Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §2.7.1-2.7.84

致阿提库斯信:盖塔之地的苦难与坚守友谊的恳求

第 19 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人从勉强平定的盖塔人之地向友人阿提库斯致意,诉说自己无休止的苦难与流放的残酷,并恳求友人继续坚守他们的友谊。

§2.7.1Esse salutatum vult te mea littera primum §2.7.2a male pacatis, Attice, missa Getis.
阿提库斯啊,我这封从刚被勉强平定的盖塔人之地寄出的信,首先愿向你致以问候。
§2.7.3proxima subsequitur, quid agas, audire voluntas, §2.7.4et si, quidquid agis, sit tibi cura mei.
紧随其后的愿望是,想听闻你近况如何,以及无论你做什么,是否依然在挂念我。
§2.7.5nec dubito quin sit, sed me timor ipse malorum §2.7.6saepe supervacuos cogit habere metus,
我毫不怀疑确实如此,但对灾祸的恐惧本身常常迫使我产生多余的担忧。
§2.7.7da veniam, quaeso, nimioque ignosce timori.
求你原谅,并宽恕我这过分的恐惧。
§2.7.8tranquillas etiam naufragus horret aquas.
即便是平静的水面,落水遭难之人也会感到胆寒。
§2.7.9qui semel est laesus fallaci piscis ab hamo, §2.7.10omnibus unca cibis aera subesse putat.
一度被欺骗性的鱼钩伤过的鱼,会认为所有的食物下面都藏着弯曲的铜钩。
§2.7.11saepe canem longe visum fugit agna lupumque §2.7.12credit, et ipsa suam nescia vitat opem.
羔羊常常逃避从远处看见的狗,以为那是狼,在不知不觉中避开了能保护自己的力量。
§2.7.13membra reformidant mollem quoque saucia tactum, §2.7.14vanaque sollicitis incutit umbra metum.
受伤的肢体连轻柔的触摸都会畏惧,虚无的阴影也会给焦虑不安的人注入恐惧。
§2.7.15sic ego Fortunae telis confixus iniquis §2.7.16pectore concipio nil nisi triste meo.
同样,我被命运不公的箭矢所刺穿,在我的心中除了悲哀别无他想。
§2.7.17iam mihi fata liquet coeptos servantia cursus §2.7.18per sibi consuetas semper itura vias: §2.7.19observare deos, ne quid mihi cedat amice, §2.7.20verbaque Fortunae vix puto posse dari.
如今我已明白,坚守既定轨迹的的命运,将永远沿着它所习惯的道路走下去:神明在窥伺着,不让任何对我有利的事发生,而我认为命运几乎是不可能被欺骗的。
§2.7.21est illi curae me perdere, quaeque solebat §2.7.22esse levis, constans et bene certa nocet,
毁灭我是她的心头大事,而这位曾经反复无常的女神,如今却坚定而确定地伤害着我。
§2.7.23crede mihi, si sum veri tibi cognitus oris §2.7.24(nec planis nostris casibus esse puter), §2.7.25Cinyphiae segetis citius numerabis aristas, §2.7.26altaque quam multis floreat Hybla thymis, §2.7.27et quot aves motis nitantur in aere pinnis, §2.7.28quotque natent pisces aequore, certus eris, §2.7.29quam tibi nostrorum statuatur summa laborum, §2.7.30quos ego sum terra, quos ego passus aqua.
相信我,如果我在你眼中是个口说真话的人(但愿我不会在自己的不幸中被视为骗子),你会更快数清奇尼普斯农田里的麦穗,以及高耸的希布拉山开着多少百里香,也会更快确知有多少鸟儿在空中振翅高飞,有多少鱼儿在海中游弋,相比于向你点清我在陆地上、在水域中所遭受的苦难的总数。
§2.7.31nulla Getis toto gens est truculentior orbe; §2.7.32sed tamen hi nostris ingemuere malis,
全天下没有比盖塔人更凶残的民族了;然而,连他们也为我的不幸而叹息。
§2.7.33quae tibi si memori coner perscribere versu. §2.7.34Uias est fati longa futura mei.
若我试图用长存记忆的诗句为你悉数写下这些,我那命运的《伊利亚特》将会变得无比漫长。
§2.7.35non igitur vereor quo te rear esse verendum, §2.7.36cuius amor nobis pignora mille dedit, §2.7.37sed quia res timida est omnis miser, et quia longo est §2.7.38tempore laetitiae ianua clausa meae.
因此,我并不是因为认为你值得防范而感到恐惧,你的爱已经给了我千百个凭证;而是因为任何不幸的人都是胆怯的,并且因为在漫长的时间里,我快乐的大门一直紧闭。
§2.7.39iam dolor in morem venit meus, utque Caducis §2.7.40percussu crebro saxa cavantur aquis, §2.7.41sic ego continuo Fortunae vulneror ictu, §2.7.42vixque habet in nobis iam nova plaga locum.
如今我的痛苦已成习惯,正如滴落的水流以频繁的击打穿透岩石,我也被命运不断的重击所伤,如今在我身上,几乎已找不到容纳新伤口的地方。
§2.7.43nec magis assiduo vomer tenuatur ab usu, §2.7.44nec magis est curvis Appia trita rotis, §2.7.45pectora quam mea sunt sene calcata malorum, §2.7.46et nihil inveni, quod mihi ferret opem.
