Humanitext Reader

奥维德 · 黑海书简 §1.2.1-1.2.77

向麦克西穆斯诉苦与恳请代为求情

第 2 段,共 52 段 · 拉丁语

内容简介

奥维德向麦克西穆斯诉说自己在托米斯流放生活的残酷现实,并谦卑地恳求他代为向奥古斯都请求宽恕。

§1.2.1Maxime, qui tanti mensuram nominis imples, §1.2.2et geminas animi nobilitate genus, §1.2.3qui nasci ut posses, quamvis cecidere trecenti, §1.2.4non omnes Fabios abstulit una dies, §1.2.5forsitan haec a quo mittatur epistula quaeras, §1.2.6quisque loquar tecum, certior esse velis,
麦克西穆斯啊,你填补了如此伟大名字的分量,并以心灵的高贵使你的门第加倍,为了使你能够诞生,尽管有三百人倒下,仅仅一天并没有夺走所有的法比乌斯氏族,或许你会问这封信是由谁寄出的,并希望更加确定是谁在与你交谈。
§1.2.7ei mihi, quid faciam? vereor ne nomine lecto §1.2.8durus et aversa cetera mente legas.
唉,我该怎么办? 我担心一旦名字被读到,你会怀着冷酷而排斥的心读下去。
§1.2.9videris.
随你判断吧。
audebo tibi me scripsisse fateri §1.2.11qui, cum me poena dignum graviore fuisse §1.2.12confitear, possum vix graviora pati.
我将敢于承认是我给你写了信,我虽承认自己本该承受更重的惩罚,却几乎无法承受更重的痛苦。
§1.2.13hostibus in mediis interque pericula versor, §1.2.14tamquam cum patria pax sit adempta mihi: §1.2.15qui, mortis saevo geminent ut vulnere causas, §1.2.16omnia vipereo spicula felle linunt.
我身处敌群之中,周旋于危险之间,仿佛和平与祖国一同被夺走:他们为了以残酷的伤口使死亡的原因加倍,在所有的飞矢上都涂满了蝰蛇的毒汁。
§1.2.17his eques instructus perterrita moenia lustrat §1.2.18more lupi clausas circumeuntis oves: §1.2.19et semel intentus nervo levis arcus equino §1.2.20vincula semper habens inresoluta manet.
装备着这些武器的骑兵巡视着惊恐的城墙,犹如野狼在紧闭的羊圈外徘徊:那一度被马尾弦拉满的轻弓,始终保持着未曾解开的紧绷着。
§1.2.21tecta rigent fixis veluti velata sagittis, §1.2.22portaque vix firma summovet arma sera.
屋顶僵冷,仿佛覆满了落下的箭矢,坚固的门闩也仅仅勉强能将敌人的武器拒之门外。
§1.2.23adde loci faciem nec fronde nec arbore tecti, §1.2.24et quod iners hiemi continuatur hiems.
此外还有这片既无绿叶也无树木遮蔽的土地景象,以及那死气沉沉的冬天与冬天连绵不断。
§1.2.25hic me pugnantem cum frigore cumque sagittis §1.2.26eumque meo fato quarta fatigat hiems,
在这里,与严寒和箭矢做着斗争,并与我的命运抗争,第四个冬天折磨着我。
§1.2.27fine carent lacrimae, nisi cum stupor obstitit illis: §1.2.28et similis morti pectora torpor habet,
泪水没有尽头,除非麻木将它们阻断;犹如死亡般的麻木占据了我的胸膛。
§1.2.29felicem Nioben, quamvis tot funera vidit, §1.2.30quae posuit sensum saxea facta malis!
幸福的尼俄伯啊,尽管她目睹了那么多的死亡,却因不幸化为石头而失去了知觉!
§1.2.31vos quoque felices, quarum clamantia fratrem §1.2.32cortice velavit populus ora novo!
你们也是幸福的,为了兄弟而哭喊的口,被杨树用崭新的树皮遮蔽了!
§1.2.33ille ego sum, lignum qui non admittar in ullum: §1.2.34ille ego sum, frustra qui lapis esse velim.
我就是那个不会被接纳进任何树木中的人;我就是那个徒劳地想要化为石头的人。
§1.2.35ipsa Medusa oculis veniat licet obvia nostris, §1.2.36amittet vires ipsa Medusa suas.
哪怕美杜莎亲自出现在我们的眼前,美杜莎自己也会失去她的魔力。
§1.2.37vivimus ut numquam sensu careamus amaro, §1.2.38et gravior longa fit mea poena mora.
我活着,为了永远不会失去痛苦的知觉,而我的惩罚因漫长的拖延而变得更加沉重。
§1.2.39sic inconsumptum Tityi semperque renascens §1.2.40non perit, ut possit saepe perire, iecur.
就像提提俄斯那无法消耗、不断再生的肝脏永不消亡,以便能够常常消亡。
§1.2.41at, puto, cum requies medicinaque publica curae §1.2.42somnus adest, solitis nox venit orba malis,
但是,我想,当睡眠——这忧虑的休息与共同的良药—— 降临时,夜晚应该是不带昔日的痛苦而到来的。
§1.2.43somnia me terrent veros imitantia casus, §1.2.44et vigilant sensus in mea damna mei.
梦境却模仿着真实的灾难来惊吓我,我的感官为了加害于我而保持清醒。
§1.2.45aut ego Sarmaticas videor vitare sagittas, §1.2.46aut dare captivas ad fera vincla manus, §1.2.47aut ubi decipior melioris imagine somni, §1.2.48aspicio patriae tecta relicta meae.
我要么似乎在躲避萨尔马提亚人的箭矢,要么将沦为俘虏的双手送上残暴的锁链,或者,当我被更美妙的梦境幻象所欺骗时,我看见了自己留下的祖国的房屋。
§1.2.49et modo vobiscum, quos sum veneratus, amici, §1.2.50et modo cum cara coniuge multa loquor.
我时而与你们,我曾崇敬的朋友们,时而与我亲爱的妻子倾诉着许多话语。
§1.2.51sic ubi percepta est brevis et non vera voluptas, §1.2.52peior ab admonitu fit status iste boni.
如此,当短暂而虚幻的欢愉散去,这种良好的回忆反而使我当下的境遇变得更加糟糕。
§1.2.53sive dies igitur caput hoc miserabile cernit, §1.2.54sive pruinosi Noctis aguntur equi, §1.2.55sic mea perpetuis liquefiunt pectora curis, §1.2.56ignibus admotis ut nova cera solet,
因此,无论是白昼看到这颗可怜的头颅,还是黑夜带霜的战马在奔驰,我的胸膛就这样因永无休止的忧虑而融化,犹如新蜡靠近烈火时常常化去那般。
§1.2.57saepe precor mortem, mortem quoque deprecor idem, §1.2.58ne mea Sarmaticum contegat ossa solum,
我常常祈求死亡,却又是同一个人企图避开死亡,唯恐萨尔马提亚的土地掩埋了我的骨骸。
§1.2.59cum subit Augusti quae sit clementia, credo §1.2.60mollia naufragiis litora posse dari.
当想起奥古斯都的仁慈时,我相信能够为遭遇海难的人提供温和的彼岸。
§1.2.61cum video quam sint mea fata tenacia, frangor, §1.2.62spesque levis magno victa timore cadit,
当当我看到我的命运是何等执拗时,我崩溃了,微弱的希望被巨大的恐惧战胜,消逝而去。
§1.2.63nec tamen ulterius quicquam sperove precorve, §1.2.64quam male mutato posse carere loco.
然而,我既不企望也不祈求除此之外的任何事,只要能离开这处极其糟糕的变迁之地。
§1.2.65aut hoc, aut nihil est, pro me temptare modeste §1.2.66gratia quod salvo vestra pudore queat.
要么是这,要么就是虚无,这是你们的恩惠在保持自身体面的前提下,可以为我谦和地去尝试的事。
§1.2.67suscipe, Romanae facundia, Maxime, linguae, §1.2.68difficilis causae inite patrocinium.
麦克西穆斯啊,罗马语言的雄辩者,承担起来吧,开启这一艰难案情的辩护。
§1.2.69est mala, confiteor, sed te bona fiet agente, §1.2.70lenia pro misera fac modo verba fuga.
案情很糟,我承认,但在你的主持下它会变好,请为我可怜的流放说些温和的话吧。
§1.2.71nescit enim Caesar, quamvis deus omnia norit, §1.2.72ultimus hic qua sit condicione locus,
因为恺撒,尽管作为神明通晓一切,却不知道这最偏远之地处于何种境况。
§1.2.73magna tenent illud numen molimina rerum: §1.2.74haec est caelesti pectore cura minor.
国家的大政方针占据着那位神明的心思:对于他那上天般的心灵,此项忧虑微不足道。
§1.2.75nec vacat, in qua sint positi regione Tomitae, §1.2.76quaerere, finitimo vix loca nota Getae, §1.2.77aut quid Sauromatae faciant, quid Iazyges acres
他亦无暇去探寻托米斯人被安置于何方,那地方连近邻的盖塔人也鲜有所闻,或者是萨乌罗马泰人在做些什么,凶悍的雅齐格斯人又是如何。

