Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §3.3.55-3.3.108

爱神的预言与向马克西穆斯的恳求

第 28 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人恳求爱神向凯撒求情以减轻其惩罚,爱神誓言诗人的爱情诗并无罪过,并预言其终将获得宽恕。随后,诗人向马克西穆斯致意,赞美其高贵的门第与仁慈的品格,乞求其庇护。

§3.3.55an sit ab his omnis rigide summota libellis,
难道不正是她被严厉地从这所有的小册子中驱逐出去吗?
§3.3.56quam lex furtivos arcet habere viros?
那些法律禁止她们拥有秘密丈夫的人?
§3.3.57quid tamen hoc prodest, vetiti si lege severa §3.3.58credor adulterii composuisse notas?
然而,如果因严酷的法律判定我写下了禁忌的密通暗号,这又有什么益处呢?
§3.3.59at tu, sic habeas ferientes cuncta sagittas, §3.3.60sic numquam rapido lampades igne vacent, §3.3.61sic regat imperium terrasque coerceat omnis §3.3.62Caesar, ab Aenea qui tibi fratre tuus, §3.3.63effice, sit nobis non inplacabilis ira, §3.3.64meque loco plecti commodiore velit.
但你——愿你拥有射透万物的箭矢,愿你的火炬永不缺少熊熊的烈火,愿凯撒——他因你的兄弟埃涅阿斯而成为你的亲人—— 统治帝国并统辖所有的土地,愿你使他对我们的怒火不再无法平息,愿他乐意让我在一个更为适宜的地方接受惩罚。
§3.3.65haec ego visus eram puero dixisse volucri, §3.3.66hos visus nobis ille dedisse sonos. §3.3.67per mea tela, faces, et per mea tela, sagittas, §3.3.68per matrem iuro Caesareumque caput, §3.3.69nil nisi concessum nos te didicisse magistro, §3.3.70Artibus et nullum crimen inesse tuis.
我似乎对那有翼的少年说了这些,而他似乎对我说出了这些话: “以我的武器火炬,以及以我的武器箭矢起誓,以我的母亲和凯撒的首级起誓,在你作为导师的指导下,我们所学的无一不是被允许的事,并且你的《艺术》中没有任何罪过。
§3.3.71utque hoc, sic utinam defendere cetera possem!
愿我能像为这件事辩护一样,为其他的事情辩护!
§3.3.72scis aliud, quod te laeserit, esse, magis, §3.3.73quicquid id est (neque enim debet dolor ipse referri, §3.3.74nec potes a culpa dicere abesse tua)
你知道另有更深地伤害了你的一件事,无论那是什么(因为痛苦本身不该被重提,你也不能说自己毫无过错)。
§3.3.75tu licet erroris sub imagine crimen obumbres, §3.3.76non gravior merito iudicis ira fuit.
尽管你可以在‘过失’的表象下掩盖罪行,裁判者的怒火并没有超出你应得的惩罚。
§3.3.77ut tamen aspicerem consolarerque iacentem, §3.3.78lapsa per inmensas est mea pinna vias.
然而,为了探望并抚慰落魄的你,我的羽翼滑过了无尽的道路。
§3.3.79haec loca tum primum vidi, cum matre rogante §3.3.80Phasias est telis fixa puella meis.
我第一次见到此地,是在我母亲的请求下,那个法希斯的少女被我的箭矢射中的时候。
§3.3.81quae nunc cur iterum post saecula longa revisam, §3.3.82tu facis, o castris miles amice meis.
如今在漫长岁月之后,我为何再次造访,全因了你,我营中的亲密士兵啊。
§3.3.83pone metus igitur: mitescet Caesaris ira, §3.3.84et veniet votis mollior hora tuis.
因此,放下你的恐惧吧:凯撒的怒火将会和缓,伴随着你的祈愿,更温和的时日终将到来。
§3.3.85neve moram timeas, tempus, quod quaerimus, instat, §3.3.86cunctaque laetitiae plena triumphus habet, §3.3.87dum domus et nati, dum mater Livia gaudet, §3.3.88dum gaudes, patriae magne ducisque pater, §3.3.89dum sibi gratatur populus, totamque per urbem §3.3.90omnis odoratis ignibus ara calet, §3.3.91dum faciles aditus praebet venerabile templum, §3.3.92sperandum est nostras posse valere preces,
不要害怕拖延,我们所期待的时刻正在迫近,凯旋式让一切都充满了喜悦,当他的家庭与子嗣、当他的母亲莉薇娅在欢欣,当你——祖国之父及我们伟大领袖的父亲在喜悦,当人们互相祝贺,在整个城市中每一个祭坛都因香火而温暖,当庄严的神殿敞开大门,我们应当抱有希望,相信我们的祈祷能够发挥效力。
§3.3.93dixit, et aut ille est tenues dilapsus in auras, §3.3.94coeperunt sensus aut vigilare mei.
” 他说完了,他要么是消散在稀薄的空气中,要么是我的感官开始苏醒。
§3.3.95si dubitem, faveas quin his, o Maxime, dictis, §3.3.96Memnonio cycnos esse colore putem, §3.3.97sed neque mutatur nigra pice lacteus humor, §3.3.98nec, quod erat candens, fit terebinthus ebur.
马克西穆斯啊,如果我怀疑你会对这些话不抱好意,我就会以为天鹅拥有门农的肤色,但乳白的液体既不会被黑色的沥青所改变,原本洁白的象牙也不会变成黄连木。
§3.3.99conveniens animo genus est tibi, nobile namque §3.3.100pectus et Herculeae simplicitatis habes, §3.3.101livor, iners vitium, mores non exit in altos, §3.3.102utque latens ima vipera serpit humo.
你的门第与你的心灵相称,因为你拥有一颗高贵的心灵和赫拉克勒斯式的率直,嫉妒这种无能的恶行,绝不会进入高尚的品格,就像毒蛇只在最底层的泥土中潜行一样。
§3.3.103mens tua sublimis supra genus eminet ipsum, §3.3.104grandius ingenio nec tibi nomen inest.
你崇高的心灵甚至超越了你的门第本身,你的名声绝不会比你的才华更为伟大。
§3.3.105ergo alii noceant miseris optentque timeri, §3.3.106tinctaque mordaci spicula felle gerant: §3.3.107at tua supplicibus domus est adsueta iuvandis, §3.3.108in quorum numero me, precor, esse velis. ’
因此,让别人去伤害不幸者并渴望被畏惧吧,让他们佩戴浸透了刺骨胆汁的箭矢:而你的家族向来习惯于援助哀求者,恳求你,愿你乐意将我列入这些人的行列。

