Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §1.4.1-1.4.58

致妻子的信:早衰之叹与同伊阿宋的对比

第 5 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向妻子叹息自己迅速衰老与身体虚弱,并将自己流放之地的艰辛与伊阿宋所经受的磨难进行对比。

§1.4.1Iam mihi deterior canis aspergitur aetas, §1.4.2iamque meos vultus ruga senilis arat.
如今,我衰退的年华已被白发点染,如今,老年的皱纹已在犁着我的面容。
§1.4.3iam vigor et quasso languent in corpore vires, §1.4.4nec, iuveni lusus qui placuere, iuvant.
如今,在受挫的身躯中,活力与力量正日渐衰退,昔日取悦年轻人的消遣,也不再让我感到快乐。
§1.4.5nec, si me subito videas, agnoscere possis, §1.4.6aetatis facta est tanta ruina meae.
而且,若是你突然见到我,你也无法认出我来,我岁月的坍塌竟是如此惨烈。
§1.4.7confiteor facere hoc annos, sed et altera causa est, §1.4.8anxietas animi continuusque labor.
我承认这是岁月使然,但还有另一个原因,那便是心之忧虑与连绵不断的劳苦。
§1.4.9nam mea per longos siquis mala digerat annos, §1.4.10crede mihi, Pylio Nestore maior ero.
因为,若是有人将我的不幸平摊到漫长的岁月中,相信我,我将比皮洛斯的涅斯托尔还要年迈。
§1.4.11cernis ut in duris—et quid bove firmius?—arvis
你瞧,在那坚硬的田地里――有什么比公牛更强壮?
§1.4.12fortia taurorum corpora frangat opus.
―― 劳苦如何击碎公牛健壮的身躯。
§1.4.13quae numquam vacuo solita est cessare novali, §1.4.14fructibus assiduis lassa senescit humus.
那些从未在休耕中歇息的大地,也会因连年不断的收获而疲惫衰老。
§1.4.15occidet, ad Circi siquis certamina semper §1.4.16non intermissis cursibus ibit equus,
哪怕是骏马,若是永远以不间断的奔跑奔向竞技场的决斗,也必将倒下。
§1.4.17firma sit illa licet, solvetur in aequore navis, §1.4.18quae numquam liquidis sicca carebit aquis.
哪怕再坚固,船只也会在海中解体,只要它永远无法保持干燥、永远离不开这流动的水流。
§1.4.19me quoque debilitat series inmensa malorum, §1.4.20ante meum tempus cogit et esse senem,
无穷无尽的不幸同样在削弱着我,逼迫我在岁月未及之时便已衰老。
§1.4.21otia corpus alunt, animus quoque pascitur illis: §1.4.22immodicus contra carpit utrumque labor,
闲暇滋养身体,心灵亦因之获得润泽;相反,过度的劳苦则在蚕食着这两者。
§1.4.23aspice, in has partis quod venerit Aesone natus, §1.4.24quam laudem a sera posteritate ferat.
你且看,因着埃宋之子来到这些地方,他从后世子孙那里赢掉了怎样的赞誉。
§1.4.25at labor illius nostro leviorque minorque est, §1.4.26si modo non verum nomina magna premunt,
然而,他的劳苦比我们的既轻且小,只要伟大的名声没有掩盖真相。
§1.4.27ille est in Pontum Pelia mittente profectus, §1.4.28qui vix Thessaliae fine timendus erat.
他是在珀利亚斯的派遣下前往波托斯,而此人在帖撒利亚的边境,几乎不值一惧。
§1.4.29Caesaris ira mihi nocuit, quem solis ab ortu §1.4.30solis ad occasus utraque terra tremit.
伤害我的却是恺撒的愤怒,从旭日东升到夕阳西下,两方的大地都在他面前战栗。
§1.4.31iunctior Haemonia est Ponto, quam Roma, Sinistro, §1.4.32et brevius, quam nos, ille peregit iter.
