Humanitext Reader

奥维德 · 哀怨集 §5.7.1-5.7.68

托米斯的恶劣环境与遗忘拉丁语的恐惧

第 53 段,共 60 段 · 拉丁语

内容简介

奥维迪乌斯描述了流放地托米斯的恶劣环境和野蛮住民,叹息自己作为罗马诗人如今甚至在逐渐遗忘拉丁语。然而,为了转移痛苦并保持自我,他依然在孤独中独自温习拉丁语并坚持诗歌创作。

§5.7.1Quam legis, ex illa tibi venit epistula terra, §5.7.2latus ubi aequoreis additur Hister aquis, §5.7.3si tibi contingit cum dulci vita salute, §5.7.4candida fortunae pars manet una meae.
你所读的这封信,是从那片土地寄给你的,在那里,宽阔的伊斯特河融入海洋的波涛,如果你享有甜美的健康与生活,我那暗淡命运中唯一光明的部分便得以保留。
§5.7.5scilicet, ut semper, quid agam, carissime, quaeris; §5.7.6quamvis hoc vel me scire tacente potes, §5.7.7sum miser; haec brevis est nostrorum summa malorum, §5.7.8quisquis et offenso Caesare vivit, erit.
毫无疑问,最亲密的人啊,你一如既往地询问我的近况;尽管即便我保持沉默,你也能知道这一点,我很凄惨;这是我痛苦的简短总结,任何得罪了凯撒而活的人,都会如此。
§5.7.9turba Tomitanae quae sit regionis et inter §5.7.10quos habitem mores, discere cura tibi est?
托米斯地区的群众如何,以及我生活在怎样的风俗之中,探知这些是你的心愿吗?
§5.7.11mixta sit haec quamvis inter Graecosque Getasque, §5.7.12a male pacatis plus trahit ora Getis.
尽管这片海岸混杂着希腊人和盖塔人,它却更多地带有着那些未被驯服的盖塔人的特征。
§5.7.13Sarmaticae maior Geticaeque frequentia gentis §5.7.14per medias in equis itque reditque vias.
数量更多的萨尔马提亚和盖塔部落,骑着马在道路中央来回穿梭。
§5.7.15in quibus est nemo, qui non coryton et arcum §5.7.16telaque vipereo lurida felle gerat, §5.7.17vox fera, trux vultus, verissima Martis imago, §5.7.18non coma, non ulla barba resecta manu, §5.7.19dextera non segnis fixo dare vulnera cultro, §5.7.20quem iunctum lateri barbarus omnis habet, §5.7.21vivit in his heu nunc, lusorum oblitus amorum, §5.7.22hos videt, hos vates audit, amice, tuus: §5.7.23atque utinam vivat non et moriatur in illis, §5.7.24absit ab invisis et tamen umbra locis.
在他们之中,没有一个人不携带箭筒和弓,以及浸染了毒蛇胆汁的惨淡毒箭,野蛮的声音,凶狠的面容,真正战神的形象,头发不曾修剪,胡须也不曾被任何手打理,右手敏捷地用佩戴在身侧的固定小刀刺伤人,每一个野蛮人都将这小刀带在腰间,唉,如今你那忘记了昔日戏谑爱情的诗人,就生活在他们中间,看着他们,听着他们,我的朋友:并且,但愿他不仅活在他们中间,而且不要死在那里,愿他的阴魂至少能够远离这些令人厌恶的地方。
§5.7.25carmina quod pleno saltari nostra theatro, §5.7.26versibus et plaudi scribis, amice, meis, §5.7.27nil equidem feci tu scis hoc ipse—theatris, §5.7.28Musa nec in plausus ambitiosa mea est.
我的朋友,你写信告诉我,我的诗在满座的剧院里被舞动,我的诗句赢得了掌声,我自己确实没有为剧院创作过任何东西——这你也是知道的—— 我的缪斯也无意于追求掌声。
§5.7.29non tamen ingratum est, quodcumque oblivia nostri §5.7.30impedit et profugi nomen in ora refert, §5.7.31quamvis interdum, quae me laesisse recordor, §5.7.32carmina devoveo Pieridasque meas, §5.7.33cum bene devovi, nequeo tamen esse sine illis, §5.7.34vulneribusque meis tela cruenta sequor, §5.7.35quaeque modo Euboicis lacerata est fluctibus, audet §5.7.36Graia Capheream currere puppis aquam.
然而,任何能阻止我们被遗忘、并让流亡者的名字重新回到人们口中的事,都不是件坏事,尽管有时我会诅咒那些我记得曾伤害过我的诗歌,以及我的皮埃里得斯女神们,但当我痛快地诅咒之后,却依然无法离开她们,我追逐着那伤害了我的、沾满鲜血的武器,就像一艘刚刚被欧波亚波涛摧残的希腊船只,仍敢在卡斐留斯的险恶海域中航行。
§5.7.37nec tamen, ut lauder, vigilo curamque futuri §5.7.38nominis, utilius quod latuisset, ago.
然而,我熬夜并不是为了赢得赞美,也不关心那最好还是隐没起来的未来的名声。
§5.7.39detineo studiis animum falloque dolores, §5.7.40experior curis et dare verba meis.
我用诗作打发心神,欺骗痛苦,并试图用言语去麻痹我的忧虑。
§5.7.41quid potius faciam desertis solus in oris, §5.7.42quamve malis aliam quaerere coner opem?
独自在荒凉的海岸上,我还能做些什么,又能尝试为我的苦难寻找怎样的其他救助?
§5.7.43sive locum specto, locus est inamabilis, et quo §5.7.44esse nihil toto tristius orbe potest, §5.7.45sive homines, vix sunt homines hoc nomine digni, §5.7.46quamque lupi, saevae plus feritatis habent.
若我审视这个地方,此地荒凉不堪,整个世界上没有比这更凄惨的角落,若我审视这里的人,他们几乎配不上人类这一称呼,比起狼来,他们有着更为凶残的野性。
§5.7.47non metuunt leges, sed cedit viribus aequum, §5.7.48victaque pugnaci iura sub ense iacent.
他们不惧怕法律,正义屈服于强权,被击败的法律躺在好战的利剑之下。
§5.7.49pellibus et laxis arcent mala frigora bracis, §5.7.50oraque sunt longis horrida tecta comis, §5.7.51in paucis remanent Graecae vestigia linguae, §5.7.52haec quoque iam Getico barbara facta sono.
他们披着兽皮,穿着宽松的裤子抵御严寒,脸上覆盖着长发,显得面目可憎,只有极少数人身上还保留着希腊语的痕迹,甚至连这如今也因盖塔语的腔调而变得粗野。
§5.7.53unus in hoc nemo est populo, §5.7.54qui forte Latine quaelibet e medio reddere verba queat.
在这里的百姓中,没有一个人,能够偶然用拉丁语说出日常的任何词句。
§5.7.55ille ego Romanus vates—ignoscite, Musae!—
我这罗马的诗人——宽恕我吧,缪斯们!
§5.7.56Sarmatico cogor plurima more loqui.
—— 却被迫用萨尔马提亚的方式说出大部分的话。
§5.7.57en pudet et fateor, iam desuetudine longa §5.7.58vix subeunt ipsi verba Latina mihi.
看啊,我很惭愧并且承认,由于长期的荒废,连拉丁语词汇现在都很难出现在我脑海中。
§5.7.59nec dubito quin sint et in hoc non pauca libello §5.7.60barbara. non hominis culpa, sed ista loci.
我毫不怀疑,甚至在这本小书里,也有不少粗俗的词语;这不是个人的过错,而是地方的罪过。
§5.7.61ne tamen Ausoniae perdam commercia linguae, §5.7.62et fiat patrio vox mea muta sono, §5.7.63ipse loquor mecum desuetaque verba retracto, §5.7.64et studii repeto signa sinistra mei.
然而,为了不失去与奥索尼亚语言的交流,也不让我的声音在祖国的母语中归于沉寂,我独自自言自语,反复温习那些生疏的词汇,重新拿起我那带来厄运的诗作的旗帜。
§5.7.65sic animum tempusque traho, sic meque reduco §5.7.66a contemplatu summoveoque mali.
如此我消磨着心神与时间,如此我将自己从对苦难的凝视中拉回并移开。
§5.7.67carminibus quaero miserarum oblivia rerum: §5.7.68praemia si studio consequar ista, sat est.
我在诗歌中寻求对悲惨境遇的遗忘:如果能通过写作获得这种回报,那便足够了。

