Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §1.8.1-1.8.74

致塞维鲁书:战乱的痛苦与对安宁的向往

第 9 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德致信友人塞维鲁,描绘了他在托米斯常年处于战争之中的艰苦生活,并表达了对罗马城及昔日庭园的深切怀念。他并不奢求重返都市的奢华,只渴望能在一片免受战火侵扰的土地上,作为一个流放者平静地耕作度日。

§1.8.1A tibi dilecto missam Nasone salutem §1.8.2accipe, pars animae magna, Severe, meae.
请收下由你所挚爱的纳索送来的问候,我灵魂的重要部分,塞维鲁啊,请接纳它。
§1.8.3neve roga quid agam.
不要问我近况如何。
si persequar omnia, flebis; §1.8.4summa satis nostri si tibi nota mali.
如果我细数一切,你将会落泪;只要我的不幸之大略为所知,便已足够。
§1.8.5vivimus assiduis expertes pacis in armis, §1.8.6dura pharetrato bella movente Geta.
我们生活在不停歇的兵燹之中,毫无和平,因为背着箭袋的盖塔人正挑起残酷的战争。
§1.8.7deque tot expulsis sum miles in exule solus: §1.8.8tuta, neque invideo, cetera turba latet,
在如此多被驱逐的人中,只有我独自在流放地充当士兵:其他的人群都安全地隐蔽着,而我并不嫉妒他们。
§1.8.9quoque magis nostros venia dignere libellos, §1.8.10haec in procinctu carmina facta leges,
为了能让你以更大的宽容来对待我的小书,你在阅读时应当知道,这些诗篇是在严阵以待的战场上写就的。
§1.8.11stat vetus urbs, ripae vicina binominis Histri, §1.8.12moenibus et positu vix adeunda loci.
有一座古城,紧邻有着双重名字的希斯特尔河畔,因其城墙与地势,几乎无法接近。
§1.8.13Caspios Aegisos, de se si credimus ipsis, §1.8.14condidit, et proprio nomine dixit opus.
里海人艾吉索斯——如果我们相信当地人关于自身的说法—— 建造了它,并用自己的名字命名了这座建筑。
§1.8.15hanc ferus, Odrysiis inopino Marte peremptis, §1.8.16cepit et in regem sustulit arma Getes.
凶悍的盖塔人在突如其来的战事中消灭了奥德里西亚人之后,攻占了此城,并对国王举起了武器。
§1.8.17ille memor magni generis, virtute quod auget, §1.8.18protinus innumero milite cinctus adest.
那个忘不掉自己伟大血统并以德行光大之的人,立即在无数士兵的环绕下赶到现场。
§1.8.19nec prius abscessit, merita quam caede nocentum §1.8.20audaces animos contuderat populi.
他不曾退去,直到通过对有罪者应得的屠戮,彻底击碎了那群人狂妄的斗志。
§1.8.21at tibi, rex aevo, detur, fortissime nostro, §1.8.22semper honorata sceptra tenere manu.
但是,我们时代最勇敢的国王啊,愿你得以始终用那双受人尊崇的手紧握权杖。
§1.8.23teque, quod et praestat quid enim tibi plenius optem. §1.8.24Martia cum magno Caesare Roma probet.
愿尚武的罗马与伟大的凯撒一同认可你 ――这诚然是最好的事情,因为我还能为你期盼什么更圆满的呢?
§1.8.25sed memor unde abii, queror, o iucunde sodalis, §1.8.26accedant nostris saeva quod arma malis, §1.8.27ut careo vobis.
然而,我想起自己从何处偏离,便开始抱怨,哦,我可亲的同伴,抱怨凶残的战争正被加诸于我的不幸之上,我是多么想念你们!
Stygias detrusus in oras, §1.8.28quattuor autumnos Pleias orta facit.
被放逐到阴间的岸边,升起的昴星团标志着已度过四个秋天。
§1.8.29nec tu credideris urbanae commoda vitae §1.8.30quaerere Nasonem, quaerit et illa tamen.
你也不要以为纳索在渴求城市生活的便利;然而,他确实也渴望着那些。
§1.8.31nam modo vos animo dulces reminiscor, amici, §1.8.32nunc mihi cum cara coniuge nata subit: §1.8.33aque domo rursus pulchrae loca vertor ad urbis, §1.8.34cunctaque mens oculis pervidet usa suis.
因为我时而心中记起你们,我亲爱的朋友们,时而,爱女与我亲爱的妻子一同浮现在我脑海;我又从家中被带回到那座美丽城市的各个角落,我的心灵用它自己的双眼审视着一切。
§1.8.35nunc fora, nunc aedes, nunc marmore tecta theatra, §1.8.36nunc subit aequata porticus omnis humo.
时而是广场,时而是神殿,时而是大理石砌成的剧场,时而,在平整土地上的每一座列柱廊都浮现脑海。
§1.8.37gramina nunc Campi pulchros spectantis in hortos, §1.8.38stagnaque et euripi Virgineusque liquor.
时而是坎普斯那朝向美丽花园的草地,还有池塘、运河,以及处女泉水。
§1.8.39at, puto, sic urbis misero est erepta voluptas, §1.8.40quolibet ut saltem rure frui liceat!
但是,我想,既然城市的乐趣已这样从可怜的我身上被夺走,至少应该允许我享受任何一处的乡村吧!
§1.8.41non meus amissos animus desiderat agros, §1.8.42ruraque Paeligno conspicienda solo, §1.8.43nec quos piniferis positos in collibus hortos §1.8.44spectat Flaminiae Clodia iuncta viae.
我的心灵并非渴望失去的农田,或是佩利格尼土地上那令人瞩目的乡野,也非那坐落在松林密布的丘陵上、与弗拉米尼亚大道相接的克洛狄乌斯庄园所俯瞰的花园。
§1.8.45quos ego nescio cui colui, quibus ipse solebam §1.8.46ad sata fontanas, nec pudet, addere aquas: §1.8.47sunt ubi, si vivunt, nostra quoque consita quaedam, §1.8.48sed non et nostra poma legenda manu.
我曾为不知是谁的人耕作那片土地,我曾亲自将泉水浇灌在作物上,而我对此并不感到羞耻:在那里,如果它们还活着,也有一些我亲手栽种的东西,但那果实,却不能由我的手去采摘。
§1.8.49pro quibus amissis utinam contingere possit §1.8.50hic saltem profugo glaeba colenda mihi!
为了弥补这些失去的事物,但愿至少能在这里,让我这个流亡者有一块可以耕作的泥土!
§1.8.51ipse ego pendentis, liceat modo, rupe capellas, §1.8.52ipse velim baculo pascere nixus oves; §1.8.53ipse ego, ne solitis insistant pectora curis, §1.8.54ducam ruricolas sub iuga curva boves, §1.8.55et discam Getici quae norunt verba iuvenci, §1.8.56adsuetas illis adiciamque minas, §1.8.57ipse manu capulum pressi moderatus aratri §1.8.58experiar mota spargere semen humo.
我自己,只要被允许,愿意在悬崖上放牧攀爬的山羊,我自己愿意靠着牧杖放牧绵羊;我自己,为了不让胸膛沉溺于日常的忧虑,将驱使耕作的牛群走向弯曲的犁轭之下,并去学习盖塔的小牛所听懂的词汇,加上它们所习惯的吆喝声,我自己,用手掌控着压下的犁柄,将尝试在翻开的泥土上播撒种子。
§1.8.59nec dubitem longis purgare ligonibus herbas, §1.8.60et dare iam sitiens quas bibat hortus aquas,
我绝不犹豫用长锄清理杂草,并向已然干渴的花园提供供其汲取的泉水。
§1.8.61unde sed hoc nobis, minimum quos inter et hostem §1.8.62discrimen murus clausaque porta facit?
但是,我和敌人之间仅仅靠着一堵墙和一扇紧闭的门来作微弱区隔,我怎能拥有这一切?
§1.8.63at tibi nascenti, quod toto pectore laetor, §1.8.64nerunt fatales fortia fila deae.
然而在你降生之时——为此我满心欢喜—— 命运的女神们为你纺织了坚韧的线条。
§1.8.65te modo Campus habet, densa modo porticus umbra §1.8.66nunc, in quo ponis tempora rara, forum.
如今,坎普斯留住了你,时而是阴凉茂密的列柱廊,时而是广场,你在那里度过稀少的光阴。
§1.8.67Umbria nunc revocat, nec non Albana petentem §1.8.68Appia ferventi ducit in arva rota.
如今翁布里亚召回你,同样,当你想去阿尔巴的田野时,阿庇亚大道以滚烫的车轮引导着你。
§1.8.69forsitan hic optes, ut iustam supprimat iram §1.8.70Caesar, et hospitium sit tua villa meum.
或许在这里你会期盼,愿凯撒压制他公正的怒火,而你的别墅能够成为我的安身之所。
§1.8.71a! nimium est, quod, amice, petis: moderatius opta,
啊!
§1.8.72et voti quaeso contrahe vela tui.
朋友,你所求的太多了:期盼得更温和些吧,并且,我求你,收起你祈愿的帆。
§1.8.73terra velim propior nullique obnoxia bello §1.8.74detur.
我只愿一块更近的、且不屈从于任何战争的土地被赐予我。
erit nostris pars bona dempta malis.
这便将从我的不幸中,减去很大的一部分。