帖撒利亚比起罗马,更临近那不祥的波托斯,因而他所走过的旅途,比我们的要短。
§1.4.33ille habuit comites primos telluris Achivae: §1.4.34at nostram cuncti destituere fugam.
他拥有阿开亚大地最杰出的同伴;在我的逃亡中,所有人却将我遗弃。
§1.4.35nos fragili ligno vastum sulcavimus aequor: §1.4.36quae tulit Aesoniden, densa carina fuit.
我们用脆弱的木板在辽阔的海面上耕耘;而承载埃宋之子的,是一艘坚实沉稳的巨舰。
§1.4.37nec mihi Tiphys erat rector, nec Agenore natus §1.4.38quas fugerem docuit quas sequererque vias.
我既没有提菲斯作为舵手,阿革诺耳之子也未曾指点我哪些是该避开的路,哪些是该追随的路。
§1.4.39illum tutata est cum Pallade regia Iuno: §1.4.40defendere meum numina nulla caput,
皇家朱诺与帕拉斯共同护卫着他;却没有任何神明护佑我的头颅。
§1.4.41illum furtivae iuvere Cupidinis artes; §1.4.42quas a me vellem non didicisset Amor.
丘比特秘而不宣的艺术曾给予他助力;我真希望,阿摩尔未曾从我这里学过这些把戏。
§1.4.43ille domum rediit: nos his moriemur in arvis, §1.4.44perstiterit laesi si gravis ira dei.
他回到了家乡:而我们则将死在这些田野,只要那受触怒的神明,其沉重的愤怒仍在持续。
§1.4.45durius est igitur nostrum, fidissima coniunx, §1.4.46illo, quod subiit Aesone natus, opus.
因而,我最忠贞的妻子啊,我们的劳苦比埃宋之子所经历的那番折磨更为艰难。
§1.4.47te quoque, quam iuvenem discedens urbe reliqui, §1.4.48credibile est nostris insenuisse malis,
同样,我离开罗马时还是年轻女子的你,想必也因我的不幸而衰老。
§1.4.49o, ego di faciant talem te cernere possim, §1.4.50caraque mutatis oscula ferre comis, §1.4.51amplectique meis corpus non pingue lacertis, §1.4.52et gracile hoc fecit dicere cura mei, §1.4.53‘et narrare meos flenti flens ipse labores, §1.4.54sperato numquam conloquioque frui, §1.4.55turaque Caesaribus cum coniuge Caesare digna, §1.4.56dis veris, memori debita ferre manu!
噢,但愿神明能让我看见你这副模样,容我对你那已然变色的鬓发献上珍贵的吻,用我的臂膀拥抱你不再丰满的身躯,并轻声说道:“是对我的忧思,让你如此消瘦,” 在你哭泣时,我自己也落着泪,向你诉说我的劳难,并享受这绝不敢奢望的交谈,并与那配得上恺撒的妻子一道,向那真正的神明恺撒们,用感恩的手呈上应尽的香火!
§1.4.57Memnonis hanc utinam lenito principe mater §1.4.58quam primum roseo provocet ore diem!’
但愿,在君王怒气消解之后,门农的母亲尽早用她那玫瑰色的嘴唇唤醒这崭新的一天!

词汇与语法注释

  1. 1.4.1canis — 意为“白发(cani)”的夺格复数形式,作为手段夺格修饰动词“点染(aspergitur)”,形容衰退的年华(deterior aetas)染上斑白。
  2. 1.4.10Nestore — 与比较级形容词“maior”(更年迈)连用的比较夺格,将奥维德的苦难比作神话中长寿的涅斯托尔。
  3. 1.4.23Aesone natus — 指“埃宋之子”(伊阿宋)。来源夺格“Aesone”修饰过去分词“natus”(出生者)。
  4. 1.4.42non didicisset — 由前文“vellem”(我愿)引导的虚拟式过去完成时,表示与过去事实相反的愿望(但愿未曾学过)。
  5. 1.4.52cura mei — 人称代词“ego”的属格形式“mei”在此用作名词“cura”(忧虑)的宾格性属格,意为“对我的忧虑”。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §1.4.1-1.4.58. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:1.4.1-1.4.58

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。