Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §1.9.1-1.9.56

致马克西穆斯的信:悼念塞尔苏斯与感恩

第 10 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人悼念逝去的友人塞尔苏斯,回忆其生前的真挚友谊,并向在罗马为塞尔苏斯操办体面葬礼的马克西穆斯表达由衷的感激。

§1.9.1Quae mihi de rapto tua venit epistula Celso, §1.9.2protinus est lacrimis umida facta meis; §1.9.3quodque nefas dictu, fieri nec posse putavi, §1.9.4invitis oculis littera lecta tua est.
至于你送来关于被夺走的塞尔苏斯的那封信,顿时被我的泪水打湿;并且,那是说起来极具罪过的、我曾认为不可能发生的事,你的来信是被我违心的眼睛读完的。
§1.9.5nec quicquam ad nostras pervenit acerbius aures, §1.9.6ut sumus in Ponto, perveniatque precor,
自从我们在波托斯以来,没有任何更痛苦的事情传入我们的耳朵,我祈祷今后也不要传入。
§1.9.7ante meos oculos tamquam praesentis imago §1.9.8haeret, et extinctum vivere fingit amor.
他的画像留存在我的眼前,仿佛他就在身边,而爱则幻想那已逝去的人依然活着。
§1.9.9saepe refert animus lusus gravitate carentes, §1.9.10seria cum liquida saepe peracta fide.
心灵常常回想起那些缺乏庄重的嬉戏,以及常常伴随着清澈诚实而完成的严肃之事。
§1.9.11nulla tamen subeunt mihi tempora densius illis, §1.9.12quae vellem vitae summa fuisse meae, §1.9.13cum domus ingenti subito mea lapsa ruina §1.9.14concidit in domini procubuitque caput.
然而,没有任何时刻比那些时刻更密集地浮现在我的脑海,我真希望那些时刻曾是我生命的终点,那时,我的家屋突然在巨大的崩坍中坠落,倒塌在主人的头上。
§1.9.15adfuit ille mihi, cum me pars magna reliquit, §1.9.16Maxime, fortunae nec fuit ipse comes, §1.9.17illum ego non aliter flentem mea funera vidi, §1.9.18ponendus quam si frater in igne foret.
当大部分人离我而去时,他守候在我身旁,马克西穆斯啊,他自己并不是仅在幸运时的伴侣,我看到他为我的丧礼痛哭,其悲伤不亚于兄弟即将被置于火葬的薪柴之上。
§1.9.19haesit in amplexu consolatusque iacentem est, §1.9.20cumque meis lacrimis miscuit usque suas.
他将我紧紧拥抱,安慰着倒地不起的我,并且始终将他的泪水与我的泪水交融。
§1.9.21o quotiens vitae custos invisus amarae §1.9.22continuit promptas in mea fata manus!
噢,这痛苦生活的、令人憎恶的守护者多少次按捺住我那伸向自我毁灭的双手!
§1.9.23o quotiens dixit "placabilis ira deorum est: §1.9.24vive nec ignosci tu tibi posse nega!
噢,他多少次说过:“神明之怒是可以平息的:活下去,不要否认你也能获得宽恕!
§1.9.25vox tamen illa fuit celeberrima, "respice, quantum §1.9.26debeat auxilium Maximus esse tibi.
” 然而,最常提及的话语是:“想想吧,马克西穆斯应当能给你多大的帮助。
§1.9.27Maximus incumbet, quaque est pietate, rogabit, §1.9.28ne sit ad extremum Caesaris ira tenax; §1.9.29cumque suis fratris vires adhibebit, et omnem, §1.9.30quo levius doleas, experietur opem.
马克西穆斯会尽心竭力,并以他所拥有的虔敬恳求,愿凯撒的怒火不会坚持到最后;他将用自己兄弟的力量以及他自己的力量,尝试一切办法,好让你的痛苦减轻。
§1.9.31haec mihi verba malae minuerunt taedia vitae.
