Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §1.7.1-1.7.70

致梅萨里努斯:家族旧谊与求情请求

第 8 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

被放逐在托米斯的奥维德写信给梅萨里努斯,回顾了他与其父亲及兄弟的亲密关系,并恳求他向凯撒求情以减轻惩罚。

§1.7.1Littera pro verbis tibi, Messaline, salutem §1.7.2quam legis, a saevis attulit usque Getis,
梅萨里努斯啊,这封取代了言语的信,正为你所读,它从野蛮的盖塔人之地给你送来了问候。
§1.7.3indicat auctorem locus? an, nisi nomine lecto,
是此地昭示了作者吗?
§1.7.4haec me Nasonem scribere verba latet?
抑或,若不读出名字,写下这些话语的是我纳索一事,便对你隐瞒着?
§1.7.5ecquis in extremo positus iacet orbe tuorum, §1.7.6me tamen excepto, qui precor esse tuus?
在世界的尽头,难道还有你的哪位亲友倒在那里,然而除了我——那个祈求能成为你的人的我——之外吗?
§1.7.7di procul a cunctis, qui te venerantur amantque §1.7.8huius notitiam gentis habere velint,
愿神明让所有敬重并爱戴你的人,都远离对这个民族的任何认知。
§1.7.9nos satis est inter glaciem Scythicasque sagittas §1.7.10vivere, si vita est mortis habenda genus,
如果这种生活必须被视作一种死亡,那么对我而言,在冰雪与斯基泰人的飞矢之间苟活便已足够。
§1.7.11nos premat aut bello tellus, aut frigore caelum, §1.7.12truxque Getes armis, grandine pugnet hiems.
愿大地以战争、天空以寒冷压迫我,愿凶残的盖塔人以武器、寒冬以冰雹与我交战。
§1.7.13nos habeat regio nec pomo feta nec uvis, §1.7.14et cuius nullum cesset ab hoste latus.
愿那既不产果实也不产葡萄、且没有任何一侧免受敌人侵扰的土地将我留存。
§1.7.15cetera sit sospes cultorum turba tuorum, §1.7.16in quibus, ut populo, pars ego parva fui.
愿你其余的崇拜者人群平安无事,在这群人中,如同在普通大众里一样,我曾是一个微小的部分。
§1.7.17me miserum, si tu verbis offenderis istis §1.7.18nosque negas ulla parte fuisse tuos!
可怜的我啊,如果你因这些话语而动怒,并且否认我在任何程度上曾属于你!
§1.7.19idque sit ut verum, mentito ignoscere debes: §1.7.20nil demit laudi gloria nostra tuae.
即使那是真的,你也应当宽恕一个说了谎的人:我们的荣光对你的声誉毫无损减。
§1.7.21quis se Caesaribus notus non fingit amicum?
凡是为凯撒们所知的人,谁不假装自己是其朋友?
§1.7.22da veniam lasso: tu mihi Caesar eras.
宽恕一个疲惫的人吧:对我而言,你就是凯撒。
§1.7.23nec tamen inrumpo quo non licet ire, satisque est §1.7.24atria si nobis non patuisse negas.
然而我并未闯入不容涉足之地,只要你不否认你的前厅曾对我敞开,这就足够了。
§1.7.25utque tibi fuerit mecum nihil amplius, uno §1.7.26nempe salutaris, quam prius, ore minus,
即使你我之间曾别无他物,确实,向你问候的口比以前少了一个。
§1.7.27nec tuus est genitor nos infitiatus amicos, §1.7.28hortator studii causaque faxque mei: §1.7.29cui nos et lacrimas, supremum in funere munus, §1.7.30et dedimus medio scripta canenda foro.
你的父亲也未曾否认我们是朋友,他是我学业的鼓励者、起因和火炬:我向他奉献了眼泪(葬礼上的最后致敬),还有在广场中央传唱的诗篇。
§1.7.31adde quod est frater, tanto tibi iunctus amore, §1.7.32quantus in Atridis Tyndaridisque fuit: §1.7.33is me nec comitem nec dedignatus amicum est: §1.7.34si tamen haec illi non nocitura putas.
此外还有你的兄弟,他与你因如此深沉的爱而紧密相连,正如阿特柔斯之子与廷达瑞俄斯之子之间那样:他未曾鄙视我作为同伴或朋友: ――只要你认为这些事不至于伤害到他。
§1.7.35si minus, hac quoque me mendacem parte fatebor: §1.7.36clausa mihi potius tota sit ista domus,
如果不然,我在这方面也承认自己是个说谎者:宁可你们那整个家园对我完全关闭。
§1.7.37sed neque claudenda est, et nulla potentia vires §1.7.38praestanda ne quid peccet amicus, habet.
但它不该关闭,且没有任何权势拥有力量,去保证一个朋友不犯下任何过失。