词汇与语法注释

  1. 5.7.12ora — 阴性单数主格名词,意为“海岸”或“沿海地区”,作动词 `trahit`(汲取、带有其特征)的主语。指代托米斯所在的黑海沿岸地区。
  2. 5.7.25carmina quod pleno saltari nostra theatro — `quod` 为引导名词性从句的连词,作为第26行 `scribis` 的宾语。`carmina ... saltari` 是“对格加不定式”结构(主语为 `carmina`,被动不定式为 `saltari`),表明他的诗歌在剧院中被以舞蹈/哑剧形式演出。
  3. 5.7.40dare verba — 这是一个习语,字面意思是“给予言语”,转义为“欺骗、蒙蔽”。此处支配与格 `curis ... meis`(我的忧虑),意为“欺骗/消除自己的忧虑(消愁)”。
  4. 5.7.64signa — 字面意思是“军旗”或“标志”。这里是一个比喻,将诗歌创作(`studii`)比作战争。奥维迪乌斯将导致自己被流放的诗歌创作称为“不祥的军旗(武器)”,却又展现出重新拿起(`repeto`)它的矛盾态度。

引用这一段

奥维德, 哀怨集 §5.7.1-5.7.68. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/zh/text/urn:cts:latinLit:phi0959.phi008.humanitext-lat2:5.7.1-5.7.68

请注明译文为AI草稿以及访问日期。

译文、注释与简介为AI生成的草稿,并根据读者反馈持续修订。