” 这些话语减轻了我对糟糕生活的倦怠。
§1.9.32quae tu ne fuerint, Maxime, vana cave.
马克西穆斯啊,你要当心,不要让这些话落空。
§1.9.33huc quoque venturum mihi se iurare solebat §1.9.34non nisi te longae ius sibi dante viae.
他常向我起誓,他也会来到这里,只要你允许他走这趟遥远的旅程。
§1.9.35nam tua non alio coluit penetralia ritu, §1.9.36terrarum dominos quam colis ipse deos.
因为他敬重你的内堂,其仪式不亚于你自己敬重那些作为大地主宰的神明。
§1.9.37crede mihi, multos habeas cum dignus amicos, §1.9.38non fuit e multis quolibet ille minor, §1.9.39si modo non census nec clarum nomen avorum §1.9.40sed probitas magnos ingeniumque facit, §1.9.41iure igitur lacrimas Celso libamus adempto. §1.9.42cum fugerem, vivo quas dedit ille mihi: §1.9.43carmina iure damus raros testantia mores, §1.9.44ut tua venturi nomina, Celse, legant.
相信我,虽然你配得上拥有许多朋友,他在众多朋友中不逊于任何一个,只要决定人们伟大的,不是财产,也不是祖先显赫的名声,而是正直与才华,因此,我们理所当然地为被夺走的塞尔苏斯献上泪水,那些他在我生前流亡时给我的泪水:我们理所当然地献上见证罕见品格的诗篇,塞尔苏斯啊,好让后世之人能读到你的名字。
§1.9.45hoc est, quod possum Geticis tibi mittere ab arvis §1.9.46hoc solum est istic quod licet esse meum.
这是我所能从盖塔的田野寄给你的,这是在那里唯一被允许属于我的东西。
§1.9.47funera non potui comitare nec ungere corpus, §1.9.48aque tuis toto dividor orbe rogis, §1.9.49qui potuit, quem tu pro numine vivus habebas, §1.9.50praestitit officium Maximus omne tibi.
我未能送葬,也未能为遗体涂抹香油,并且我与你的火葬堆相隔着整个世界,但那个能够做到的人,你在生前敬如神明的马克西穆斯,为你履行了所有的职责。
§1.9.51ille tibi exequias et magni funus honoris §1.9.52fecit et in gelidos versit amoma sinus, §1.9.53diluit et lacrimis maerens unguenta profusis §1.9.54ossaque vicina condita texit humo.
他为你举行了葬礼与极为体面的出殡,并将香料倾注在冰冷的胸口,他悲伤地用流淌的泪水稀释了香膏,并将埋葬在附近泥土中的骨骸覆盖。
§1.9.55qui quoniam extinctis, quae debet, praestat amicis, §1.9.56et nos extinctis adnumerare potest.
既然他对死去的友人履行了他所亏欠的职责,他也可以将我们归入死去之人的行列。

词汇与语法注释

  1. §1.9.1de rapto Celso — 意为“关于被夺走的塞尔苏斯”。此处使用过去分词 raptus 作为委婉说法(在本诗集中较为典型),表示他因死亡而被突然夺走。
  2. §1.9.6ut sumus in Ponto — 连词 ut 与直陈式现在时 sumus 连用,表示时间关系,意为“自从我来到波托斯以来(或在此期间)”。
  3. §1.9.32quae tu ne fuerint... vana cave — 关系代名词 quae 作为关系联接,指代前文的 verba(话语)。cave 搭配 ne 和虚拟式(此处为完成时 fuerint),意为“你要当心,不要让这些话语变得……”。
  4. §1.9.55qui quoniam — 句首的 qui 是关系联接,指代先行词马克西穆斯(Maximus)。它作为主句动词 potest 的主语,而非属于 quoniam 从句本身。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §1.9.1-1.9.56. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:1.9.1-1.9.56

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。