Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §3.3.1-3.3.54

致马克西穆斯:爱神的显现与诗歌自辩

第 27 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向马克西穆斯讲述了深夜爱神以憔悴之姿显现的幻象,抱怨自己因教导爱神而遭受流放,并为自己的诗歌辩护,声称从未教唆通奸。

§3.3.1Si vacat exiguum profugo dare tempus amico, §3.3.2o sidus Fabiae, Maxime, gentis, ades, §3.3.3dum tibi quae vidi refero, seu corporis umbra §3.3.4seu veri species seu fuit ille sopor.
如果有闲暇给流亡的朋友一点时间,法比乌斯氏族的星辰啊,马克西穆斯,请临近,当当我向你讲述我所见到的事物时,无论那是肉体的阴影,还是真理的显现,抑或是梦乡。
§3.3.5nox erat et bifores intrabat luna fenestras, §3.3.6mense fere medio quanta nitere solet.
那那是深夜,月光穿过双扇的窗户,宛如月中时分那般明亮地闪耀着。
§3.3.7publica me requies curarum somnus habebat, §3.3.8fusaque erant toto languida membra toro, §3.3.9cum subito pinnis agitatus inhorruit aer, §3.3.10et gemuit parvo mota fenestra sono.
眠魔——世人忧虑的共同憩所——正占有着我,疲倦的肢体平铺在整个榻上,忽地,空气被羽翼激荡而颤栗,震动的窗户发出低微的呻吟。
§3.3.11territus in cubitum relevo mea membra sinistrum, §3.3.12pulsus et e trepido pectore somnus abit.
我惊惶地撑起左肘立起身体,睡意被驱散,从战栗的心口消逝。
§3.3.13stabat Amor, vultu non quo prius esse solebat, §3.3.14fulcra tenens laeva tristis acerna manu, §3.3.15nec torquem collo, nec habens crinale capillo, §3.3.16nec bene dispositas comptus, ut ante, comas, §3.3.17horrida pendebant molles super ora capilli, §3.3.18et visa est oculis horrida pinna meis, §3.3.19qualis in aeriae tergo solet esse columbae, §3.3.20tractatam multae quam tetigere manus.
爱神立在那里,神色不似往昔那般,忧伤地用左手扶着枫木的床柱,颈无项圈,发无簪饰,也不像从前那样,把秀发梳理得井井有条,柔软的发丝垂落在憔悴的面庞上,他的羽翼在我的眼中也显得凌乱不堪,宛如那翱翔空中的鸽子背脊,被众人的手屡屡抚摸把玩过后的模样。
§3.3.21hunc simul agnovi, neque enim mihi notior alter, §3.3.22talibus adfata est libera lingua sonis: §3.3.23‘o puer, exilii decepto causa magistro, §3.3.24quem fuit utilius non docuisse mihi, §3.3.25huc quoque venisti, pax est ubi tempore nullo,
我一认出他——因为对我而言没有谁比他更熟悉—— 恢复自由的舌头便用以下言辞向他攀谈: “哦,孩子啊,你那受骗导师流亡的祸首,对我而言,当初不曾教导你才是更有益的事情,你也来到了这里吗?
§3.3.26et coit adstrictis barbarus Hister aquis?
在这个永无和平之地,野蛮的伊斯特尔河水正冰封凝结?
§3.3.27quae tibi causa viae, nisi uti mala nostra videres?
若非为了来看我们的不幸,你何苦跋涉此途?
§3.3.28quae sunt, si nescis, invidiosa tibi.
若你不知,那些不幸正是你招致怨恨的根源。
§3.3.29tu mihi dictasti iuvenalia carmina primus: §3.3.30apposui senis te duce quinque pedes, §3.3.31nec me Maeonio consurgere carmine nec me §3.3.32dicere magnorum passus es acta ducum, §3.3.33forsitan exiguas, aliquas tamen, arcus et ignes §3.3.34ingenii vires comminuere mei.
是你最先向我口授青春的歌谣:在你的指引下,我在六步格旁加上了五步格,你既不许我在麦奥尼亚的史诗中跃升,也不许我歌颂伟大领袖的功绩,或许正是你的弓与火,削弱了我才华的力量——虽然微薄,但终究是有一些的。
§3.3.35namque ego dum canto tua regna tuaeque parentis §3.3.36in nullum mea mens grande vacavit opus, §3.3.37nec satis hoc fuerat, stulto quoque carmine feci, §3.3.38Artibus ut posses non rudis esse meis.
因为当我在歌颂你与你母亲的王国时,我的心智无暇顾及任何宏伟的著作,这还不够,我还用一首愚蠢的诗篇,使得你通过我的《艺术》不至于显得粗俗。
§3.3.39pro quibus exilium misero est mihi reddita merces, §3.3.40id quoque in extremis et sine pace locis.
作为回报,流亡被赐予可怜的我作为酬劳,并且还是在极远且毫无安宁的地方。
§3.3.41at non Chionides Eumolpus in Orphea talis, §3.3.42in Phryga nec Satyrum talis Olympus erat, §3.3.43praemia nec Chiron ab Achille talia cepit, §3.3.44Pythagoraeque ferunt non nocuisse Numam.
然而,奇俄涅之子欧摩尔波斯对奥非乌斯不至于此,奥林波斯对弗里吉亚的萨提尔亦不至于此,喀戎也未曾从阿喀琉斯处得到这样的报偿,人们也说明主努马不曾加害毕达哥拉斯。
§3.3.45nomina neu referam longum collecta per aevum, §3.3.46discipulo perii solus ab ipse meo.
免得我历数漫长岁月中累积的名字,我是唯一因自己的弟子而毁灭的人。
§3.3.47dum damus arma tibi, dum te, lascive, docemus, §3.3.48haec te discipulo dona magister habet, §3.3.49scis tamen, et liquido iuratus dicere possis, §3.3.50non ine legitimos sollicitasse toros.
当当我们赐予你武器、教导你这顽皮的孩子时,老师从你这个学生那里得到了这样的回报,然而你心知肚明,且能起誓昭示,我未曾侵扰合法的婚姻之榻。
§3.3.51scripsimus haec illis, quarum nec vitta pudicos §3.3.52contingit crines nec stola longa pedes, §3.3.53dic, precor, ecquando didicisti fallere nuptas, §3.3.54et facere incertum per mea iussa genus?
我写下这些,是为了那些其贞洁秀发不系发带、纤足不着长袍的长衣女子们,告诉我,求你,你何时学会了欺瞒新妇,并通过我的教诲使子嗣变得真伪难辨? ”

词汇与语法注释

  1. 3.3.16comptus... comas — 宾格 'comas' 是希腊语式宾格(关系宾格),修饰被动完成分词 'comptus',表示“头发被梳理”的状态。
  2. 3.3.30senis... quinque pedes — 'senis' 是分配数词 'seni'(各六个)的与格/夺格复数形式,意指在“六步格”(hexameter)旁加上“五步格”(pentameter),即创作双行体诗歌。
  3. 3.3.46discipulo... ab ipse meo — 介词 'ab' 夹在名词 'discipulo' 与修饰词 'ipse meo' 之间的反常语序(倒装)。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §3.3.1-3.3.54. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:3.3.1-3.3.54

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。