词汇与语法注释

  1. 1.8.1A tibi dilecto... Nasone — A... Nasone 表示被动分词 missam(§1.8.1)的施动者(“由纳索所寄出的”)。而 tibi dilecto 中,tibi 是与格,与 dilecto 连用表示“对你而言是亲爱的”。
  2. 1.8.9quoque magis — 表示目的的连词 quo(伴随比较级 magis)与连词 -que(“并且”)的结合形式(相当于 utque magis)。意为“并且为了让你能以更大的宽容对待我的小书”。
  3. 1.8.27ut careo vobis — 此处的 ut 伴随直陈式 careo,引导感叹句(“我是多么想念你们啊!”)或原因/时间状语从句(“因为我失去了你们”)。在上下文语境中,将其理解为表达对罗马友人们深切思念的感叹句更为自然。
  4. 1.8.44Clodia — 这里的 Clodia 通常指紧邻弗拉米尼亚大道的“克洛狄乌斯庄园(或别墅)”(而非克洛狄乌斯路 via Clodia)。iuncta 与之修饰一致,意为“紧邻弗拉米尼亚大道的克洛狄乌斯[庄园]”。
  5. 1.8.45quos ego nescio cui colui — nescio cui 是一个不定表达,意为“为了一个不知是谁的人”,作为与格表示 colui(“我耕作”)的利害关系人。这表达了因被流放,自己的庭园落入不知名他人之手的哀伤。
  6. 1.8.61unde sed hoc nobis — 在语境中,省略了表示存在或可能的动词(如 sit 或 contingat)。这是一种反问式的表达:“但是,我怎能拥有这般事物呢?”(即“这对我而言是根本不可能的”)。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §1.8.1-1.8.74. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:1.8.1-1.8.74

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。