词汇与语法注释

  1. 3.3.55an sit — 疑问词 `an` 引入了一个反问句,隐含“难道不是……”之意,以加强前文对勾引已婚妇女这一指控的否定。
  2. 3.3.59sic habeas — `sic` 伴随愿望虚拟语气 `habeas` 构成了祝愿或誓言的套语(“愿你如此……”),用于为诗人随后请求爱神向凯撒说情(第63行 `effice`)做铺垫。
  3. 3.3.62ab Aenea qui tibi fratre tuus — 埃涅阿斯是维纳斯(爱神之母)之子,因此是爱神的兄弟。朱利乌斯家族(凯撒和奥古斯都)自称是埃涅阿斯之子尤卢斯的后裔,因此凯撒在神话谱系上被幽默地称为爱神的亲人(`tuus`)。
  4. 3.3.70Artibus — 首字母大写的 `Artibus` 特指奥维德著名的关于爱情技艺的教谕诗《爱的艺术》(*Ars Amatoria*)。
  5. 3.3.95si dubitem, faveas quin — 连词 `quin` 配合虚拟语气 `faveas` 用于表示怀疑的动词 `dubitem` 之后(在此为虚拟否定语境:“如果我怀疑你会青睐……”)。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §3.3.55-3.3.108. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:3.3.55-3.3.108

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。