Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §5.6.1-5.6.46

告诫欲绝交之友坚守忠义勿弃旧情

第 52 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

诗人向一位曾经值得信赖但正打算遗弃他的朋友发出呼吁,敦促其在逆境中保持忠诚、恪尽职守,并描述了自己无尽的苦难以恳求对方继续支持。

§5.6.1Tu quoque, nostrarum quondam fiducia rerum, §5.6.2qui mihi confugiam, qui mihi portus eras, §5.6.3tu quoque suscepti curam dimittis amici, §5.6.4officiique pium tam cito ponis onus?
你,曾是我处境中的依托,曾是我的避难所,我的港湾,难道你如今也放弃对所接纳朋友的关怀,如此迅速地卸下义务的虔敬重担?
§5.6.5sarcina sum, fateor, quam si non tempore nostro §5.6.6depositurus eras, non subeunda fuit.
我承认我是个累赘,但如果你不打算在我落难之时将它卸下,当初就不该承担。
§5.6.7fluctibus in mediis navem, Palinure, relinquis?
帕利努鲁斯啊,难道你要在波涛之中弃船而去?
§5.6.8ne fuge, neve tua sit minor arte fides.
不要逃跑,愿你的忠诚不逊于你的技艺。
§5.6.9numquid Achilleos inter fera proelia fidi §5.6.10deseruit levitas Automedontis equos?
难道忠实的主动者曾因轻浮在残酷的战斗中遗弃阿基琉斯的战马?
§5.6.11quem semel excepit, numquam Podalirius aegro §5.6.12promissam medicae non tulit artis opem.
波达利里乌斯对一度收治的病人,绝不会不提供他所承诺的医术救助。
§5.6.13turpius eicitur, quam non admittitur hospes: §5.6.14quae patuit, dextrae firma sit ara meae.
驱逐客人比不让其入内更为可耻:愿那曾敞开的祭坛,成为我右手坚固的依靠。
§5.6.15nil nisi me solum primo tutatus es; at nunc §5.6.16me pariter serva iudiciumque tuum, §5.6.17si modo non aliqua est in me nova culpa, tuamque §5.6.18mutarunt subito crimina nostra fidem, §5.6.19spiritus hic, Scythica quem non bene ducimus aura, §5.6.20quod cupio, membris exeat ante meis, §5.6.21quam tua delicto stringantur pectora nostro, §5.6.22et videar merito vilior esse tibi.
起初你只保护了我一人;而如今,请同样守护我以及你自己的决断,只要我身上没有出现什么新的过错,我的罪愆也没有突然改变你的忠诚,愿这在斯基泰空气中艰难呼吸的生命,(这也是我所期盼的)在我的过错伤害你的心,并让我显得罪有应得、在你看来越发卑微之前,先离开我的躯体。
§5.6.23non adeo toti fatis urguemur iniquis, §5.6.24ut mea sit longis mens quoque mota malis.
我们并未被不公的命运彻底压垮,以至于我的心智也因长期的苦难而失常。
§5.6.25finge tamen motam, quotiens Agamemnone natum §5.6.26dixisse in Pyladen improba verba putas?
但假定它失常了:你认为阿伽门农之子曾多少次对皮拉得斯口出恶言?
§5.6.27nec procul a vero est quin et pulsarit amicum: §5.6.28mansit in officiis non minus ille suis.
甚至他曾动手殴打朋友,这也并非不符事实:然而,那个人恪尽职守之情并未减少。
§5.6.29hoc est cum miseris solum commune beatis, §5.6.30ambobus tribui quod solet obsequium: §5.6.31ceditur et caecis et quos praetexta verendos §5.6.32virgaque cum verbis imperiosa facit, §5.6.33si mihi non parcis, fortunae parcere debes: §5.6.34non habet in nobis ullius ira locum.
这是不幸之人与幸福之人唯一的共同点:即通常会给予双方的礼让与顺从:无论是盲人,还是那些因边缘饰紫的托加和手杖以及权威言语而令人敬畏的人,人们都会让路,如果你不怜悯我,你也应当怜悯我的命运:任何人的愤怒在我们的身上都没有容身之地。
§5.6.35elige nostrorum minimum minimumque laborum, §5.6.36isto, quod reris, grandius illud erit.
挑选出我最轻、最轻微的痛苦,连那痛苦也比你所想象的更为重大。
§5.6.37quam multa madidae celantur harundine fossae, §5.6.38florida quam multas Hybla tuetur apes, §5.6.39quam multae gracili terrena sub horrea ferre §5.6.40limite formicae grana reperta solent, §5.6.41tam me circumstat densorum turba malorum.
湿漉漉的沟渠被多少芦苇所遮蔽,鲜花盛开的希布拉庇护着多少蜜蜂,多少蚂蚁习惯在细小的道路上将找到的谷粒运往地下的粮仓,同样,密集的苦难之群就如何包围着我。
§5.6.42crede mihi, vero est nostra querella minor.
相信我,我的哀怨比实际的苦难还要轻微。
§5.6.43his qui contentus non est, §5.6.44in litus harenas, in segetem spicas, in mare fundat aquas.
对这些还不满足的人,让他往岸上撒沙,往麦田里撒穗,往海里倒水吧。
§5.6.45intempestivos igitur compesce tumores, §5.6.46vela nec in medio desere nostra mari.
因此,平息你那不合时宜的膨胀,也不要在海的中央遗弃我们的风帆。

词汇与语法注释

  1. §5.6.2confugiam — 这可以被理解为名词 confugium(避难所)的抄本变体,或者理解为特征/目的关系从句(“我可投奔之人/所”)。无论哪种解释,其作为奥维德避难所的核心含义都是一致的。
  2. §5.6.5depositurus eras, non subeunda fuit — “depositurus eras”是表示过去意图的主动迂言变位(“你本打算放下”),“non subeunda fuit”是表示过去义务/必要性的被动迂言变位(“本不应该承担”),在此构成了过去意图与过去义务的对比条件句。
  3. §5.6.19spiritus hic ... exeat ante ... quam ... stringantur — 主句动词是表示愿望的现在虚拟语气“exeat”,与引导虚拟语气从句“stringantur”的“ante... quam”相连。插入语“quod cupio”(我所期盼的)强调了诗人宁愿在伤害朋友之前死去。
  4. §5.6.31ceditur — 不及物动词 cedere(让路、让步)的无人称被动语态,支配与格“caecis”(盲人)以及关系从句所修饰的省略先行词的与格“et [iis] quos...”,表示“人们向……让路”。
  5. §5.6.36isto, quod reris — 夺格“isto”是由比较级“grandius”支配的比较夺格。此处“isto”指的是对方“认为(reris)”沉重的负担或抱怨,与诗人自己大得多的苦难形成对比。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §5.6.1-5.6.46. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:5.6.1-5.6.46

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。