词汇与语法注释

  1. 1.2.3ut posses — "ut posses" 是第二人称单数的目的虚拟语气,形成嵌套在以 "qui" 开始的关系从句中的副词从句(“为了使你能够诞生”)。关系代词 "qui" 的先行词是第1行的 "Maxime",而整个句子的主语是第4行的 "una dies"。
  2. 1.2.9videris — 动词 "video" 的第二人称单数将来完成时直陈语气(或完成时虚拟语气)。此处作为独立句惯用,意为“那是你该看/决定的事”或“听凭你的判断”。
  3. 1.2.26eumque — 在手抄本传统中,该词通常被视为 "cumque"(以及、与…一起)的讹误。最自然的解释是它与前文的 "cum" 构成了三重并列结构:"cum frigore cumque sagittis cumque meo fato"(与严寒、与箭矢,以及与我的命运)。
  4. 1.2.41puto — 意为“我认为/我想”的插入语,此处带有反讽或反问的语气,引入了“人们本以为(睡眠作为普遍的良药降临时,夜晚会免于痛苦)”这一想法,而随后的诗句立刻对此进行了否定。
  5. 1.2.66salvo pudore — 由名词 "pudor" 和形容词 "salvus" 构成的夺格绝对结构,起副词作用,意为“在保持(你们的)体面/名誉的前提下”,表现出说话者在请求时不愿给朋友带来过度负担的体贴。

引用这一段

奥维德, 黑海书简 §1.2.1-1.2.77. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi009.humanitext-lat2:1.2.1-1.2.77

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。