.4.11nos, quibus ingenium longi minuere labores, §3.4.12aut etiam nullum forsitan ante fuit, §3.4.13viribus infirmi, vestro candore valemus: §3.4.14quem mihi si demas, omnia rapta putem.
我们这些因长期的磨难而减退了才华的人,甚至也许以前根本就没有才华,力量虚弱,全凭你的宽厚而立足:如果你从我这里夺走它,我会认为一切都被掠夺了。
§3.4.15cunctaque cum mea sint propenso nixa favore, §3.4.16praecipuum veniae ius habet ille liber.
尽管我所有的作品都依赖于倾斜的支持,但那本书享有获得宽恕的特权。
§3.4.17spectatum vates alii scripsere triumphum; §3.4.18est aliquid memori visa notare manu.
其他诗人写下了他们亲眼目睹的凯旋式;用记在心间的手写下亲眼所见之物,是大有裨益的。
§3.4.19nos ea vix avidam vulgo captata per aurem §3.4.20scripsimus, atque oculi fama fuere mei.
我们写的,是仅凭从人群中热切倾听得来的传闻,传闻充当了我的眼睛。
§3.4.21scilicet adfectus similes, aut impetus idem §3.4.22rebus ab auditis conspicuisque venit!
难道听到的事情和亲眼所见的事情,会带来相同的感情或同样的激情吗!
§3.4.23nec nitor argenti, quem vos vidistis, et auri §3.4.24quod mihi defuerit, purpuraque illa, queror: §3.4.25sed loca, sed gentes formatae mille figuris §3.4.26nutrissent carmen proeliaque ipsa meum, §3.4.27et regum vultus, certissima pignora mentis, §3.4.28iuvissent aliqua forsitan illud opus.
我并非抱怨我缺少你们所看到的金银的闪耀,以及那件紫袍:而是那些地方、那些以千种姿态呈现的民族以及战斗本身,本可以滋养我的诗歌,还有君王们的面容,那是心灵最真确的凭证,也许本会在某些方面对那部作品有所助益。
§3.4.29plausibus ex ipsis populi laetoque favore §3.4.30ingenium quodvis incaluisse potest: §3.4.31tamque ego sumpsissem tali clamore vigorem, §3.4.32quam rudis audita miles ad arma tuba.
仅凭人们的掌声和欢欣的支持,任何才华都能被激发:我也会从那样的欢呼声中获取力量,就像新兵听到号角声奔向武器一样。
§3.4.33pectora sint nobis nivibus glacieque licebit §3.4.34atque hoc, quem patior, frigidiora loco, §3.4.35illa ducis facies in curru stantis eburno §3.4.36excuteret frigus sensibus omne meis.
哪怕我的内心比冰雪还要寒冷,甚至比我所忍受的这个地方还要冷,领袖站在象牙战车上的那幅画面也会将我感官中的一切寒冷驱散。
§3.4.37his ego defectus dubiisque auctoribus usus §3.4.38ad vestri venio iure favoris opem.
我缺少这些,又使用了不确定的信息源,因而理所当然地来寻求你关照的帮助。
§3.4.39nec mihi nota ducum nec sunt mihi nota locorum §3.4.40nomina, materiam non habuere manus.
我既不知道将领的名字,也不知道地方的名字,我的手中没有素材。
§3.4.41pars quota de tantis rebus, quam fama referre §3.4.42aut aliquis nobis scribere posset, erat?
在如此伟大的事情中,传闻能带回、或者有人能写信告诉我们的,又是多么微小的一部分呢?
§3.4.43quo magis, o lector, debes ignoscere, si quid §3.4.44erratum est illic praeteritumve mihi.
因此,读者啊,你更应该宽恕,如果有什么地方被我弄错或遗漏了。
§3.4.45adde quod assidue domini meditata querellas §3.4.46ad laetum carmen vix mea versa lyra est.
此外,我的竖琴由于不断地默想主人的悲叹,几乎无法转向一首欢乐的歌。
§3.4.47vix bona post tanto quaerenti verba subibant, §3.4.48et gaudere aliquid res mihi visa nova est.
在经历如此多的痛苦后,搜寻出的美好词句几乎无法涌现,感到任何喜悦对我来说都是一件新鲜的事。
§3.4.49utque reformidant insuetum lumina solem, §3.4.50sic ad laetitiam mens mea segnis erat.
就像眼睛畏惧不习惯的阳光一样,我的心灵对喜悦也是迟钝的。
§3.4.51est quoque cunctarum novitas carissima rerum, §3.4.52gratiaque officio, quod mora tardat,
而且,新颖在万事当中是最受珍视的,因拖延而迟缓的敬意,就会失去魅力。
§3.4.53abest, cetera certatim de magno scripta triumpho §3.4.54iam pridem populi suspicor ore legi.
我猜测,那些竞相歌颂大凯旋式的其他作品早已在民间的口中流传。
§3.4.55illa bibit sitiens lector, mea pocula plenus: §3.4.56illa recens pota est, nostra tepebit aqua.
渴求的读者饮用了那些,而在饮用我的杯中物时他已经饱足:那些是在新鲜时被饮用的,我们的水将会是温热的。
§3.4.57non ego cessavi, nec fecit inertia serum!
我没有懈怠,懒惰也没有使我迟到!
§3.4.58ultima me vasti sustinet ora freti.
而是辽阔大海的极边之地将我留置。

词汇与语法注释

  1. 3.4.3Triumpho — 动词 *faveas* 所支配的与格。此处“凯旋式”一词作为转喻,指代奥维德本人创作的歌颂凯旋式的诗作。
  2. 3.4.11minuere — 完成时主动直说法语第三人称复数形式(为 *minuerunt* 的缩写),以 *labores* 为主语,*ingenium* 为宾语。
  3. 3.4.20fuere — 完成时主动第三人称复数形式(为 *fuerunt* 的缩写),与复数主语 *oculi* 一致。
  4. 3.4.21scilicet — 引入强烈反讽的语气词。它反讽地断言听闻之事与亲眼所见之事能带来相同的感受或激情,以此强调两者不可能同等。
  5. 3.4.33licebit — 伴随虚拟语气(*sint*)表示让步(“即使……也罢”)的习惯表达。*licebit* 是无人称动词 *licet* 的将来时。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §3.4.1-3.4.58. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:3.4.1-3.4.58

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。