犁头不曾因不断的使用而更加磨损,阿庇亚大道也不曾因弯曲的车轮而更加磨损,相比于我的胸膛被接踵而至的灾难所践踏;而我没有找到任何能给我带来帮助的东西。
§2.7.47artibus ingenuis quaesita est gloria multis: §2.7.48infelix perii dotibus ipse meis.
许多人通过高尚的才艺赢得了荣耀:而我不幸的自己,却因自己的才华而毁灭。
§2.7.49vita prior vitio caret et sine labe peracta est: §2.7.50auxilii misero nil tulit illa mihi.
我过往的生活无可指责,度过得毫无瑕疵:但这没能给我这可怜人带来任何帮助。
§2.7.51culpa gravis precibus donatur saepe suorum: §2.7.52omnis pro nobis gratia muta fuit.
重罪也常常因亲友的哀求而获得宽恕:而为我求情的所有人脉都保持了沉默。
§2.7.53adiuvat in duris aliquos praesentia rebus: §2.7.54obruit hoc absens vasta procella caput.
在艰难的境遇中,身处现场帮助了一些人:而一场浩大的风暴,却将远离故土的我淹没。
§2.7.55quis non horruerit tacitam quoque Caesaris iram?
谁能不畏惧凯撒哪怕是无声的怒火?
§2.7.56addita sunt poenis aspera verba meis.
而我的惩罚中,还被加上了严厉的措辞。
§2.7.57fit fuga temporibus levior.
流亡之旅因时令不同而变得较易承受。
proiectus in aequor §2.7.58Arcturum subii Pleiadumque minas,
而我被抛入大海,正迎上了大角星和昴星团的威胁。
§2.7.59saepe solent hiemen placidam sentire carinae: §2.7.60non Ithacae puppi saevior unda fuit.
船只常常能遇到温和的冬季:但即便是对于伊萨卡之船,波涛也不曾比这更加狂暴。
§2.7.61recta fides comitum poterat mala nostra levare: §2.7.62ditata est spoliis perfida turba meis.
随行同伴的正直忠诚本可以减轻我的痛苦:可那群背信义之徒却靠掠夺我的财物发了财。
§2.7.63mitius exilium faciunt loca: tristior ista §2.7.64terra sub ambobus non iacet ulla polis.
地方的景况能使流放变得温和:但在南北两极之下,绝没有比这更阴郁的土地了。
§2.7.65est aliquid patriis vicinum finibus esse: §2.7.66ultima me tellus, ultimus orbis habet.
靠近祖国的边境好歹也是种安慰:而我却被最遥远的土地、世界的尽头所占有。
§2.7.67praestat et exulibus pacem tua laurea. Caesar: §2.7.68Pontica finitimo terra sub hoste iacet.
凯撒啊,你的月桂冠甚至给流亡者也带来了和平:可庞统斯之地却处在近邻敌人的威胁之下。
§2.7.69tempus in agrorum cultu consumere dulce est: §2.7.70non patitur verti barbarus hostis humum.
将时间消磨在农耕中是件乐事:可野蛮的敌人不容许土地被翻耕。
§2.7.71temperie caeli corpusque animusque iuvatur: §2.7.72frigore perpetuo Sarmatis ora riget.
身体和心灵都受益于气候的和煦:可萨尔马提亚的海岸因永久的寒冷而僵硬。
§2.7.73est in aqua dulci non invidiosa voluptas: §2.7.74aequoreo bibitur cum sale mixta palus.
在甘甜的淡水里有着不招人嫉妒的纯粹乐趣:可在这里,人们饮用的却是混杂着海盐的沼泽水。
§2.7.75omnia deficiunt. animus tamen omnia vincit: §2.7.76ille etiam vires corpus habere facit, §2.7.77sustineas ut onus, nitendum vertice pleno est, §2.7.78aut, flecti nervos si patiere,
一切皆已匮乏:然而心灵战胜一切;它甚至使肉体也拥有力量,为了能承受重担,必须挺直颈项竭力坚持,否则,若你听任筋骨弯曲,便会倒下。
§2.7.79cades, spes quoque posse mora mitescere principis iram, §2.7.80vivere ne nolim deficiamque, cavet,
同样,那份坚信皇帝的怒火会随着时间而缓和的希望,也在提防着,免得我丧失活下去的意愿而崩溃。
§2.7.81nec vos parva datis pauci solacia nobis, §2.7.82quorum spectata est per mala nostra fides,
而你们少数几位在我遭遇不幸时展现出忠诚的人,也给了我莫大的安慰。
§2.7.83coepta tene, quaeso, neque in aequore desere navem, §2.7.84meque simul serva iudiciumque tuum.
求你坚持已开始的行动,不要在大海中抛弃船只,并同时挽救我以及你自己的判断。

词汇与语法注释

  1. 2.7.19observare deos — 接续前一行的 liquet(明朗),deos 作对格主语,observare 为不定式,表示“神明在窥伺”。
  2. 2.7.24nec planis nostris casibus esse puter — 此处涉及 planus(平坦的、明显的)与 plānus(骗子、流浪汉,源自希腊语 πλάνος)的字形重合。通常理解为名词 plānus,“但愿我在自己的不幸中不被视为骗子”。
  3. 2.7.77vertice pleno — 字面意思是“以充满的头顶”,在此用作比喻,表示“竭尽全力”或“挺直脖子”以承受重担。
  4. 2.7.84iudiciumque tuum — “你自己的判断”指阿提库斯最初选择奥维德作为朋友的理智与道德判断。奥维德借此敦促他不要抛弃朋友,从而证明他最初的判断是正确的。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §2.7.1-2.7.84. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:2.7.1-2.7.84

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。