§1.7.39et tamen ut cuperem culpam quoque posse negari, §1.7.40sic facinus nemo nescit abesse mihi.
尽管如此,正如我多么希望过失也能被否认一样,众所周知我并无罪行。
§1.7.41quod nisi delicti pars excusabilis esset, §1.7.42parva relegari poena futura fuit.
除非过错的一部分是可以宽恕的,否则被放逐本不会是一个轻微的惩罚。
§1.7.43ipse sed hoc vidit, qui pervidet omnia. Caesar, §1.7.44stultitiam dici crimina posse mea: §1.7.45quaque ego permisi, quaque est res passa, pepercit, §1.7.46usus et est modice fulminis igne sui.
但看透一切的凯撒本人洞察到了这一点,即我的罪行可以被称为愚蠢:在我招致的范围内以及事态允许的情况下,他手下留情,并且温和地使用了他的雷霆之火。
§1.7.47nec vitam nec opes nec ademit posse reverti, §1.7.48si sua per vestras victa sit ira preces,
他既未夺去我的生命、财产,也未剥夺我回归的可能,只要他的怒火能在你们的祈求下被平息。
§1.7.49at graviter cecidi, quid enim mirabile, si quis §1.7.50a Iove percussus non leve vulnus habet?
但我重重地摔倒了;这有什么奇怪的,如果有人被朱庇特击中而受了不轻的伤?
§1.7.51ipse suas etiam vires inhiberet Achilles, §1.7.52missa gravis ictus Pelias hasta dabat,
即使阿喀琉斯本人克制自己的力量,投掷出的来自佩利翁山的重击之枪依然会造成伤害。
§1.7.53iudicium nobis igitur cum vindicis adsit, §1.7.54non est cur tua me ianua nosse neget.
因此,既然复仇者的审判对我们有利,就没有理由让你的门扉否认它认识我。
§1.7.55culta quidem, fateor, citra quam debuit, illa est; §1.7.56sed fuit in fatis hoc quoque, credo, meis.
我承认,那扇门确实未得到应有的频繁造访;但我相信,这也存在于我的命运之中。
§1.7.57nec tamen officium sensit domus altera nostrum §1.7.58sic: illic vestro sub Lare semper eram.
然而,没有另一个家曾以这种方式感受到我的敬意:在你们的拉尔神庇护下,我总是身处其间。
§1.7.59quaeque tua est pietas, ut te non excolat ipsum, §1.7.60ius aliquod tecum fratris amicus habet.
且以你的虔敬,即使他未能亲自造访你,你兄弟的朋友对你也有某种要求权。
§1.7.61quid quod, ut emeritis referenda est gratia semper, §1.7.62sic est fortunae promeruisse tuae?
更何况,正如对有功之人必须总是回报以感激,为你的好运效劳不也是应当的吗?
§1.7.63quod si permittis nobis suadere quid optes, §1.7.64ut des quam reddas plura precare deos.
但如果你允许我们建议你该期盼什么,请向神明祈求,愿你施予的多于你回报的。
§1.7.65idque facis, quantumque licet meminisse, solebas §1.7.66officii causae pluribus esse datis.
而你正这样做,且据记忆所及,你过去常常通过给予许多机会,成为更多人履行义务的原因。
§1.7.67quo libet in numero me, Messaline, repone, §1.7.68sim modo pars vestrae non aliena domus: §1.7.69et mala Nasonem, quoniam meruisse videtur, §1.7.70si non ferre doles, at meruisse dole.
梅萨里努斯啊,将我置于你喜欢的任何行列中,只要我不是你们家屋的局外人:既然纳索似乎罪有应得,如果你不为他遭受不幸而悲伤,至少请为他竟然配受这不幸而悲伤。

词汇与语法注释

  1. 1.7.4haec me Nasonem scribere verba latet? — 不定式代格结构“me Nasonem scribere haec verba”作为无人称动词“latet”的主语,省略了表示人的宾格“te”。
  2. 1.7.26salutaris — 动词“salutare”(问候)的第二人称单数现在时被动语态直陈式,表示“你被问候的口比以前少了一个”(即少了奥维德一人的问候)。
  3. 1.7.42parva relegari poena futura fuit. — 主动词“futura fuit”是用在反事实条件句主句中的直陈式完成时。不定式“relegari”充当主语,“parva poena”为其表语。
  4. 1.7.59ut te non excolat ipsum — 连词“ut”在此处引导让步从句,伴随虚拟式现在时“excolat”,意为“即使他(兄弟的朋友)未能亲自造访你”。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §1.7.1-1.7.70. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:1.7.1-1.7.70

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。